Giới thiệu chung về Công văn 5837/TCHQ-GSQL

Công văn 5837/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2014 là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa và container vận chuyển nội bộ giữa các khu vực cảng biển. Văn bản này giúp chuẩn hóa quy trình giám sát, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động logistics tại các cảng biển lớn, đồng thời đảm bảo công tác quản lý nhà nước về hải quan được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định pháp luật.

Các nội dung hướng dẫn cốt lõi của Công văn 5837/TCHQ-GSQL

- Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Áp dụng đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, trung chuyển được đóng trong container vận chuyển giữa các cầu cảng, bến cảng, kho, bãi, khu neo đậu, bến phao trong cùng một khu vực cảng biển.
• Áp dụng cho các trường hợp vận chuyển giữa các cảng biển khác nhau nhưng thuộc phạm vi quản lý, giám sát của cùng một Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng biển.
• Đối tượng thực hiện bao gồm các doanh nghiệp kinh doanh cảng, doanh nghiệp vận chuyển, chủ hàng và các Chi cục Hải quan liên quan trực tiếp quản lý địa bàn cảng biển.

- Quy định về thủ tục giám sát hải quan đối với hàng hóa vận chuyển nội bộ

• Hồ sơ và chứng từ yêu cầu: Doanh nghiệp kinh doanh cảng hoặc người vận chuyển có trách nhiệm lập và xuất trình Danh sách container hoặc Danh sách hàng hóa vận chuyển nội bộ cảng (bản chính), kèm theo các chứng từ vận tải liên quan cho cơ quan hải quan giám sát để làm cơ sở đối chiếu, kiểm tra.
• Quản lý niêm phong hải quan: Đối với các container còn nguyên niêm phong của hãng tàu (seal hãng tàu) và không có dấu hiệu nghi vấn, cơ quan hải quan chấp nhận niêm phong này để thực hiện vận chuyển nội bộ. Trong trường hợp niêm phong bị rách, hỏng hoặc có dấu hiệu nghi ngờ bị can thiệp, cơ quan hải quan sẽ tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa và niêm phong lại bằng seal hải quan trước khi cho phép vận chuyển.
• Phương thức và tuyến đường vận chuyển: Hàng hóa, container được phép vận chuyển bằng phương tiện đường bộ hoặc đường thủy nội địa theo các tuyến đường nội bộ đã được đăng ký và phê duyệt, dưới sự giám sát trực tiếp hoặc gián tiếp bằng các phương tiện kỹ thuật của cơ quan hải quan.

- Trách nhiệm của doanh nghiệp kinh doanh cảng và người vận chuyển

• Phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về việc bảo đảm nguyên trạng hàng hóa, container và niêm phong trong suốt quá trình vận chuyển từ địa điểm đi đến địa điểm đích trong nội bộ cảng.
• Có nghĩa vụ thông báo ngay lập tức cho Chi cục Hải quan quản lý nếu xảy ra các sự cố bất khả kháng như tai nạn, thiên tai, hỏng hóc phương tiện làm ảnh hưởng đến tình trạng niêm phong hoặc tình trạng nguyên vẹn của hàng hóa.
• Thực hiện việc cập nhật đầy đủ, kịp thời thông tin giao nhận, vị trí của container lên hệ thống công nghệ thông tin quản lý của cảng để cơ quan hải quan phối hợp theo dõi, tra cứu khi cần thiết.

- Trách nhiệm của cơ quan hải quan trong công tác giám sát

• Chi cục Hải quan nơi hàng hóa vận chuyển đi: Có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ, đối chiếu thông tin container, xác nhận tình trạng niêm phong và cập nhật thông tin đi trên hệ thống quản lý. Phối hợp chặt chẽ với bộ phận giám sát tại điểm đến để theo dõi lộ trình vận chuyển.
• Chi cục Hải quan nơi hàng hóa vận chuyển đến: Thực hiện tiếp nhận, đối chiếu danh sách vận chuyển, kiểm tra thực tế tình trạng niêm phong của container khi cập cảng đích. Xác nhận hoàn thành quá trình vận chuyển nội bộ trên hệ thống và lưu trữ hồ sơ theo quy định.
• Xử lý vi phạm: Trong quá trình giám sát, nếu phát hiện các hành vi tự ý phá niêm phong, tráo đổi hàng hóa hoặc vận chuyển không đúng tuyến đường, cơ quan hải quan sẽ lập biên bản vi phạm và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật về hải quan.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hoạt động cảng biển

Việc ban hành Công văn 5837/TCHQ-GSQL đã giải quyết triệt để tình trạng ách tắc hàng hóa tại các khu vực cảng biển lớn do thủ tục chuyển cảng nội bộ rườm rà trước đây. Hướng dẫn này giúp tối ưu hóa năng lực khai thác của các doanh nghiệp cảng, giảm thiểu chi phí lưu kho bãi cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đồng thời nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của các bên tham gia vào chuỗi cung ứng dịch vụ logistics tại Việt Nam.