Tổng quan về Công văn 5575/TCHQ-GSQL

Công văn 5575/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2020 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm thống nhất thực hiện các quy định về chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA). Văn bản này tập trung làm rõ các phương thức nộp, kiểm tra và chấp nhận chứng từ chứng nhận xuất xứ đối với hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 5575/TCHQ-GSQL

1. Hình thức chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa nhập khẩu từ EU

Đối với hàng hóa có xuất xứ từ Liên minh châu Âu (EU) nhập khẩu vào Việt Nam để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt theo Hiệp định EVFTA, người khai hải quan có thể nộp một trong các loại chứng từ chứng nhận xuất xứ sau:

• Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) được cấp theo mẫu EUR.1 quy định tại Hiệp định EVFTA.
• Chứng từ tự chứng nhận xuất xứ do nhà xuất khẩu đủ điều kiện (approved exporter) phát hành đối với lô hàng có trị giá bất kỳ.
• Chứng từ tự chứng nhận xuất xứ do bất kỳ nhà xuất khẩu nào phát hành đối với lô hàng có trị giá không vượt quá 6.000 EUR.
• Chứng từ tự chứng nhận xuất xứ phát hành bởi nhà xuất khẩu đã đăng ký trên hệ thống cơ sở dữ liệu REX (Registered Exporter System) theo quy định của EU.

2. Thời điểm nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ hải quan

Thời điểm nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa được quy định cụ thể nhằm tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo công tác quản lý hải quan chặt chẽ:

• Người khai hải quan phải nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ tại thời điểm làm thủ tục hải quan nhập khẩu hàng hóa.
• Trường hợp chưa có chứng từ chứng nhận xuất xứ tại thời điểm làm thủ tục hải quan, người khai hải quan phải khai báo nợ chứng từ trên tờ khai hải quan và nộp bổ sung trong thời hạn quy định (thông thường là trong vòng 2 năm kể từ ngày đăng ký tờ khai nhập khẩu).

3. Quy định về tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa (Hệ thống REX)

Tổng cục Hải quan hướng dẫn chi tiết về việc áp dụng hệ thống REX đối với hàng hóa nhập khẩu từ EU:

• Nhà xuất khẩu EU phải đăng ký mã số REX để thực hiện tự chứng nhận xuất xứ cho các lô hàng có trị giá vượt quá 6.000 EUR.
• Cơ quan hải quan Việt Nam thực hiện tra cứu, đối chiếu mã số REX của nhà xuất khẩu trên trang thông tin điện tử chính thức của Ủy ban châu Âu (EC) để xác thực tính hợp lệ của chứng từ tự chứng nhận xuất xứ được nộp.

4. Xử lý các trường hợp khác biệt nhỏ và lỗi kỹ thuật

Để tránh gây khó khăn không đáng có cho doanh nghiệp, Công văn hướng dẫn cách xử lý đối với các sai sót không ảnh hưởng đến bản chất xuất xứ của hàng hóa:

• Các khác biệt nhỏ mang tính kỹ thuật giữa chứng từ chứng nhận xuất xứ và các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan (như lỗi chính tả, khác biệt về đơn vị đo lường không trọng yếu) không làm mất đi tính hợp lệ của chứng từ xuất xứ nếu trên thực tế hàng hóa hoàn toàn phù hợp với thông tin khai báo.
• Trường hợp có nghi ngờ về tính xác thực hoặc tính chính xác của thông tin xuất xứ, cơ quan hải quan sẽ tiến hành thủ tục xác minh theo quy định của Hiệp định EVFTA thay vì từ chối trực tiếp ngay lập tức tại thời điểm thông quan.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 5575/TCHQ-GSQL đóng vai trò là cẩm nang hướng dẫn nghiệp vụ kịp thời cho cán bộ hải quan tại các cửa khẩu, giúp đồng bộ hóa quy trình kiểm tra xuất xứ hàng hóa theo đúng các cam kết quốc tế. Đồng thời, văn bản này giúp các doanh nghiệp nhập khẩu nắm rõ quy trình, thủ tục để chuẩn bị hồ sơ chứng nhận xuất xứ hợp lệ, từ đó tận dụng tối đa các ưu đãi thuế quan ưu đãi đặc biệt từ Hiệp định EVFTA.