Công văn 4427/TCT-KK được Tổng cục Thuế ban hành năm 2015 nhằm hướng dẫn chi tiết về việc kê khai và nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với các doanh nghiệp có cơ sở sản xuất trực thuộc (đơn vị phụ thuộc) đóng tại địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khác với nơi đặt trụ sở chính. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan thuế địa phương trong việc phân bổ và thực hiện nghĩa vụ thuế GTGT.

Nguyên tắc kê khai và nộp thuế giá trị gia tăng đối với cơ sở trực thuộc

Theo hướng dẫn tại Công văn 4427/TCT-KK, việc kê khai và nộp thuế GTGT đối với người nộp thuế có cơ sở sản xuất trực thuộc khác tỉnh với trụ sở chính được thực hiện theo các nguyên tắc cụ thể sau:

• Trường hợp cơ sở trực thuộc không trực tiếp bán hàng và không phát sinh doanh thu: Cơ sở sản xuất trực thuộc thực hiện đăng ký thuế và nộp thuế tại địa phương nơi có trụ sở sản xuất. Thuế GTGT được nộp theo tỷ lệ phần trăm (%) trên doanh thu của sản phẩm sản xuất ra hoặc chuyển đi.
• Trường hợp cơ sở trực thuộc trực tiếp bán hàng và phát sinh doanh thu: Cơ sở trực thuộc phải thực hiện kê khai, nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ trực tiếp tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp của cơ sở trực thuộc nếu đáp ứng đủ điều kiện về sổ sách kế toán, hóa đơn chứng từ.
• Trách nhiệm của trụ sở chính: Trụ sở chính của doanh nghiệp có nghĩa vụ tổng hợp toàn bộ số thuế GTGT đầu vào và đầu ra phát sinh tại trụ sở chính và các cơ sở trực thuộc để kê khai tập trung tại cơ quan thuế quản lý trụ sở chính. Số thuế GTGT đã nộp tại địa phương nơi có cơ sở sản xuất trực thuộc sẽ được khấu trừ vào số thuế GTGT phải nộp của trụ sở chính.

Xác định tỷ lệ và số thuế giá trị gia tăng phải nộp tại địa phương

Công văn hướng dẫn rõ ràng về cách tính toán số thuế GTGT mà cơ sở sản xuất trực thuộc phải nộp cho ngân sách địa phương nơi đặt nhà máy, xưởng sản xuất:

• Tỷ lệ tính thuế: Số thuế GTGT phải nộp tại địa phương nơi có cơ sở sản xuất trực thuộc được xác định theo tỷ lệ 2% trên doanh thu theo giá chưa có thuế GTGT đối với hàng hóa chịu thuế suất 10%, hoặc theo tỷ lệ 1% đối với hàng hóa chịu thuế suất 5%.
• Xác định doanh thu sản phẩm: Doanh thu của sản phẩm sản xuất ra được xác định theo giá thành sản phẩm hoặc giá bán của sản phẩm cùng loại trên thị trường tại thời điểm chuyển giao sản phẩm.
• Giới hạn số thuế nộp địa phương: Tổng số thuế GTGT phải nộp cho các địa phương nơi có cơ sở sản xuất trực thuộc không được vượt quá số thuế GTGT phải nộp của toàn doanh nghiệp (tính chung tại trụ sở chính). Trường hợp doanh nghiệp không phát sinh số thuế GTGT phải nộp tại trụ sở chính thì không phải nộp thuế tại địa phương nơi có cơ sở sản xuất.

Thủ tục kê khai, nộp thuế và chứng từ khấu trừ thuế GTGT

Để đảm bảo tính minh bạch và tránh trùng lặp trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế, quy trình luân chuyển chứng từ được quy định như sau:

• Khai thuế tại cơ sở trực thuộc: Cơ sở sản xuất trực thuộc sử dụng mẫu tờ khai thuế GTGT dành cho đơn vị phụ thuộc để nộp cho cơ quan thuế địa phương nơi sản xuất.
• Nộp tiền vào ngân sách nhà nước: Doanh nghiệp thực hiện nộp tiền thuế GTGT vào kho bạc nhà nước tại địa phương nơi có cơ sở sản xuất. Chứng từ nộp tiền thuế này là căn cứ pháp lý để trụ sở chính thực hiện khấu trừ thuế.
• Khấu trừ thuế tại trụ sở chính: Khi kê khai thuế GTGT tập trung tại trụ sở chính, doanh nghiệp đính kèm bảng kê chứng từ nộp tiền thuế của các cơ sở trực thuộc tại địa phương để trừ vào số thuế GTGT phải nộp tại trụ sở chính trên Tờ khai thuế GTGT mẫu số 01/GTGT.

Ý nghĩa và tác động thực tiễn của Công văn 4427/TCT-KK

Việc ban hành Công văn 4427/TCT-KK mang lại nhiều giá trị thực tiễn cho cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước:

• Đối với doanh nghiệp: Giúp doanh nghiệp chủ động trong việc phân bổ dòng tiền nộp thuế, tránh rủi ro bị phạt chậm nộp hoặc xử lý vi phạm hành chính về thuế do hiểu sai quy định phân cấp nguồn thu giữa các địa phương.
• Đối với địa phương: Đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước được phân bổ công bằng, hợp lý cho các địa phương nơi thực tế diễn ra hoạt động sản xuất, tạo nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội tại chỗ.
• Đối với cơ quan thuế: Tăng cường sự phối hợp giám sát, quản lý thuế chặt chẽ giữa cơ quan thuế nơi có trụ sở chính và cơ quan thuế nơi có cơ sở sản xuất trực thuộc, hạn chế thất thu thuế.