Công văn 73/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng giải quyết các vướng mắc thực tế liên quan đến công tác nghiệm thu và thanh toán hợp đồng xây dựng. Văn bản này hướng đến việc thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật, giúp các chủ đầu tư, nhà thầu và các bên liên quan thực hiện đúng quy định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình.

Công văn hướng dẫn chi tiết các nguyên tắc nghiệm thu khối lượng hoàn thành làm cơ sở pháp lý cho việc thanh toán:

• Căn cứ nghiệm thu: Việc nghiệm thu phải dựa trên hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công được phê duyệt, các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng cho công trình, và các điều khoản cụ thể đã thỏa thuận trong hợp đồng xây dựng đã ký kết.
• Xác định khối lượng thực tế: Khối lượng hoàn thành được nghiệm thu là khối lượng thực tế thực hiện được đo đạc, tính toán theo đúng bản vẽ hoàn công. Khối lượng này phải được các bên liên quan bao gồm chủ đầu tư, nhà thầu và tư vấn giám sát ký biên bản xác nhận.
• Xử lý khối lượng phát sinh: Đối với các khối lượng công việc phát sinh ngoài thiết kế hoặc ngoài phạm vi hợp đồng ban đầu, các bên phải tiến hành lập biên bản nghiệm thu riêng và ký kết phụ lục hợp đồng bổ sung trước khi thực hiện thanh toán.

Bộ Xây dựng hướng dẫn việc thanh toán hợp đồng phải tuân thủ nghiêm ngặt theo hình thức giá hợp đồng đã được các bên thỏa thuận:

• Đối với hợp đồng trọn gói: Việc thanh toán được thực hiện theo tỷ lệ phần trăm giá trị hợp đồng hoặc theo giá trị từng giai đoạn, hạng mục công việc đã được thỏa thuận. Không yêu cầu phải đo bóc chi tiết khối lượng hoàn thành thực tế khi thanh toán, trừ trường hợp có phát sinh thay đổi về quy mô, mục tiêu hoặc thiết kế ban đầu.
• Đối với hợp đồng theo đơn giá cố định: Thanh toán dựa trên khối lượng thực tế hoàn thành được nghiệm thu thực tế nhân với đơn giá cố định không thay đổi đã thỏa thuận trong hợp đồng.
• Đối với hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh: Thanh toán dựa trên khối lượng thực tế hoàn thành được nghiệm thu và đơn giá đã được điều chỉnh theo đúng các công thức, phương pháp và nguồn chỉ số giá quy định trong hợp đồng.

Để đảm bảo tính pháp lý và minh bạch trong công tác giải ngân, hồ sơ thanh toán cần đáp ứng đầy đủ các thành phần sau:

• Biên bản nghiệm thu khối lượng công việc hoàn thành tương ứng với giai đoạn thanh toán được các bên ký xác nhận.
• Bảng xác định giá trị khối lượng công việc hoàn thành theo hợp đồng (áp dụng theo các mẫu biểu quy định tại Nghị định về hợp đồng xây dựng hiện hành).
• Bảng xác định giá trị khối lượng công việc phát sinh ngoài hợp đồng (nếu có phát sinh).
• Đề nghị thanh toán của nhà thầu kèm theo các chứng từ, hóa đơn liên quan theo thỏa thuận trong hợp đồng.

Công văn 73/BXD-KTXD là công cụ hướng dẫn thiết thực giúp tháo gỡ các tranh chấp, vướng mắc phổ biến giữa chủ đầu tư và nhà thầu trong quá trình nghiệm thu, thanh toán. Đồng thời, đây cũng là cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ quan thanh tra, kiểm toán nhà nước thực hiện việc kiểm tra, quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành một cách chính xác, tránh thất thoát ngân sách nhà nước.