Giới thiệu chung về Công văn 5853/TCHQ-GSQL

Công văn 5853/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về thủ tục hải quan đối với trường hợp xuất khẩu tàu biển đã hoàn thành thủ tục xuất cảnh. Đây là văn bản quan trọng giải quyết các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp khi thực hiện mua bán, chuyển nhượng tàu biển quốc tế sau khi tàu đã rời cảng Việt Nam.

- Quy định về địa điểm làm thủ tục hải quan xuất khẩu

Đối với tàu biển đã xuất cảnh nay chuyển sang mục đích xuất khẩu, Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể về nơi tiếp nhận và xử lý hồ sơ:

• Doanh nghiệp thực hiện đăng ký tờ khai hải quan xuất khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu nơi tàu biển làm thủ tục xuất cảnh cuối cùng hoặc tại Chi cục Hải quan ngoài cửa khẩu nơi doanh nghiệp có trụ sở chính theo quy định pháp luật.
• Cơ quan hải quan nơi tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm phối hợp với các đơn vị liên quan để xác minh thông tin xuất cảnh thực tế của phương tiện trước khi quyết định thông quan.

- Thành phần hồ sơ hải quan đối với tàu biển đã xuất cảnh

Để hoàn thành thủ tục thông quan xuất khẩu cho tàu biển đã xuất cảnh, người khai hải quan cần chuẩn bị và nộp các chứng từ sau:

• Tờ khai hải quan xuất khẩu theo mẫu quy định hiện hành.
• Hợp đồng mua bán tàu biển (chuyển nhượng quyền sở hữu) ký kết giữa bên bán (doanh nghiệp Việt Nam) và bên mua (đối tác nước ngoài).
• Hóa đơn thương mại ghi rõ trị giá giao dịch của tàu biển.
• Giấy chứng nhận xóa đăng ký tàu biển do cơ quan đăng ký tàu biển Việt Nam cấp (bản chính hoặc bản sao có chứng thực).
• Các chứng từ chứng minh tàu biển đã hoàn thành thủ tục xuất cảnh hợp pháp trước đó, bao gồm bản khai chung, danh sách thuyền viên và giấy phép cho tàu rời cảng do Cảng vụ hàng hải cấp.

- Quy trình kiểm tra và xác định thực tế xuất khẩu

Do đặc thù tàu biển đã xuất cảnh khỏi lãnh thổ Việt Nam trước khi làm thủ tục xuất khẩu, việc kiểm tra thực tế hàng hóa được thực hiện như sau:

• Cơ quan hải quan không thực hiện kiểm tra thực tế đối với tàu biển đã xuất cảnh. Việc kiểm tra chủ yếu dựa trên hồ sơ giấy tờ và đối chiếu dữ liệu trên hệ thống thông tin hải quan.
• Công chức hải quan tiếp nhận hồ sơ có nhiệm vụ đối chiếu thông tin trên tờ khai xuất khẩu với hồ sơ xuất cảnh của tàu biển lưu trữ tại cơ quan hải quan hoặc hệ thống một cửa quốc gia.
• Xác nhận thông quan chỉ được thực hiện khi các thông tin về số khung, số máy, tên tàu, trọng tải và các thông số kỹ thuật khác hoàn toàn trùng khớp giữa hồ sơ xuất cảnh và hồ sơ xuất khẩu.

- Chính sách thuế và nghĩa vụ tài chính liên quan

Văn bản cũng lưu ý các chi cục hải quan địa phương về việc áp dụng chính sách thuế đối với loại hình xuất khẩu đặc thù này:

• Xác định nghĩa vụ thuế xuất khẩu (nếu có) dựa trên biểu thuế xuất khẩu hiện hành tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan xuất khẩu.
• Áp dụng thuế suất thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với hoạt động xuất khẩu tàu biển theo đúng quy định của pháp luật về thuế GTGT (thông thường là mức thuế suất 0% nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện về hồ sơ thanh toán qua ngân hàng và tờ khai hải quan thông quan).
• Doanh nghiệp phải tự khai, tự tính và nộp đầy đủ các khoản thuế, phí, lệ phí liên quan trước khi được thông quan hàng hóa.

- Trách nhiệm của các bên liên quan

Để đảm bảo công tác quản lý nhà nước và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, Công văn phân định rõ trách nhiệm:

• Đối với người khai hải quan: Chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các chứng từ nộp và xuất trình; đảm bảo tàu biển đã thực tế xuất cảnh và không vi phạm các quy định pháp luật về tranh chấp dân sự hoặc hàng hải.
• Đối với cơ quan hải quan: Tạo điều kiện giải quyết nhanh chóng thủ tục cho doanh nghiệp; đồng thời tăng cường phối hợp với Cảng vụ hàng hải và cơ quan Biên phòng cửa khẩu để kiểm tra chéo thông tin khi có nghi ngờ về tính xác thực của hồ sơ.