Giới thiệu về Công văn 4099/TCHQ-TXNK năm 2023

Công văn 4099/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn, giải quyết các vướng mắc phát sinh liên quan đến chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này tập trung làm rõ các nguyên tắc, điều kiện và thủ tục khấu trừ, hoàn thuế TTĐB đối với nguyên liệu nhập khẩu dùng để sản xuất hàng hóa xuất khẩu hoặc hàng hóa chịu thuế TTĐB tiêu thụ trong nước, đảm bảo tính thống nhất trong áp dụng pháp luật hải quan và thuế trên toàn quốc.

1. Nguyên tắc khấu trừ thuế tiêu thụ đặc biệt đã nộp ở khâu nhập khẩu

Công văn nhấn mạnh các nguyên tắc cốt lõi trong việc khấu trừ thuế TTĐB đối với nguyên liệu nhập khẩu như sau:

• Người nộp thuế sản xuất hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB bằng nguyên liệu thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB nhập khẩu thì được khấu trừ số thuế TTĐB đã nộp ở khâu nhập khẩu khi xác định số thuế TTĐB phải nộp ở khâu sản xuất trong nước.
• Số thuế TTĐB được khấu trừ tối đa không vượt quá số thuế TTĐB tính cho phần nguyên liệu dùng để sản xuất ra hàng hóa chịu thuế TTĐB được tiêu thụ thực tế.
• Trường hợp chưa xác định được chính xác số thuế TTĐB đã nộp ở khâu nhập khẩu được khấu trừ do chưa tiêu thụ hết sản phẩm, doanh nghiệp được chuyển số thuế TTĐB chưa được khấu trừ vào kỳ kê khai tiếp theo để tiếp tục thực hiện khấu trừ theo quy định.

2. Quy định hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt đối với hàng hóa tạm nhập, tái xuất

Đối với các trường hợp hàng hóa nhập khẩu sau đó tái xuất khẩu hoặc sử dụng làm nguyên liệu sản xuất hàng xuất khẩu, Công văn hướng dẫn cụ thể:

• Hàng hóa nhập khẩu đã nộp thuế TTĐB nhưng còn lưu kho, lưu bãi tại cửa khẩu và đang dưới sự giám sát của cơ quan Hải quan, nếu tái xuất ra nước ngoài thì được hoàn trả số thuế TTĐB đã nộp tương ứng với lượng hàng thực tế tái xuất.
• Hàng hóa nhập khẩu để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu được hoàn thuế TTĐB tương ứng với tỷ lệ nguyên liệu nhập khẩu thực tế được sử dụng để sản xuất ra sản phẩm đã thực tế xuất khẩu ra nước ngoài.
• Doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh hàng hóa thực tế đã được xuất khẩu ra khỏi lãnh thổ Việt Nam theo đúng quy định của pháp luật hải quan hiện hành.

3. Điều kiện và hồ sơ áp dụng khấu trừ, hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt

Để được áp dụng chính sách hoàn thuế hoặc khấu trừ thuế TTĐB đối với hàng hóa nhập khẩu, doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện nghiêm ngặt sau:

• Phải có tờ khai hải quan nhập khẩu nguyên liệu chịu thuế TTĐB đã được thông quan và chứng từ nộp thuế TTĐB ở khâu nhập khẩu (giấy nộp tiền vào ngân sách nhà nước).
• Phải có hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại và các chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo đúng quy định của pháp luật đối với nguyên liệu nhập khẩu.
• Đối với hàng hóa xuất khẩu, doanh nghiệp phải cung cấp tờ khai hải quan xuất khẩu đã thông quan, hợp đồng xuất khẩu và chứng từ thanh toán qua ngân hàng của phía đối tác nước ngoài.
• Hệ thống sổ sách kế toán của doanh nghiệp phải hạch toán rõ ràng, tách biệt lượng nguyên liệu nhập khẩu, lượng nguyên liệu đưa vào sản xuất và lượng thành phẩm xuất khẩu hoặc tiêu thụ nội địa để phục vụ công tác kiểm tra, đối chiếu của cơ quan quản lý.

4. Trách nhiệm của cơ quan Hải quan và Doanh nghiệp

Công văn cũng phân định rõ vai trò và trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình thực hiện:

• Đối với cơ quan Hải quan: Cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hồ sơ hoàn thuế, khấu trừ thuế của doanh nghiệp; đảm bảo việc hoàn thuế đúng đối tượng, đúng số lượng thực tế xuất khẩu; ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, khai khống số lượng để trục lợi tiền thuế từ ngân sách nhà nước.
• Đối với doanh nghiệp: Chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các số liệu kê khai, báo cáo quyết toán nguyên liệu nhập khẩu; phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan trong quá trình kiểm tra sau thông quan hoặc thanh tra thuế tại trụ sở doanh nghiệp.