Công văn 6464/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố triển khai thực hiện thống nhất các quy định về xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Châu Âu (EVFTA). Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng ưu đãi thuế quan và kiểm tra chứng từ chứng nhận xuất xứ.

Chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam

Tổng cục Hải quan hướng dẫn chi tiết về các hình thức chứng từ chứng nhận xuất xứ mà cơ quan hải quan chấp nhận đối với hàng hóa nhập khẩu từ Liên minh Châu Âu (EU) để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt theo EVFTA:

• Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu EUR.1 được cấp bởi cơ quan có thẩm quyền của nước thành viên EU xuất khẩu.
• Chứng từ tự chứng nhận xuất xứ do nhà xuất khẩu đủ điều kiện (approved exporter) phát hành theo quy định của EU.
• Chứng từ tự chứng nhận xuất xứ do bất kỳ nhà xuất khẩu nào phát hành đối với lô hàng có trị giá không vượt quá 6.000 EUR.

Thời điểm nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa

Thời hạn và thủ tục nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ được quy định cụ thể nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo công tác quản lý:

• Người khai hải quan phải nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ tại thời điểm làm thủ tục hải quan nhập khẩu hàng hóa.
• Trường hợp chưa có chứng từ chứng nhận xuất xứ tại thời điểm làm thủ tục, người khai hải quan phải khai báo nợ chứng từ trên tờ khai hải quan và thực hiện nộp bổ sung trong thời hạn tối đa là 02 năm kể từ ngày đăng ký tờ khai hải quan.

Quy định về việc cấp sau chứng từ chứng nhận xuất xứ

Đối với các trường hợp chứng từ chứng nhận xuất xứ được cấp sau ngày xuất khẩu hàng hóa:

• C/O mẫu EUR.1 có thể được cấp sau ngày xuất khẩu và phải được thể hiện bằng dòng chữ tiếng Anh "ISSUED RETROSPECTIVELY".
• Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra tính hợp lệ của việc cấp sau dựa trên các quy định cụ thể của Hiệp định EVFTA và các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn của Bộ Công Thương.

Xử lý khác biệt nhỏ và lỗi kỹ thuật trên chứng từ

Để tránh gây ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu, Tổng cục Hải quan hướng dẫn cách xử lý đối với các sai sót không mang tính bản chất:

• Các khác biệt nhỏ mang tính kỹ thuật giữa thông tin trên chứng từ chứng nhận xuất xứ và các chứng từ khác trong hồ sơ hải quan (như lỗi chính tả, lỗi đánh máy) không làm mất đi tính hợp lệ của chứng từ nếu các khác biệt này không gây ra nghi ngờ về xuất xứ thực tế của hàng hóa.
• Cơ quan hải quan không từ chối chứng từ chứng nhận xuất xứ chỉ vì những lỗi kỹ thuật đơn giản này nếu hàng hóa thực tế được xác định là có xuất xứ phù hợp.

Thủ tục xác minh xuất xứ hàng hóa

Quy trình kiểm tra, xác minh xuất xứ được thực hiện chặt chẽ để ngăn ngừa gian lận thương mại:

• Trong trường hợp có nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của chứng từ hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa, cơ quan hải quan sẽ tiến hành gửi yêu cầu xác minh tới cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu thuộc EU.
• Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa nhập khẩu vẫn được thông quan theo mức thuế suất thông thường (MFN) hoặc người khai hải quan có thể áp dụng các biện pháp bảo lãnh thuế để giải phóng hàng hóa theo quy định.