Tóm tắt Công văn 928/TCHQ-TXNK năm 2024 về quản lý và thuế đối với xuất khẩu phế liệu

Công văn 928/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2024 nhằm hướng dẫn nghiệp vụ cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố về thủ tục hải quan, chính sách thuế đối với phế liệu, phế phẩm thu được từ hoạt động sản xuất xuất khẩu và gia công hàng hóa cho thương nhân nước ngoài. Dưới đây là nội dung chi tiết và phân tích chuyên sâu các quy định cốt lõi tại văn bản này.

- Chính sách thuế xuất khẩu đối với phế liệu, phế phẩm từ hoạt động gia công

• Đối với phế liệu, phế phẩm thu được trong quá trình sản xuất, gia công hàng hóa xuất khẩu cho thương nhân nước ngoài: Khi doanh nghiệp thực hiện xuất khẩu ra nước ngoài, chính sách thuế được áp dụng theo các điều khoản của hợp đồng gia công và quy định pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu hiện hành.
• Trường hợp phế liệu, phế phẩm nằm trong định mức tiêu hao và hao hụt tự nhiên đã được đăng ký và chấp thuận, khi xuất khẩu trả lại cho bên đặt gia công hoặc xuất khẩu sang nước thứ ba theo chỉ định của bên đặt gia công thì được miễn thuế xuất khẩu theo quy định.
• Doanh nghiệp cần lưu ý việc kê khai đúng mã loại hình xuất khẩu và xuất trình đầy đủ chứng từ chứng minh nguồn gốc phế liệu phát sinh từ hợp đồng gia công để được áp dụng chính sách ưu đãi thuế phù hợp.

- Chính sách thuế đối với phế liệu phát sinh từ hoạt động sản xuất xuất khẩu (SXXK)

• Khác với loại hình gia công, phế liệu, phế phẩm thu được từ quá trình sản xuất hàng hóa xuất khẩu từ nguồn nguyên liệu nhập khẩu (loại hình sản xuất xuất khẩu) khi xuất khẩu phải chịu thuế xuất khẩu (nếu có) theo quy định tại Biểu thuế xuất khẩu hiện hành.
• Tổng cục Hải quan nhấn mạnh việc xác định nghĩa vụ thuế đối với lượng phế liệu này không được miễn trừ như sản phẩm xuất khẩu chính thức, do phế liệu không phải là sản phẩm mục tiêu của quá trình sản xuất xuất khẩu được khuyến khích ưu đãi thuế hoàn toàn.
• Cơ sở tính thuế là trị giá hải quan của phế liệu xuất khẩu và thuế suất thuế xuất khẩu của mặt hàng phế liệu tương ứng quy định tại Biểu thuế.

- Thủ tục hải quan và quản lý giám sát đối với phế liệu xuất khẩu

• Doanh nghiệp thực hiện khai báo hải quan đối với phế liệu xuất khẩu phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về mã loại hình xuất khẩu. Việc áp dụng sai mã loại hình sẽ dẫn đến xử phạt vi phạm hành chính và truy thu thuế (nếu có).
• Hồ sơ hải quan đối với phế liệu xuất khẩu bao gồm tờ khai hải quan, hóa đơn thương mại (nếu có), chứng từ chứng minh nguồn gốc phát sinh phế liệu từ quá trình sản xuất, gia công và các giấy phép, văn bản xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật chuyên ngành.
• Cơ quan hải quan nơi làm thủ tục có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu lượng phế liệu xuất khẩu thực tế với định mức thực tế sử dụng nguyên liệu đã báo cáo quyết toán của doanh nghiệp để đảm bảo tính chính xác và ngăn ngừa gian lận thương mại.

- Quy định về bảo vệ môi trường khi xuất khẩu phế liệu

• Việc xuất khẩu phế liệu phải đảm bảo không gây ô nhiễm môi trường và tuân thủ các quy định của Luật Bảo vệ môi trường.
• Các loại phế liệu thuộc danh mục chất thải nguy hại hoặc có nguy cơ gây ô nhiễm cao chỉ được phép xuất khẩu khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện nghiêm ngặt và được cơ quan quản lý nhà nước về môi trường cấp phép theo quy định pháp luật.

- Trách nhiệm của cơ quan hải quan địa phương

• Tổng cục Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan tỉnh, thành phố phổ biến, hướng dẫn nhất quán nội dung Công văn 928/TCHQ-TXNK đến cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn quản lý.
• Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan, thanh tra chuyên đề đối với các doanh nghiệp có hoạt động phát sinh và xuất khẩu phế liệu lớn nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi khai báo sai lệch định mức, gian lận thuế hoặc vi phạm quy định về bảo vệ môi trường.