Giới thiệu về Công văn 5262/TXNK-TGHQ năm 2018

Công văn 5262/TXNK-TGHQ được ban hành bởi Cục Thuế xuất nhập khẩu thuộc Tổng cục Hải quan nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật hải quan, chống thất thu thuế và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp.

1. Nguyên tắc kiểm tra và xác định trị giá hải quan

• Tôn trọng trị giá giao dịch thực tế: Trị giá hải quan phải được xác định dựa trên trị giá giao dịch thực tế của hàng hóa nhập khẩu, tức là giá mà người mua thực tế đã thanh toán hoặc sẽ phải thanh toán cho người bán sau khi đã điều chỉnh theo các khoản cộng hoặc khoản trừ theo quy định.
• Cơ sở bác bỏ trị giá khai báo: Cơ quan hải quan chỉ được bác bỏ trị giá khai báo của doanh nghiệp khi có đầy đủ bằng chứng chứng minh rằng trị giá khai báo không phản ánh đúng thực tế khách quan, hoặc doanh nghiệp không tuân thủ các điều kiện áp dụng phương pháp trị giá giao dịch.
• Sử dụng cơ sở dữ liệu trị giá: Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có rủi ro về trị giá và cơ sở dữ liệu trị giá hải quan là công cụ hỗ trợ để cơ quan hải quan so sánh, đối chiếu, phát hiện nghi vấn chứ không được dùng làm căn cứ trực tiếp để áp đặt trị giá tính thuế.

2. Quy trình xử lý nghi vấn và tổ chức tham vấn

• Phát hiện và thông báo nghi vấn: Trong quá trình thông quan, nếu phát hiện mức giá khai báo thấp bất thường so với cơ sở dữ liệu hoặc có nghi ngờ về tính trung thực của hồ sơ, cơ quan hải quan phải thông báo cho doanh nghiệp và yêu cầu giải trình hoặc thực hiện tham vấn.
• Thủ tục tham vấn: Quá trình tham vấn phải được thực hiện công khai, dân chủ và ghi nhận đầy đủ bằng biên bản tham vấn. Doanh nghiệp có quyền cung cấp thêm các chứng từ thương mại, tài liệu kỹ thuật, chứng minh nguồn gốc xuất xứ và các yếu tố cấu thành giá để bảo vệ quan điểm của mình.
• Thời hạn và thẩm quyền quyết định: Sau khi kết thúc tham vấn, cơ quan hải quan phải ban hành thông báo kết quả xác định trị giá hải quan trong thời hạn quy định. Trường hợp bác bỏ trị giá khai báo, cơ quan hải quan phải nêu rõ lý do, căn cứ pháp lý và phương pháp xác định trị giá thay thế được áp dụng.

3. Hướng dẫn xử lý các trường hợp đặc thù về trị giá

• Hàng hóa có mối quan hệ đặc biệt: Đối với các giao dịch giữa các bên có mối quan hệ đặc biệt (như công ty mẹ - con, liên kết), cơ quan hải quan cần kiểm tra kỹ lưỡng xem mối quan hệ này có ảnh hưởng đến trị giá giao dịch hay không. Nếu không ảnh hưởng, trị giá giao dịch vẫn được chấp nhận.
• Các khoản điều chỉnh cộng: Hướng dẫn chi tiết việc xác định và phân bổ các khoản phí như phí bản quyền, phí giấy phép, các khoản trợ giúp do người mua cung cấp gián tiếp hoặc trực tiếp cho người sản xuất để phục vụ việc sản xuất hàng hóa nhập khẩu.
• Hàng hóa nhập khẩu theo hợp đồng khung: Đối với các hợp đồng mua bán dài hạn có điều khoản điều chỉnh giá theo thị trường tại thời điểm xuất khẩu, cơ quan hải quan cần căn cứ vào các chứng từ thanh toán thực tế và hóa đơn thương mại cuối cùng để xác định trị giá.

4. Trách nhiệm của cơ quan hải quan địa phương

• Tăng cường đào tạo nghiệp vụ: Các Cục Hải quan địa phương cần nâng cao năng lực cho công chức làm công tác trị giá, tránh việc áp đặt giá chủ quan, thiếu căn cứ pháp lý gây khiếu nại kéo dài.
• Phối hợp thông tin: Kịp thời báo cáo về Tổng cục Hải quan (Cục Thuế xuất nhập khẩu) các trường hợp phát sinh vướng mắc vượt thẩm quyền hoặc các mặt hàng mới xuất hiện trên thị trường có biến động giá lớn để cập nhật kịp thời vào cơ sở dữ liệu quốc gia.
• Thanh tra, kiểm tra sau thông quan: Đối với các trường hợp chưa đủ cơ sở bác bỏ tại khâu thông quan nhưng vẫn có nghi vấn rủi ro cao, cơ quan hải quan thực hiện giải phóng hàng hoặc thông quan theo trị giá khai báo và chuyển hồ sơ sang bộ phận kiểm tra sau thông quan để làm rõ.