Công văn 549/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành năm 2024 đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn các cơ quan, tổ chức và cá nhân tham gia hoạt động xây dựng thực hiện đúng các quy định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng. Dưới đây là nội dung chi tiết và phân tích chuyên sâu về các hướng dẫn cốt lõi trong văn bản này:

- Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Văn bản hướng dẫn trực tiếp các nội dung liên quan đến việc lập, thẩm định, phê duyệt và quản lý chi phí đầu tư xây dựng đối với các dự án sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công, và dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).
• Các chủ thể chịu sự điều chỉnh bao gồm chủ đầu tư, nhà thầu, tổ chức tư vấn xây dựng và các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền liên quan đến hoạt động xây dựng.

- Hướng dẫn xác định định mức dự toán xây dựng

• Áp dụng hệ thống định mức ban hành: Việc áp dụng định mức xây dựng do Bộ Xây dựng và các Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành ban hành phải đảm bảo tính phù hợp với công nghệ, điều kiện thi công và biện pháp thi công thực tế của công trình.
• Điều chỉnh định mức: Đối với các công tác xây dựng chưa có định mức được ban hành, hoặc đã có nhưng không phù hợp với yêu cầu kỹ thuật, điều kiện thi công của dự án, chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức xác định định mức mới hoặc điều chỉnh định mức cho phù hợp để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt trước khi áp dụng.
• Quản lý định mức đặc thù: Hướng dẫn chi tiết quy trình lập và thỏa thuận định mức đối với các công tác xây dựng đặc thù của địa phương hoặc của chuyên ngành chưa được quy định trong hệ thống định mức chung.

- Hướng dẫn xác định giá vật liệu xây dựng, đơn giá nhân công và giá ca máy

• Giá vật liệu xây dựng: Giá vật liệu xây dựng để lập dự toán phải được xác định trên cơ sở công bố giá của Sở Xây dựng địa phương hoặc theo giá thị trường phù hợp tại thời điểm lập dự toán, đảm bảo nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả và cạnh tranh.
• Đơn giá nhân công xây dựng: Việc xác định đơn giá nhân công phải tuân thủ hướng dẫn của Bộ Xây dựng và các quyết định công bố đơn giá nhân công của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi xây dựng công trình.
• Giá ca máy và thiết bị thi công: Xác định dựa trên định mức hao phí và các yếu tố chi phí cấu thành (nhiên liệu, năng lượng, tiền lương thợ điều khiển máy) theo đúng phương pháp quy định tại Thông tư hướng dẫn của Bộ Xây dựng.

- Quản lý chi phí đầu tư xây dựng trong các giai đoạn dự án

• Giai đoạn chuẩn bị dự án: Hướng dẫn việc lập tổng mức đầu tư xây dựng trong Báo cáo nghiên cứu khả thi, đảm bảo tính chính xác và bao quát đầy đủ các khoản mục chi phí bao gồm chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, chi phí xây dựng, chi phí thiết bị, chi phí quản lý dự án, chi phí tư vấn và chi phí dự phòng.
• Giai đoạn thực hiện dự án: Kiểm soát chặt chẽ việc lập và phê duyệt dự toán xây dựng công trình, dự toán gói thầu. Việc điều chỉnh dự toán xây dựng phải thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về xây dựng, không được vượt tổng mức đầu tư đã được phê duyệt trừ các trường hợp đặc biệt được pháp luật cho phép.

- Trách nhiệm của các bên liên quan trong quản lý chi phí

• Chủ đầu tư: Chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về việc quản lý chi phí đầu tư xây dựng từ giai đoạn chuẩn bị đến khi bàn giao đưa công trình vào khai thác sử dụng; thực hiện kiểm soát chi phí hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí.
• Các cơ quan chuyên môn về xây dựng: Tăng cường công tác thẩm định, thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng tại địa phương và ngành quản lý.

- Quy định chuyển tiếp và hiệu lực thi hành

• Công văn đưa ra các hướng dẫn cụ thể đối với các dự án, gói thầu đang trong quá trình thực hiện chuyển tiếp giữa các quy định cũ và quy định mới, nhằm đảm bảo tính liên tục, không làm gián đoạn tiến độ thực hiện dự án.
• Các bên tham gia cần chủ động rà soát các hợp đồng xây dựng, dự toán đã phê duyệt để thực hiện điều chỉnh (nếu có) theo đúng tinh thần hướng dẫn của Bộ Xây dựng tại văn bản này.