Tổng quan về Công văn 4857/TCT-CS năm 2017

Công văn 4857/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành ngày 25 tháng 10 năm 2017 nhằm hướng dẫn giải quyết các vướng mắc liên quan đến chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với hàng hóa nhập khẩu sau đó xuất khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các doanh nghiệp và cơ quan thuế địa phương thống nhất phương án xử lý số thuế GTGT đầu vào đối với hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu, đặc biệt là sau khi có các thay đổi lớn từ Luật số 106/2016/QH13.

Cơ sở pháp lý áp dụng

Công văn 4857/TCT-CS căn cứ vào hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về thuế GTGT để đưa ra hướng dẫn xử lý, bao gồm:

• Luật số 106/2016/QH13 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật Quản lý thuế.
• Nghị định số 100/2016/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật Quản lý thuế.
• Thông tư số 130/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn Nghị định số 100/2016/NĐ-CP về thuế GTGT và quản lý thuế.

Chính sách hoàn thuế GTGT đối với hàng hóa nhập khẩu để xuất khẩu

Theo hướng dẫn tại Công văn 4857/TCT-CS, chính sách hoàn thuế GTGT đối với hàng hóa nhập khẩu sau đó xuất khẩu được phân định rõ ràng theo các trường hợp cụ thể như sau:

• Trường hợp không được hoàn thuế GTGT: Kể từ ngày 01/07/2016 (thời điểm Luật số 106/2016/QH13 có hiệu lực), cơ sở kinh doanh không được hoàn thuế GTGT đối với trường hợp hàng hóa nhập khẩu sau đó xuất khẩu, nếu hàng hóa đó không được thực hiện sản xuất, gia công tại Việt Nam. Điều này đồng nghĩa với việc các hoạt động nhập khẩu hàng hóa thương mại thuần túy rồi xuất khẩu nguyên trạng (không qua quá trình chế biến, gia công thành sản phẩm khác) sẽ không thuộc đối tượng được hoàn thuế GTGT tại khâu xuất khẩu.
• Phương án xử lý số thuế GTGT đầu vào không được hoàn: Đối với số thuế GTGT nộp ở khâu nhập khẩu của hàng hóa sau đó xuất khẩu không thuộc diện được hoàn thuế thì cơ sở kinh doanh thực hiện kê khai, khấu trừ vào số thuế GTGT đầu ra của hoạt động bán hàng trong nước hoặc chuyển kỳ sau theo quy định của pháp luật về thuế GTGT, chứ không được hoàn thuế trực tiếp cho tờ khai xuất khẩu đó.
• Trường hợp được hoàn thuế GTGT: Đối với hàng hóa là nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất, gia công hàng hóa xuất khẩu theo hợp đồng sản xuất, gia công xuất khẩu ký kết với phía nước ngoài thì vẫn được áp dụng chính sách hoàn thuế GTGT nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện, thủ tục theo quy định của pháp luật hiện hành.

Hướng dẫn tổ chức thực hiện cho cơ quan thuế và doanh nghiệp

Để đảm bảo thực thi đúng quy định pháp luật, Tổng cục Thuế yêu cầu các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương triển khai các nội dung sau:

• Kiểm tra, rà soát hồ sơ hoàn thuế: Cơ quan thuế có trách nhiệm kiểm tra chặt chẽ hồ sơ hoàn thuế của doanh nghiệp để phân loại chính xác bản chất của hàng hóa xuất khẩu. Cần xác định rõ hàng hóa đó là hàng hóa nhập khẩu thương mại rồi xuất khẩu nguyên trạng hay là sản phẩm được sản xuất, gia công trong nước từ nguyên liệu nhập khẩu.
• Hướng dẫn doanh nghiệp kê khai đúng quy định: Tuyên truyền và hướng dẫn các doanh nghiệp thực hiện kê khai, khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với hàng hóa nhập khẩu để xuất khẩu theo đúng phương pháp khấu trừ, tránh việc nộp hồ sơ đề nghị hoàn thuế không đúng đối tượng gây chậm trễ và phát sinh vướng mắc pháp lý cho cả hai bên.
• Xử lý nghiêm các hành vi gian lận: Trường hợp phát hiện doanh nghiệp cố tình khai sai lệch bản chất hàng hóa, giả mạo hồ sơ sản xuất gia công để trục lợi chính sách hoàn thuế GTGT đối với hàng xuất khẩu sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản pháp luật liên quan.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 4857/TCT-CS mang tính chất làm rõ và nhất quán hóa việc áp dụng Luật số 106/2016/QH13 trong thực tế quản lý thuế. Việc thắt chặt quy định hoàn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để xuất khẩu nhằm ngăn chặn tình trạng gian lận hoàn thuế GTGT qua loại hình kinh doanh thương mại xuất khẩu nguyên trạng hàng nhập khẩu, đồng thời khuyến khích các hoạt động đầu tư sản xuất, gia công chế biến sâu để tạo ra giá trị gia tăng thực tế tại Việt Nam.