Công văn 4167/TXNK-TGHQ do Cục Thuế xuất nhập khẩu ban hành năm 2018 là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này đóng vai trò định hướng cho các cơ quan hải quan địa phương thực hiện thống nhất các quy định pháp luật về thuế và trị giá hải quan, hạn chế gian lận thương mại qua giá và đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

- Mục đích ban hành và phạm vi áp dụng

• Giải quyết triệt để các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương liên quan đến việc xác định trị giá tính thuế đối với các mặt hàng nhập khẩu có biến động lớn về giá hoặc có nghi vấn về trị giá khai báo.
• Tăng cường tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật hải quan trên toàn quốc, tránh tình trạng mỗi địa phương áp dụng một cách hiểu khác nhau đối với cùng một mặt hàng hoặc cùng một phương pháp xác định trị giá.
• Đảm bảo môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu.

- Nguyên tắc cốt lõi trong xác định trị giá hải quan

• Việc xác định trị giá hải quan phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Luật Hải quan, Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và các Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính về trị giá hải quan.
• Ưu tiên áp dụng phương pháp trị giá giao dịch, tức là giá thực tế đã thanh toán hay sẽ phải thanh toán cho hàng hóa nhập khẩu sau khi đã được điều chỉnh theo các nhân tố quy định.
• Chỉ khi không xác định được trị giá hải quan theo phương pháp trị giá giao dịch thì mới lần lượt áp dụng các phương pháp xác định trị giá thay thế theo đúng trình tự quy định của pháp luật.

- Hướng dẫn xử lý các trường hợp nghi vấn về trị giá khai báo

• Đối với các trường hợp mức giá khai báo của doanh nghiệp thấp hơn nhiều so với cơ sở dữ liệu trị giá của cơ quan hải quan, cơ quan hải quan có quyền nghi vấn và yêu cầu doanh nghiệp giải trình, cung cấp tài liệu chứng minh.
• Quy trình tổ chức tham vấn phải được thực hiện khách quan, đúng thời hạn quy định. Kết quả tham vấn là cơ sở để cơ quan hải quan quyết định chấp nhận hoặc bác bỏ trị giá khai báo của doanh nghiệp.
• Trường hợp bác bỏ trị giá khai báo, cơ quan hải quan phải có đầy đủ cơ sở pháp lý và chứng cứ rõ ràng, đồng thời thực hiện xác định trị giá hải quan theo đúng phương pháp luật định để ấn định thuế.

- Tăng cường công tác quản lý và xây dựng cơ sở dữ liệu trị giá

• Cục Thuế xuất nhập khẩu yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thường xuyên cập nhật thông tin về giá giao dịch thực tế trên thị trường vào hệ thống cơ sở dữ liệu trị giá hải quan.
• Sử dụng hiệu quả Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có rủi ro về trị giá để làm cơ sở sàng lọc, kiểm tra trọng điểm các lô hàng có dấu hiệu khai sai trị giá nhằm trốn thuế.
• Phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng kiểm tra trong thông quan và lực lượng kiểm tra sau thông quan để phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi gian lận trị giá hải quan.