Lệnh của Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam số 06/2017/L-CTN ngày 20 tháng 6 năm 2017 công bố Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ (Luật số 14/2017/QH14), được Quốc hội khóa XIV thông qua tại kỳ họp thứ 3. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, góp phần bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội trong tình hình mới.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Văn bản xác định rõ giới hạn pháp lý và các nhóm đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của Luật, cụ thể:

• Phạm vi điều chỉnh (Điều 1): Luật quy định chi tiết về việc quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ. Đồng thời, Luật cũng xác định rõ nguyên tắc, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong công tác quản lý, sử dụng các đối tượng này nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
• Đối tượng áp dụng (Điều 2): Luật áp dụng đối với mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và tổ chức, cá nhân nước ngoài có liên quan đến việc quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Hệ thống giải thích từ ngữ chuyên ngành (Điều 3)

Để bảo đảm tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật, Luật đã đưa ra các định nghĩa pháp lý chuẩn xác cho các khái niệm cốt lõi:

• Vũ khí: Là thiết bị, phương tiện hoặc tổ hợp những phương tiện được chế tạo, sản xuất có khả năng gây sát thương, nguy hại cho tính mạng, sức khỏe của con người, phá hủy kết cấu vật chất. Vũ khí bao gồm: vũ khí quân dụng, súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao và vũ khí khác có tính năng, tác dụng tương tự.
• Vật liệu nổ: Là sản phẩm dưới tác động của xung kích thích ban đầu gây ra phản ứng hóa học nhanh, mạnh, tỏa nhiệt, sinh khí, tạo ra áp lực lớn và phát tiếng nổ. Vật liệu nổ bao gồm thuốc nổ và phụ kiện nổ, được chia thành vật liệu nổ quân dụng và vật liệu nổ công nghiệp.
• Tiền chất thuốc nổ: Là hóa chất nguy hiểm, trực tiếp được dùng để điều chế, sản xuất thuốc nổ.
• Công cụ hỗ trợ: Là phương tiện, động vật nghiệp vụ được sử dụng để thi hành công vụ, thực hiện nhiệm vụ bảo vệ nhằm hạn chế, ngăn chặn người có hành vi vi phạm pháp luật chống đối, trốn chạy; bảo vệ người thi hành công vụ, người thực hiện nhiệm vụ bảo vệ hoặc báo hiệu khẩn cấp.

Các nguyên tắc quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ (Điều 4)

Công tác quản lý và sử dụng các loại vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:

• Phải tuân thủ Hiến pháp và pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, bảo đảm quyền con người, quyền công dân và lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
• Vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ phải được trang bị đúng đối tượng, đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và sử dụng đúng mục đích, đúng quy định của pháp luật.
• Cơ quan, tổ chức, cá nhân quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ phải bảo đảm đầy đủ các điều kiện về an ninh, trật tự, an toàn, phòng cháy và chữa cháy, bảo vệ môi trường.
• Mọi hành vi vi phạm về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ phải được phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm minh, kịp thời theo quy định của pháp luật.
• Người ra mệnh lệnh hoặc quyết định sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ không đúng quy định của pháp luật phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình.

Hiệu lực thi hành

Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2017 chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2018.