Tóm tắt Công văn số 824 TCT/PCCS ngày 24/03/2004 của Tổng cục Thuế về việc xử lý hoá đơn bất hợp pháp của các đơn vị bỏ trốn

Công văn số 824 TCT/PCCS được Tổng cục Thuế ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thống nhất biện pháp xử lý đối với các trường hợp doanh nghiệp sử dụng hoá đơn mua hàng hoá, dịch vụ của các đơn vị đã bỏ trốn (mất tích khỏi địa chỉ kinh doanh đăng ký). Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp phân loại và giải quyết quyền lợi thuế của doanh nghiệp mua hàng một cách minh bạch, tránh thất thu ngân sách nhà nước đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các đơn vị kinh doanh nghiêm túc.

- Nguyên tắc phân loại và xử lý hoá đơn của doanh nghiệp bỏ trốn

Tổng cục Thuế hướng dẫn việc xử lý hoá đơn liên quan đến các đơn vị bỏ trốn dựa trên thời điểm phát sinh giao dịch mua bán và tính xác thực của hàng hoá, dịch vụ kèm theo. Cụ thể được chia thành các trường hợp sau:

• Trường hợp hoá đơn phát sinh trước thời điểm cơ quan thuế thông báo doanh nghiệp bỏ trốn: Đối với các hoá đơn mua hàng hoá, dịch vụ phát sinh trước ngày cơ quan thuế có thông báo chính thức bằng văn bản về việc doanh nghiệp bán hàng bỏ trốn, cơ quan thuế phải tiến hành kiểm tra, xác minh thực tế giao dịch để làm căn cứ xử lý.
• Trường hợp hoá đơn phát sinh sau thời điểm cơ quan thuế thông báo doanh nghiệp bỏ trốn: Các hoá đơn được lập và sử dụng sau ngày cơ quan thuế công bố doanh nghiệp bỏ trốn được xác định là hoá đơn bất hợp pháp. Các hoá đơn này hoàn toàn không có giá trị pháp lý để kê khai, khấu trừ thuế hay tính vào chi phí hợp lý khi xác định nghĩa vụ thuế.

- Quy định về khấu trừ thuế GTGT và tính chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN

Việc xử lý quyền lợi về thuế đối với doanh nghiệp mua hàng sử dụng hoá đơn của đơn vị bỏ trốn được thực hiện chi tiết như sau:

• Điều kiện được khấu trừ thuế GTGT và tính chi phí được trừ: Nếu hoá đơn phát sinh trước thời điểm thông báo bỏ trốn và qua kiểm tra xác minh cơ quan thuế chứng minh được giao dịch mua bán là có thật (có hàng hoá thực tế, có hợp đồng mua bán, chứng từ thanh toán hợp lệ, hàng hoá đã được đưa vào sản xuất, kinh doanh hoặc tiêu thụ), thì doanh nghiệp mua hàng được chấp nhận khấu trừ thuế GTGT đầu vào và được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.
• Trường hợp bị loại trừ và xử lý vi phạm: Nếu cơ quan thuế qua xác minh phát hiện giao dịch là giả tạo, không có hàng hoá thực tế (hành vi mua bán hoá đơn khống), doanh nghiệp mua hàng sẽ bị truy thu toàn bộ số thuế GTGT đã khấu trừ, không được tính vào chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN và bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo quy định pháp luật hiện hành.

- Biện pháp xử lý vi phạm và phối hợp với cơ quan điều tra

Để ngăn chặn tình trạng gian lận thuế thông qua việc mua bán hoá đơn của các doanh nghiệp bỏ trốn, Tổng cục Thuế yêu cầu các cơ quan thuế địa phương thực hiện nghiêm túc các biện pháp sau:

• Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra: Tập trung đối chiếu, xác minh nguồn gốc hàng hoá, dòng tiền thanh toán của các doanh nghiệp có dấu hiệu sử dụng hoá đơn của đơn vị bỏ trốn để phát hiện kịp thời các hành vi gian lận.
• Chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra: Đối với các trường hợp có dấu hiệu tội phạm trốn thuế, mua bán hoá đơn bất hợp pháp với số lượng lớn hoặc có tổ chức, cơ quan thuế có trách nhiệm lập và chuyển toàn bộ hồ sơ, tài liệu liên quan sang cơ quan công an để điều tra, truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.
• Phối hợp thông tin giữa các cơ quan thuế: Các Cục Thuế phải kịp thời cập nhật, thông báo danh sách các doanh nghiệp bỏ trốn trên phương tiện thông tin đại chúng và hệ thống nội bộ ngành thuế để các đơn vị khác chủ động phòng ngừa, kiểm tra chéo và ngăn chặn việc sử dụng hoá đơn bất hợp pháp.