Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sửa đổi 2003 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ 3 thông qua ngày 17 tháng 6 năm 2003, nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tập trung vào việc hoàn thiện các công cụ thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia, định nghĩa lại các thuật ngữ chuyên ngành và điều chỉnh các hoạt động nghiệp vụ của Ngân hàng Nhà nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng: Văn bản này áp dụng đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các tổ chức tín dụng, các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến hoạt động tiền tệ, ngân hàng và ngoại hối tại Việt Nam.

- Hệ thống giải thích từ ngữ chuyên ngành tài chính - tiền tệ (Sửa đổi Điều 9)

Luật sửa đổi, bổ sung định nghĩa của 17 thuật ngữ cốt lõi trong hoạt động ngân hàng nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất, bao gồm:

• Tiền tệ: Là phương tiện thanh toán, bao gồm tiền giấy, tiền kim loại và các giấy tờ có giá như tiền.
• Thị trường tiền tệ: Là thị trường vốn ngắn hạn, nơi mua, bán ngắn hạn các giấy tờ có giá, bao gồm tín phiếu kho bạc, tín phiếu Ngân hàng Nhà nước, chứng chỉ tiền gửi và các giấy tờ có giá khác.
• Hoạt động ngân hàng: Là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cấp tín dụng, cung ứng các dịch vụ thanh toán.
• Nghiệp vụ thị trường mở: Là nghiệp vụ mua, bán ngắn hạn các giấy tờ có giá do Ngân hàng Nhà nước thực hiện trên thị trường tiền tệ nhằm thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia.
• Dự trữ bắt buộc: Là số tiền mà tổ chức tín dụng phải gửi tại Ngân hàng Nhà nước để thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia.
• Ngoại hối và Hoạt động ngoại hối: Định nghĩa rõ phạm vi ngoại hối (tiền nước ngoài, vàng tiêu chuẩn quốc tế, các giấy tờ có giá và các công cụ thanh toán bằng tiền nước ngoài) và các hoạt động đầu tư, vay, cho vay, bảo lãnh, mua, bán và các giao dịch khác về ngoại hối.
• Tỷ giá hối đoái và Dự trữ quốc tế: Xác định tỷ lệ giữa giá trị của đồng Việt Nam với đồng tiền nước ngoài; quy định cơ cấu dự trữ quốc tế gồm Dự trữ ngoại hối nhà nước do Ngân hàng Nhà nước quản lý và Dự trữ ngoại hối của các tổ chức tín dụng được phép hoạt động ngoại hối.
• Tái cấp vốn và các hình thức liên quan: Quy định về tái cấp vốn (hình thức cấp tín dụng có bảo đảm của Ngân hàng Nhà nước nhằm cung ứng vốn ngắn hạn và phương tiện thanh toán cho các ngân hàng), cho vay lại theo hồ sơ tín dụng, lãi suất cơ bản, lãi suất tái cấp vốn và lãi suất tái chiết khấu.
• Phân loại giấy tờ có giá: Phân định rõ giấy tờ có giá ngắn hạn (thời hạn dưới một năm) và giấy tờ có giá dài hạn (thời hạn từ một năm trở lên kể từ khi phát hành đến khi đến hạn), cùng khái niệm mua, bán ngắn hạn (kỳ hạn dưới một năm).

- Các hình thức tái cấp vốn của Ngân hàng Nhà nước (Sửa đổi Điều 17)

Ngân hàng Nhà nước thực hiện việc tái cấp vốn cho các ngân hàng thông qua ba hình thức cụ thể sau:

• Cho vay lại theo hồ sơ tín dụng cho các ngân hàng đã cho vay đối với khách hàng.
• Chiết khấu, tái chiết khấu thương phiếu và các giấy tờ có giá khác.
• Cho vay có bảo đảm bằng cầm cố thương phiếu và các giấy tờ có giá khác.

- Quy định về nghiệp vụ thị trường mở (Sửa đổi Điều 21)

Ngân hàng Nhà nước thực hiện nghiệp vụ thị trường mở nhằm mục tiêu thực thi chính sách tiền tệ quốc gia thông qua các phương thức:

• Thực hiện mua, bán ngắn hạn các công cụ tài chính trên thị trường tiền tệ.
• Các loại giấy tờ có giá được giao dịch bao gồm: tín phiếu kho bạc, chứng chỉ tiền gửi, tín phiếu Ngân hàng Nhà nước và các loại giấy tờ có giá khác.

- Quy định về tạm ứng cho ngân sách nhà nước (Sửa đổi Điều 32)

Luật quy định chặt chẽ cơ chế hỗ trợ tài chính tạm thời cho ngân sách trung ương:

• Ngân hàng Nhà nước tạm ứng cho ngân sách trung ương để xử lý thiếu hụt tạm thời quỹ ngân sách nhà nước theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
• Khoản tạm ứng này bắt buộc phải được hoàn trả trong năm ngân sách.
• Trường hợp đặc biệt chưa thể hoàn trả trong năm ngân sách phải do Ủy ban thường vụ Quốc hội xem xét và quyết định.

- Các sửa đổi kỹ thuật và điều khoản thi hành khác (Điều 2)

• Bỏ cụm từ "cơ quan thuộc Chính phủ" tại tên Điều 6 và khoản 1 Điều 6 để phù hợp với vị trí pháp lý của Ngân hàng Nhà nước.
• Thay thế cơ quan phối hợp từ "Bộ Nội vụ" thành "Bộ Công an" tại khoản 2 Điều 28 liên quan đến công tác an ninh, an toàn hoạt động ngân hàng.

Hiệu lực thi hành: Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sửa đổi 2003 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 8 năm 2003. Chính phủ chịu trách nhiệm quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành luật này.