Giới thiệu về Công văn 8800/TCHQ-TXNK

Công văn 8800/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất việc kiểm tra, xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này tập trung vào việc tháo gỡ các vướng mắc phát sinh, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về thuế, ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại qua giá và đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

Nguyên tắc kiểm tra và xác định trị giá tính thuế

Văn bản đưa ra các chỉ đạo nghiêm ngặt về nguyên tắc kiểm tra trị giá khai báo của doanh nghiệp:

• Tôn trọng trị giá giao dịch thực tế: Việc xác định trị giá tính thuế phải dựa trên trị giá giao dịch thực tế của hàng hóa nhập khẩu, phù hợp với các quy định tại Luật Hải quan, Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
• Kiểm tra tính trung thực và chính xác: Cơ quan hải quan có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu thông tin khai báo của người khai hải quan với các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan, tài liệu thương mại và các nguồn thông tin dữ liệu sẵn có để phát hiện các trường hợp khai sai, khai thiếu trị giá.
• Áp dụng đúng trình tự các phương pháp xác định trị giá: Trong trường hợp không chấp nhận trị giá khai báo, việc xác định trị giá tính thuế phải tuân thủ nghiêm ngặt trình tự các phương pháp xác định trị giá quy định của Bộ Tài chính, không được tự ý áp đặt giá.

Quy trình xử lý nghi vấn và tham vấn trị giá

Để giải quyết các trường hợp có nghi ngờ về trị giá khai báo của doanh nghiệp, Công văn hướng dẫn cụ thể quy trình thực hiện:

• Xác định nghi vấn về trị giá: Cơ quan hải quan thực hiện so sánh trị giá khai báo với cơ sở dữ liệu trị giá hải quan. Nếu trị giá khai báo thấp hơn mức giá tham chiếu hoặc có dấu hiệu nghi vấn, công chức hải quan phải chuyển sang bước kiểm tra chi tiết hoặc tổ chức tham vấn theo quy định.
• Tổ chức tham vấn: Quá trình tham vấn phải được thực hiện công khai, minh bạch và đúng thời hạn. Người khai hải quan có nghĩa vụ cung cấp các chứng từ, tài liệu, sổ sách kế toán để chứng minh tính trung thực của trị giá khai báo. Cơ quan hải quan ghi nhận ý kiến giải trình và lập biên bản tham vấn đầy đủ.
• Bác bỏ trị giá khai báo: Cơ quan hải quan chỉ thực hiện bác bỏ trị giá khai báo khi có đủ cơ sở chứng minh người khai hải quan kê khai không trung thực, không chính xác hoặc không đủ điều kiện áp dụng phương pháp trị giá giao dịch. Quyết định bác bỏ phải nêu rõ lý do và căn cứ pháp lý cụ thể.

Quản lý và sử dụng cơ sở dữ liệu trị giá hải quan

Công văn yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương chú trọng công tác xây dựng và khai thác hệ thống dữ liệu giá:

• Cập nhật thông tin kịp thời: Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố phải thường xuyên cập nhật thông tin về giá của các mặt hàng nhập khẩu có kim ngạch lớn, thuế suất cao hoặc có rủi ro cao về giá vào hệ thống cơ sở dữ liệu chung của ngành hải quan.
• Sử dụng hiệu quả nguồn thông tin: Công chức hải quan phải khai thác tối đa nguồn thông tin từ cơ sở dữ liệu trị giá, thông tin từ các cơ quan thuế nội địa, hiệp hội ngành hàng và các nguồn thông tin đáng tin cậy khác để làm cơ sở đối chiếu, kiểm tra giá khai báo của doanh nghiệp.

Trách nhiệm triển khai của các Cục Hải quan địa phương

Tổng cục Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị trực thuộc nhằm đảm bảo hiệu quả thực thi đồng bộ:

• Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan: Đối với các lô hàng có nghi vấn về trị giá nhưng chưa đủ cơ sở bác bỏ tại khâu thông quan, cơ quan hải quan cần chuyển thông tin sang lực lượng kiểm tra sau thông quan để tiến hành thanh tra, kiểm tra theo quy định của pháp luật.
• Nâng cao năng lực cán bộ: Tổ chức đào tạo, tập huấn nghiệp vụ xác định trị giá tính thuế cho công chức hải quan làm công tác giá, đảm bảo áp dụng thống nhất các quy định pháp luật trên toàn quốc, tránh tình trạng mỗi nơi áp dụng một kiểu gây khó khăn cho doanh nghiệp.
• Báo cáo định kỳ: Các đơn vị phải thực hiện báo cáo định kỳ về kết quả kiểm tra, xác định trị giá tính thuế và những vướng mắc phát sinh về Tổng cục Hải quan để kịp thời có hướng dẫn, tháo gỡ.