Ngày 03 tháng 12 năm 2019, Văn phòng Chủ tịch nước đã tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về việc công bố Luật Lực lượng dự bị động viên năm 2019. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa Hiến pháp năm 2013, hoàn thiện hệ thống pháp luật về quốc phòng, an ninh, đồng thời tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc xây dựng, quản lý và huy động lực lượng dự bị động viên đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Luật Lực lượng dự bị động viên năm 2019 áp dụng đối với cơ quan, tổ chức và công dân Việt Nam; tổ chức, cá nhân nước ngoài cư trú, hoạt động trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam có liên quan đến lực lượng dự bị động viên. Nội dung cốt lõi của phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên từ Điều 1 đến Điều 4 tập trung vào các quy định nền tảng sau đây:

Phạm vi điều chỉnh của Luật (Điều 1)

• Luật này quy định cụ thể về nguyên tắc, hoạt động xây dựng, huy động lực lượng dự bị động viên.
• Quy định về chế độ, chính sách đối với lực lượng dự bị động viên nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho quân nhân dự bị và chủ phương tiện kỹ thuật.
• Xác định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc xây dựng, quản lý và huy động lực lượng dự bị động viên.

Đối tượng áp dụng (Điều 2)

• Áp dụng đối với toàn bộ cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội và mọi công dân Việt Nam.
• Áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân nước ngoài có hoạt động liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến việc thực hiện các quy định về lực lượng dự bị động viên trên lãnh thổ Việt Nam.

Giải thích các thuật ngữ chuyên ngành (Điều 3)

• Lực lượng dự bị động viên: Được định nghĩa rõ ràng bao gồm quân nhân dự bị và phương tiện kỹ thuật dự bị đã được đăng ký, quản lý và sắp xếp vào đơn vị dự bị động viên để sẵn sàng bổ sung cho lực lượng thường trực của Quân đội nhân dân khi có lệnh.
• Quân nhân dự bị: Gồm sĩ quan dự bị, quân nhân chuyên nghiệp dự bị và hạ sĩ quan, binh sĩ dự bị được đăng ký theo quy định của Luật Nghĩa vụ quân sự và Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam.
• Phương tiện kỹ thuật dự bị: Là những tài sản của cơ quan, tổ chức, công dân Việt Nam bao gồm phương tiện giao thông vận tải, thông tin liên lạc, y tế, xây dựng, xếp dỡ và các thiết bị chuyên dùng khác được đăng ký để sẵn sàng huy động cho nhiệm vụ quốc phòng.
• Đơn vị dự bị động viên: Là tổ chức quân sự gồm quân nhân dự bị, phương tiện kỹ thuật dự bị được tổ chức theo biên chế của Quân đội nhân dân.

Nguyên tắc xây dựng và huy động lực lượng dự bị động viên (Điều 4)

• Bảo đảm đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự thống lĩnh của Chủ tịch nước, sự quản lý tập trung, thống nhất của Chính phủ và sự chỉ huy trực tiếp của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.
• Kết hợp chặt chẽ giữa nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường quốc phòng, an ninh; phù hợp với khả năng kinh tế của đất nước và yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong từng giai đoạn.
• Xây dựng lực lượng dự bị động viên phải bảo đảm vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, có năng lực chuyên môn kỹ thuật và sức chiến đấu cao; quản lý chặt chẽ về số lượng và chất lượng.
• Huy động lực lượng dự bị động viên phải bảo đảm đúng đối tượng, đủ số lượng, đúng thời gian, an toàn và đúng quy định của pháp luật.

Luật Lực lượng dự bị động viên năm 2019 chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2020, thay thế cho Pháp lệnh về Lực lượng dự bị động viên năm 1996.