Ngày 26 tháng 06 năm 2017, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Lệnh công bố Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm chính thức thông qua và đưa vào áp dụng đạo luật quan trọng này. Đây là bước ngoặt pháp lý mạnh mẽ nhằm tạo điều kiện thuận lợi, thúc đẩy sự phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh cho khối doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam.

Nội dung trọng tâm của phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) tập trung vào việc định hình khung pháp lý cơ bản, xác định rõ phạm vi, đối tượng áp dụng, giải thích các thuật ngữ chuyên ngành và đưa ra các tiêu chí phân loại doanh nghiệp cụ thể như sau:

Luật quy định chi tiết về các nguyên tắc, nội dung, nguồn lực hỗ trợ đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đồng thời, điều khoản này cũng xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan trong việc thực thi các chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Luật áp dụng đối với hai nhóm đối tượng chính bao gồm:

• Doanh nghiệp được thành lập, tổ chức và hoạt động theo quy định của pháp luật Việt Nam, đáp ứng đầy đủ các tiêu chí xác định là doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định của Luật này.
• Các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến việc thực hiện các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Để đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật, Luật đã đưa ra định nghĩa rõ ràng cho các khái niệm quan trọng:

• Doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo: Là những doanh nghiệp được thành lập để thực hiện ý tưởng trên cơ sở khai thác tài sản trí tuệ, công nghệ, mô hình kinh doanh mới và có khả năng tăng trưởng nhanh.
• Chuỗi giá trị: Là hệ thống các hoạt động liên kết từ khâu hình thành ý tưởng, thiết kế, sản xuất, phân phối đến tiêu dùng sản phẩm, dịch vụ.
• Cơ sở ươm tạo: Là tổ chức cung cấp các điều kiện hạ tầng kỹ thuật, nguồn lực và dịch vụ cần thiết để hỗ trợ các tổ chức, cá nhân hoàn thiện ý tưởng kinh doanh và phát triển doanh nghiệp trong giai đoạn đầu.
• Khu làm việc chung: Là không gian vật lý cung cấp các điều kiện hạ tầng, trang thiết bị và dịch vụ dùng chung để hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tối ưu hóa chi phí hoạt động.

Đây là quy định nền tảng để phân loại và áp dụng các chính sách ưu đãi phù hợp. Doanh nghiệp nhỏ và vừa được phân chia thành ba cấp độ: doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa. Tiêu chí xác định dựa trên các yếu tố:

• Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm của doanh nghiệp.
• Tổng nguồn vốn của doanh nghiệp (được xác định trong bảng cân đối kế toán của năm trước liền kề).
• Tổng doanh thu của năm trước liền kề.
• Các tiêu chí này được áp dụng cụ thể và có sự khác biệt giữa các lĩnh vực hoạt động chính bao gồm: nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng; thương mại và dịch vụ nhằm đảm bảo tính sát thực với quy mô hoạt động của từng ngành nghề.

Lệnh công bố này đánh dấu sự ra đời của một hành lang pháp lý đồng bộ, tạo động lực cho các cơ quan quản lý nhà nước triển khai đồng loạt các giải pháp hỗ trợ thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp trong giai đoạn mới. Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2018.