Tổng quan về Công văn số 835/TCT-TNCN

Công văn số 835/TCT-TNCN do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng về chính sách thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) đối với khoản thưởng bằng cổ phiếu được chia từ quỹ phúc lợi của doanh nghiệp cho người lao động. Văn bản này làm rõ cách xác định thu nhập chịu thuế, thời điểm tính thuế và phương pháp kê khai, nộp thuế đối với loại hình thu nhập đặc thù này, đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật thuế trên cả nước.

- Xác định bản chất thu nhập từ cổ phiếu thưởng từ quỹ phúc lợi

• Theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân và Thông tư số 111/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính, các khoản tiền thưởng bằng tiền hoặc không bằng tiền (bao gồm cả thưởng bằng chứng khoán) dưới mọi hình thức mà người sử dụng lao động chi trả cho người lao động đều được xác định là thu nhập từ tiền lương, tiền công.
• Khoản thưởng bằng cổ phiếu được chia từ quỹ phúc lợi của doanh nghiệp cho người lao động, dù có nguồn gốc từ quỹ phúc lợi, vẫn mang bản chất là lợi ích kinh tế mà người lao động nhận được từ mối quan hệ lao động. Do đó, khoản thu nhập này bắt buộc phải chịu thuế TNCN từ tiền lương, tiền công.

- Thời điểm xác định thu nhập tính thuế và nộp thuế

• Đối với nhận thưởng bằng cổ phiếu, người lao động chưa phải nộp thuế TNCN ngay tại thời điểm được thưởng (thời điểm nhận cổ phiếu).
• Thời điểm xác định thu nhập tính thuế và thực hiện nghĩa vụ thuế TNCN là thời điểm người lao động thực hiện chuyển nhượng (bán, tặng cho, trao đổi) số cổ phiếu thưởng này. Quy định này nhằm tạo điều kiện thuận lợi về dòng tiền cho người lao động, tránh việc phải nộp thuế khi chưa phát sinh doanh thu thực tế bằng tiền mặt.

- Phương pháp tính thuế TNCN khi chuyển nhượng cổ phiếu thưởng

Khi người lao động chuyển nhượng cổ phiếu nhận được từ quỹ phúc lợi, họ phải khai thuế và nộp thuế đối với hai khoản thu nhập sau:

• Thu nhập từ tiền lương, tiền công: Giá trị cổ phiếu thưởng được xác định để tính thuế TNCN từ tiền lương, tiền công là giá trị theo mệnh giá của cổ phiếu hoặc theo giá trị thực tế nhận thưởng tại thời điểm thưởng. Thuế suất áp dụng là Biểu thuế lũy tiến từng phần đối với cá nhân cư trú.
• Thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán: Người lao động phải nộp thuế TNCN đối với hoạt động chuyển nhượng chứng khoán với thuế suất là 0,1% trên giá trị chuyển nhượng từng lần (giá bán cổ phiếu thực tế tại thời điểm chuyển nhượng).

- Trách nhiệm của tổ chức chi trả (Doanh nghiệp)

• Doanh nghiệp phát hành cổ phiếu thưởng từ quỹ phúc lợi có trách nhiệm theo dõi, ghi nhận danh sách người lao động được nhận cổ phiếu thưởng.
• Khi người lao động thực hiện chuyển nhượng cổ phiếu thưởng, doanh nghiệp hoặc tổ chức được ủy quyền (như công ty chứng khoán, đại lý lưu ký) có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN từ tiền lương, tiền công và thuế TNCN từ chuyển nhượng chứng khoán của cá nhân trước khi thực hiện thanh toán hoặc làm thủ tục chuyển quyền sở hữu, sau đó kê khai và nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định.

- Ý nghĩa pháp lý và thực tiễn của hướng dẫn

Hướng dẫn tại Công văn số 835/TCT-TNCN giúp tháo gỡ các vướng mắc cho doanh nghiệp trong việc trích lập và sử dụng quỹ phúc lợi để khuyến khích người lao động bằng cổ phiếu. Đồng thời, văn bản bảo vệ quyền lợi của người lao động thông qua cơ chế hoãn nộp thuế cho đến khi phát sinh giao dịch chuyển nhượng thực tế, đồng thời đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước được quản lý chặt chẽ và minh bạch.