Công văn 569/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình làm thủ tục hải quan đối với mặt hàng sản phẩm thuốc lá nhập khẩu. Văn bản tập trung làm rõ cách thức xác định và khai báo đơn vị tính trên tờ khai hải quan nhằm đảm bảo tính thống nhất, minh bạch trong quản lý thuế và chính sách mặt hàng.

Tổng cục Hải quan đưa ra hướng dẫn cụ thể về việc áp dụng đơn vị tính đối với mặt hàng thuốc lá nhập khẩu nhằm đảm bảo tính đồng bộ giữa hồ sơ hải quan và các chứng từ pháp lý liên quan:

• Đơn vị tính của mặt hàng thuốc lá (như thuốc lá điếu, xì gà) khi khai báo trên tờ khai hải quan phải được thực hiện thống nhất theo đơn vị tính quy định tại Giấy phép nhập khẩu do Bộ Công Thương cấp.
• Trường hợp có sự khác biệt giữa đơn vị tính thương mại thể hiện trên hóa đơn (invoice), hợp đồng mua bán với đơn vị tính trên Giấy phép nhập khẩu, doanh nghiệp nhập khẩu có trách nhiệm quy đổi về đơn vị tính chuẩn theo giấy phép để thực hiện khai báo hải quan.
• Việc quy đổi đơn vị tính phải đảm bảo tính chính xác, có cơ sở chứng minh dựa trên tài liệu kỹ thuật hoặc quy chuẩn đóng gói của nhà sản xuất (ví dụ: quy đổi từ cây, thùng sang bao hoặc điếu).

Quy định nghiêm ngặt về đơn vị tính đối với mặt hàng thuốc lá nhập khẩu hướng tới các mục tiêu quản lý nhà nước sau:

• Quản lý hạn ngạch thuế quan: Thuốc lá là mặt hàng thuộc nhóm quản lý chuyên ngành và áp dụng hạn ngạch thuế quan. Việc thống nhất đơn vị tính giúp cơ quan hải quan kiểm soát chính xác số lượng thực tế nhập khẩu, đảm bảo không vượt quá hạn lượng được cấp phép.
• Đảm bảo căn cứ tính thuế chính xác: Mặt hàng thuốc lá chịu nhiều loại thuế như thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng. Việc xác định sai lệch đơn vị tính có thể dẫn đến tính sai trị giá hải quan, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế phải nộp của doanh nghiệp.
• Hạn chế gian lận thương mại: Việc chuẩn hóa đơn vị khai báo giúp ngăn chặn các hành vi cố tình khai sai số lượng, chủng loại nhằm trốn thuế hoặc lách các hàng rào kỹ thuật.

Để đảm bảo hiệu lực thực thi của hướng dẫn tại Công văn 569/TCHQ-GSQL, Tổng cục Hải quan phân định rõ trách nhiệm của cơ quan hải quan địa phương và doanh nghiệp:

• Đối với Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Chỉ đạo các Chi cục Hải quan cửa khẩu tăng cường kiểm tra, đối chiếu thông tin về đơn vị tính trên tờ khai hải quan với Giấy phép nhập khẩu và các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan. Không chấp nhận thông quan đối với các lô hàng khai báo sai lệch đơn vị tính mà không có lý do chính đáng hoặc không thực hiện quy đổi đúng quy định.
• Đối với doanh nghiệp nhập khẩu: Phải chủ động nghiên cứu kỹ các quy định về quản lý chuyên ngành đối với sản phẩm thuốc lá, thực hiện khai báo trung thực và chính xác. Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của các số liệu quy đổi đơn vị tính cung cấp cho cơ quan hải quan.