Công văn 396/BXD-KTXD được Bộ Xây dựng ban hành năm 2022 nhằm hướng dẫn chi tiết các nội dung liên quan đến quản lý chi phí đầu tư xây dựng. Đây là văn bản nghiệp vụ quan trọng giúp các chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và các cơ quan quản lý nhà nước tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình áp dụng các quy định của Nghị định số 10/2021/NĐ-CP và các Thông tư hướng dẫn kèm theo.

- Thông tin chung về văn bản

• Tên văn bản: Công văn 396/BXD-KTXD hướng dẫn nội dung về quản lý chi phí đầu tư xây dựng.
• Cơ quan ban hành: Bộ Xây dựng.
• Mục tiêu ban hành: Hướng dẫn thống nhất việc áp dụng định mức xây dựng, xác định đơn giá công trình, điều chỉnh dự toán và quản lý chi phí hợp đồng xây dựng nhằm bảo đảm tính hiệu quả, tránh thất thoát và lãng phí trong đầu tư xây dựng.

- Hướng dẫn áp dụng định mức và xác định đơn giá xây dựng

• Nguyên tắc áp dụng định mức: Việc áp dụng định mức dự toán xây dựng công trình phải phù hợp với thiết kế, biện pháp thi công, công nghệ thi công và điều kiện thực tế của từng dự án. Đối với các công tác xây dựng chưa có định mức hoặc đã có nhưng chưa phù hợp, chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức xác định định mức mới hoặc điều chỉnh định mức cho phù hợp theo quy định.
• Xác định đơn giá xây dựng công trình: Đơn giá xây dựng chi tiết và giá xây dựng tổng hợp được xác định trên cơ sở định mức dự toán, giá vật liệu, giá nhân công và giá ca máy thi công. Các yếu tố chi phí đầu vào này phải sát với giá thị trường tại thời điểm tính toán và phù hợp với khu vực xây dựng công trình.
• Quản lý chi phí vật liệu, nhân công và máy thi công: Hướng dẫn cụ thể phương pháp khảo sát, xác định giá vật liệu đến hiện trường công trình, đơn giá nhân công xây dựng và giá ca máy theo các hướng dẫn mới nhất của Bộ Xây dựng, bảo đảm tính đúng, tính đủ chi phí.

- Quy định chuyển tiếp và điều chỉnh dự toán xây dựng

• Xử lý chuyển tiếp về định mức: Đối với các dự án, gói thầu đã phê duyệt dự toán trước ngày các Thông tư hướng dẫn Nghị định số 10/2021/NĐ-CP có hiệu lực, việc áp dụng định mức mới để cập nhật dự toán hoặc giá gói thầu phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định chuyển tiếp của pháp luật về quản lý chi phí tại thời điểm đó.
• Điều chỉnh dự toán xây dựng: Làm rõ các trường hợp được phép điều chỉnh dự toán xây dựng công trình, bao gồm thay đổi thiết kế, thay đổi quy hoạch, hoặc khi có biến động lớn về giá nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu xây dựng vượt quá tầm kiểm soát của các bên.
• Cập nhật giá gói thầu: Hướng dẫn quy trình cập nhật giá gói thầu xây lắp trước ngày mở thầu nếu có sự thay đổi lớn về định mức hoặc mặt bằng giá cả, nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho nhà thầu và tính khả thi của gói thầu.

- Hướng dẫn về quản lý chi phí hợp đồng xây dựng

• Nguyên tắc điều chỉnh giá hợp đồng: Việc điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng phải căn cứ vào nội dung hợp đồng đã ký kết giữa các bên, phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu và các quy định pháp luật về hợp đồng xây dựng áp dụng cho dự án.
• Phương pháp điều chỉnh: Hướng dẫn áp dụng các phương pháp điều chỉnh giá hợp đồng (phương pháp bù trừ trực tiếp hoặc phương pháp sử dụng chỉ số giá xây dựng) đối với từng loại hợp đồng (hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh, hợp đồng trọn gói trong trường hợp phát sinh ngoài phạm vi).
• Xử lý vướng mắc phát sinh: Giải quyết các tranh chấp, vướng mắc phát sinh giữa chủ đầu tư và nhà thầu liên quan đến việc áp dụng sai định mức, đơn giá trong giai đoạn thanh quyết toán vốn đầu tư.

- Trách nhiệm của các chủ thể trong quản lý chi phí

• Trách nhiệm của Chủ đầu tư: Chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính chính xác, hợp pháp của việc xác định và quản lý chi phí đầu tư xây dựng; tổ chức thẩm định, phê duyệt dự toán đúng thẩm quyền.
• Trách nhiệm của Đơn vị tư vấn: Nâng cao năng lực và trách nhiệm nghề nghiệp trong việc lập, thẩm tra dự toán; bảo đảm việc áp dụng định mức, đơn giá khách quan, chính xác và phù hợp với thực tế thi công.
• Trách nhiệm của Cơ quan chuyên môn về xây dựng: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, hướng dẫn việc thực hiện các quy định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng tại địa phương, kịp thời phát hiện và xử lý các sai phạm.