Tóm tắt Công văn 3988/TXNK-CST năm 2017 về chính sách thuế đối với phế liệu, phế phẩm

Công văn 3988/TXNK-CST do Cục Thuế xuất nhập khẩu ban hành năm 2017 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến chính sách thuế đối với phế liệu, phế phẩm thu được trong quá trình sản xuất xuất khẩu và gia công hàng hóa cho thương nhân nước ngoài. Văn bản này làm rõ cách thức áp dụng các quy định tại Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu năm 2016 và Nghị định 134/2016/NĐ-CP.

Chính sách thuế đối với phế liệu, phế phẩm từ hoạt động gia công

Đối với hàng hóa nhập khẩu để gia công cho thương nhân nước ngoài, chính sách thuế đối với phế liệu, phế phẩm khi chuyển tiêu thụ nội địa được hướng dẫn cụ thể như sau:

• Miễn thuế nhập khẩu: Phế liệu, phế phẩm thu được trong quá trình sản xuất, gia công hàng xuất khẩu nếu nằm trong định mức sử dụng và tỷ lệ hao hụt hợp lý thì được miễn thuế nhập khẩu khi bán ra thị trường nội địa.
• Nghĩa vụ thuế nội địa: Mặc dù được miễn thuế nhập khẩu, doanh nghiệp khi bán phế liệu, phế phẩm này vào thị trường nội địa vẫn phải kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (nếu có) theo quy định của pháp luật về thuế nội địa.
• Thủ tục hải quan: Doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục thay đổi mục đích sử dụng hoặc đăng ký tờ khai hải quan mới đối với lượng phế liệu, phế phẩm chuyển tiêu thụ nội địa theo đúng quy định về quản lý hải quan.

Chính sách thuế đối với phế liệu, phế phẩm từ hoạt động sản xuất xuất khẩu

Đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu (SXXK), quy định về thuế có sự khác biệt rõ rệt so với loại hình gia công:

• Nghĩa vụ nộp thuế nhập khẩu: Khi doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu để sản xuất xuất khẩu, nếu phát sinh phế liệu, phế phẩm và chuyển tiêu thụ nội địa thì phần phế liệu, phế phẩm này không được miễn thuế nhập khẩu. Doanh nghiệp phải kê khai và nộp thuế nhập khẩu.
• Căn cứ tính thuế: Thuế nhập khẩu được tính trên cơ sở trị giá hải quan, thuế suất của nguyên liệu nhập khẩu ban đầu tại thời điểm đăng ký tờ khai thay đổi mục đích sử dụng sang tiêu thụ nội địa.
• Quản lý định mức: Doanh nghiệp có trách nhiệm xây dựng, lưu trữ và thông báo định mức thực tế sử dụng nguyên liệu, vật tư (bao gồm cả tỷ lệ phế liệu, phế phẩm thu hồi) cho cơ quan hải quan để phục vụ công tác kiểm tra, áp thuế chính xác.

Quy định về quản lý môi trường và thủ tục tiêu hủy

Bên cạnh các nghĩa vụ về thuế, văn bản cũng nhấn mạnh các yêu cầu pháp lý về môi trường và quy trình xử lý phế liệu:

• Điều kiện tiêu thụ nội địa: Phế liệu, phế phẩm chỉ được phép bán vào thị trường nội địa khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, điều kiện về bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật hiện hành.
• Thủ tục tiêu hủy: Trường hợp doanh nghiệp không tiêu thụ nội địa mà tiến hành tiêu hủy phế liệu, phế phẩm, quy trình tiêu hủy phải được thực hiện dưới sự giám sát trực tiếp hoặc gián tiếp của cơ quan hải quan và các cơ quan quản lý môi trường có thẩm quyền. Doanh nghiệp được miễn thuế nhập khẩu đối với lượng nguyên liệu cấu thành trong phế liệu, phế phẩm đã được tiêu hủy hợp pháp.

Ý nghĩa và hướng dẫn áp dụng thực tế cho doanh nghiệp

Công văn 3988/TXNK-CST mang lại sự thống nhất trong cách áp dụng pháp luật thuế tại các chi cục hải quan địa phương, giúp doanh nghiệp:

• Phân biệt rõ ràng nghĩa vụ thuế giữa hai loại hình: Gia công xuất khẩu và Sản xuất xuất khẩu để tránh nhầm lẫn khi kê khai.
• Chủ động trong việc lập kế hoạch quản lý định mức hao hụt nguyên vật liệu nhằm tối ưu hóa chi phí thuế và chi phí vận hành.
• Hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý liên quan đến việc tự ý thanh lý, tiêu thụ phế liệu, phế phẩm mà không thực hiện đúng và đủ quy trình khai báo hải quan.