Nghị định 119/2015/NĐ-CP được ban hành bởi Chính phủ quy định chi tiết về bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng, bao gồm trách nhiệm tham gia, điều kiện triển khai, số tiền bảo hiểm tối thiểu, nguyên tắc xác định mức phí bảo hiểm và công tác quản lý nhà nước đối với loại hình bảo hiểm này.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động đầu tư xây dựng tại Việt Nam, bao gồm:

• Chủ đầu tư công trình hoặc nhà thầu (trong trường hợp phí bảo hiểm công trình đã được tính vào giá hợp đồng).
• Nhà thầu tư vấn khảo sát xây dựng và thiết kế xây dựng.
• Nhà thầu thi công xây dựng.
• Doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài tại Việt Nam và doanh nghiệp tái bảo hiểm.
• Các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng.

Nguyên tắc tham gia bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng

• Doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, doanh nghiệp nhận tái bảo hiểm và tổ chức nhận tái bảo hiểm nước ngoài phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện triển khai theo quy định pháp luật.
• Doanh nghiệp bảo hiểm chỉ cung cấp bảo hiểm bắt buộc khi bên mua bảo hiểm đáp ứng đầy đủ điều kiện năng lực hoạt động xây dựng theo quy định tại Luật Xây dựng.
• Chi phí mua bảo hiểm bắt buộc được hạch toán cụ thể: Phí bảo hiểm công trình trong thời gian xây dựng được tính vào tổng mức đầu tư xây dựng; phí bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp tư vấn được tính vào giá thành sản phẩm tư vấn; phí bảo hiểm cho người lao động thi công trên công trường được tính vào chi phí sản xuất kinh doanh của nhà thầu.
• Bên mua bảo hiểm có thể thỏa thuận với doanh nghiệp bảo hiểm để tham gia bảo hiểm với trách nhiệm, mức phí và số tiền bảo hiểm cao hơn mức tối thiểu quy định.
• Khuyến khích các tổ chức, cá nhân không thuộc đối tượng bắt buộc tham gia bảo hiểm trên cơ sở tự nguyện thỏa thuận.

Đối tượng bắt buộc phải mua bảo hiểm

Trừ các công trình liên quan đến quốc phòng, an ninh và bí mật nhà nước, các đối tượng sau đây bắt buộc phải mua bảo hiểm:

• Bảo hiểm công trình trong thời gian xây dựng: Áp dụng đối với công trình, hạng mục công trình ảnh hưởng đến an toàn cộng đồng; công trình ảnh hưởng lớn đến môi trường thuộc danh mục phải đánh giá tác động môi trường (ĐTM); công trình có yêu cầu kỹ thuật đặc thù hoặc điều kiện thi công xây dựng phức tạp.
• Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng: Áp dụng đối với nhà thầu tư vấn thực hiện công việc khảo sát xây dựng, thiết kế xây dựng của công trình từ cấp II trở lên.
• Bảo hiểm cho người lao động thi công trên công trường: Nhà thầu thi công xây dựng bắt buộc phải mua cho người lao động làm việc trực tiếp trên công trường.

Thời hạn bảo hiểm

• Bảo hiểm công trình: Là khoảng thời gian cụ thể tính từ ngày bắt đầu đến ngày kết thúc thời gian xây dựng căn cứ vào văn bản của cấp có thẩm quyền quyết định đầu tư và được ghi rõ trong hợp đồng bảo hiểm.
• Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp tư vấn: Bắt đầu từ ngày thực hiện công việc tư vấn đến hết thời gian bảo hành công trình theo quy định pháp luật.
• Bảo hiểm cho người lao động trên công trường: Bắt đầu từ ngày thực hiện công việc thi công trên công trường đến hết thời gian bảo hành công trình. Thời hạn cụ thể đối với từng người lao động được xác định căn cứ vào hợp đồng lao động.

Phạm vi bảo hiểm và loại trừ trách nhiệm bảo hiểm

• Phạm vi bảo hiểm: Doanh nghiệp bảo hiểm bồi thường cho các tổn thất của công trình xây dựng phát sinh từ mọi rủi ro ngẫu nhiên; bồi thường cho nhà thầu tư vấn các khoản tiền phải đền bù cho bên thứ ba do sai sót trong quá trình tư vấn; bồi thường cho nhà thầu thi công các khoản tiền phải chi trả cho người lao động bị thương tật, tử vong do tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp thuộc trách nhiệm bảo hiểm.
• Loại trừ trách nhiệm bảo hiểm: Doanh nghiệp bảo hiểm không bồi thường đối với các tổn thất phát sinh từ hành vi cố ý, tổn thất không mang tính ngẫu nhiên, tổn thất không lượng hóa được bằng tiền, tổn thất mang tính thảm họa, hoặc tổn thất phát sinh khi bên mua bảo hiểm không có quyền lợi có thể được bảo hiểm.

Điều kiện đối với doanh nghiệp bảo hiểm và tái bảo hiểm

• Doanh nghiệp bảo hiểm phải được cấp phép nghiệp vụ bảo hiểm tài sản, thiệt hại và bảo hiểm trách nhiệm. Doanh nghiệp tái bảo hiểm phải có nghiệp vụ tái bảo hiểm phi nhân thọ.
• Đáp ứng đầy đủ các điều kiện về năng lực tài chính và trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ theo quy định của Luật Kinh doanh bảo hiểm.
• Trường hợp tái bảo hiểm ra nước ngoài, tổ chức nhận tái bảo hiểm nước ngoài phải hoạt động hợp pháp và được xếp hạng tín nhiệm tối thiểu đạt mức "BBB" theo Standard & Poor's, "B+" theo A.M.Best hoặc tương đương trong năm tài chính gần nhất.
• Mức trách nhiệm giữ lại trên mỗi rủi ro hoặc tổn thất riêng lẻ không được vượt quá 10% vốn chủ sở hữu. Trường hợp nhượng tái bảo hiểm theo chỉ định (fronting), tỷ lệ tái bảo hiểm chỉ định tối đa là 90% mức trách nhiệm bảo hiểm.

Số tiền bảo hiểm tối thiểu và nguyên tắc xác định phí bảo hiểm

• Bảo hiểm công trình: Số tiền bảo hiểm tối thiểu là giá trị đầy đủ của công trình khi hoàn thành và không được thấp hơn tổng giá trị hợp đồng xây dựng (bao gồm cả giá trị điều chỉnh, bổ sung nếu có).
• Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp tư vấn: Số tiền bảo hiểm tối thiểu bằng giá trị hợp đồng tư vấn, thiết kế.
• Bảo hiểm cho người lao động: Số tiền bảo hiểm tối thiểu là 100 triệu đồng/người/vụ.
• Nguyên tắc xác định phí bảo hiểm: Mức phí bảo hiểm phải được xác định dựa trên số liệu thống kê, bảo đảm khả năng thanh toán của doanh nghiệp bảo hiểm và tương ứng với điều kiện, phạm vi bảo hiểm, số tiền bảo hiểm tối thiểu theo hướng dẫn của Bộ Tài chính.

Trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước

• Bộ Tài chính: Ban hành quy tắc, điều khoản, biểu phí bảo hiểm bắt buộc; hướng dẫn chế độ báo cáo, thống kê, tài chính; chủ trì thanh tra, kiểm tra và xử phạt vi phạm hành chính đối với các doanh nghiệp bảo hiểm, tái bảo hiểm.
• Bộ Xây dựng: Ban hành hướng dẫn về các công trình có yêu cầu kỹ thuật đặc thù, thi công phức tạp; hướng dẫn lập chi phí bảo hiểm trong chi phí đầu tư xây dựng; chủ trì thanh tra, xử lý vi phạm đối với bên mua bảo hiểm.
• Các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Phối hợp tuyên truyền, phổ biến, kiểm tra việc thực hiện chế độ bảo hiểm bắt buộc và áp dụng các biện pháp đề phòng, hạn chế tổn thất trong phạm vi quản lý.

Hiệu lực thi hành và Điều khoản chuyển tiếp

Nghị định 119/2015/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10 tháng 02 năm 2016. Đối với các hợp đồng bảo hiểm trong hoạt động đầu tư xây dựng đã được giao kết trước ngày Nghị định này có hiệu lực, các bên tiếp tục thực hiện theo các quy định của pháp luật tại thời điểm giao kết hợp đồng.