Giới thiệu chung về Công văn 5381/TCT-CS năm 2024

Công văn 5381/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành năm 2024 là văn bản hướng dẫn quan trọng về chính sách thuế nhà thầu nước ngoài (FCT) đối với các tổ chức, cá nhân nước ngoài phát sinh thu nhập tại Việt Nam. Văn bản này giải quyết các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp trong việc xác định đối tượng chịu thuế, doanh thu tính thuế, thuế suất và nghĩa vụ kê khai, nộp thuế thay cho nhà thầu nước ngoài theo quy định pháp luật hiện hành.

Căn cứ pháp lý cốt lõi áp dụng

Để đưa ra các hướng dẫn tại Công văn 5381/TCT-CS, Tổng cục Thuế căn cứ vào các văn bản quy phạm pháp luật chủ chốt sau:

• Thông tư số 103/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện nghĩa vụ thuế áp dụng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam hoặc có thu nhập tại Việt Nam.
• Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 quy định về nguyên tắc khai thuế, nộp thuế và trách nhiệm khấu trừ thuế của bên Việt Nam.
• Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) hiện hành.

Xác định đối tượng chịu thuế nhà thầu nước ngoài

Theo hướng dẫn, nghĩa vụ thuế nhà thầu được xác định dựa trên phạm vi hoạt động và nơi phát sinh thu nhập:

• Trường hợp phát sinh nghĩa vụ thuế: Tổ chức nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam hoặc cá nhân nước ngoài không là đối tượng cư trú tại Việt Nam nhưng có hoạt động kinh doanh, cung cấp dịch vụ trên cơ sở hợp đồng ký kết với tổ chức, cá nhân Việt Nam.
• Trường hợp không thuộc đối tượng chịu thuế: Các dịch vụ được tiêu dùng và thực hiện hoàn toàn ngoài lãnh thổ Việt Nam theo quy định tại Điều 2 Chương I Thông tư số 103/2014/TT-BTC. Tuy nhiên, nếu dịch vụ được thực hiện ngoài Việt Nam nhưng kết quả dịch vụ được tiêu dùng tại Việt Nam thì vẫn thuộc đối tượng chịu thuế nhà thầu.

Phương pháp tính thuế nhà thầu áp dụng

Công văn làm rõ các phương pháp nộp thuế mà nhà thầu nước ngoài hoặc bên Việt Nam ký hợp đồng có thể áp dụng:

• Phương pháp trực tiếp (Phổ biến nhất): Bên Việt Nam có trách nhiệm khấu trừ, khai và nộp thuế thay cho nhà thầu nước ngoài trước khi thanh toán tiền. Thuế GTGT và thuế TNDN được tính bằng tỷ lệ phần trăm (%) trên doanh thu tính thuế.
• Phương pháp khấu trừ (Phương pháp kê khai): Nhà thầu nước ngoài trực tiếp kê khai và nộp thuế nếu đáp ứng đủ các điều kiện về thời hạn hoạt động tại Việt Nam, có cơ sở thường trú và áp dụng chế độ kế toán Việt Nam.
• Phương pháp hỗn hợp: Nhà thầu nước ngoài nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và nộp thuế TNDN theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu tính thuế.

Tỷ lệ phần trăm (%) thuế tính trên doanh thu

Đối với phương pháp trực tiếp, tỷ lệ thuế GTGT và TNDN được áp dụng cụ thể cho từng nhóm ngành nghề dịch vụ như sau:

• Dịch vụ, cho thuê máy móc thiết bị, bảo hiểm: Tỷ lệ thuế GTGT là 5%, tỷ lệ thuế TNDN là 5%.
• Cung cấp hàng hóa kèm theo dịch vụ tại Việt Nam: Tỷ lệ thuế GTGT là 3%, tỷ lệ thuế TNDN là 1%.
• Hoạt động xây dựng, lắp đặt có bao thầu nguyên vật liệu: Tỷ lệ thuế GTGT là 3%, tỷ lệ thuế TNDN là 2%.
• Hoạt động xây dựng, lắp đặt không bao thầu nguyên vật liệu: Tỷ lệ thuế GTGT là 5%, tỷ lệ thuế TNDN là 2%.
• Các hoạt động kinh doanh khác, vận chuyển: Tỷ lệ thuế GTGT là 2%, tỷ lệ thuế TNDN là 2%.

Trách nhiệm của bên Việt Nam ký hợp đồng với nhà thầu nước ngoài

Công văn nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp Việt Nam khi giao dịch với nhà thầu nước ngoài:

• Khấu trừ thuế tại nguồn: Doanh nghiệp Việt Nam phải có nghĩa vụ khấu trừ tiền thuế GTGT và thuế TNDN theo đúng tỷ lệ quy định trước khi thực hiện thanh toán cho nhà thầu nước ngoài.
• Đăng ký thuế và kê khai: Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày ký hợp đồng với nhà thầu nước ngoài, bên Việt Nam phải thực hiện đăng ký mã số thuế nhà thầu để phục vụ công tác kê khai, nộp thuế.
• Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế: Thực hiện khai thuế nhà thầu theo từng lần phát sinh thanh toán hoặc khai theo tháng nếu doanh nghiệp đáp ứng điều kiện khai thuế định kỳ theo quy định của Luật Quản lý thuế.
• Xử lý vi phạm: Trường hợp bên Việt Nam không khấu trừ hoặc khấu trừ không đủ, không đúng quy định thì sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế và phải tự nộp đủ số thuế còn thiếu vào ngân sách nhà nước.

Một số lưu ý đặc biệt về thuế nhà thầu

Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các điểm sau để tránh rủi ro pháp lý khi quyết toán thuế:

• Hợp đồng Net và Gross: Nếu hợp đồng thỏa thuận doanh thu nhà thầu nhận được là doanh thu không bao gồm thuế (giá Net), bên Việt Nam phải quy đổi doanh thu sang doanh thu đã bao gồm thuế (giá Gross) trước khi tính thuế nhà thầu phải nộp.
• Hiệp định tránh đánh thuế hai lần: Trường hợp nhà thầu nước ngoài thuộc nước đã ký kết Hiệp định tránh đánh thuế hai lần với Việt Nam, nhà thầu có thể được miễn hoặc giảm thuế TNDN nếu đáp ứng đủ hồ sơ thông báo miễn giảm thuế theo Hiệp định gửi cơ quan thuế trực tiếp quản lý.