Nghị định số 131/2013/NĐ-CP được ban hành bởi Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có hiệu lực thi hành từ ngày 15 tháng 12 năm 2013, quy định chi tiết về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quyền tác giả và quyền liên quan. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thiết lập kỷ cương, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các tác giả, chủ sở hữu tác phẩm, người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình và tổ chức phát sóng trước các hành vi xâm hại trong bối cảnh hội nhập và phát triển công nghệ số.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Nghị định này quy định về các hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức phạt tiền, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền lập biên bản và thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan. Đối tượng áp dụng bao gồm cá nhân, tổ chức Việt Nam và nước ngoài có hành vi vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan trên lãnh thổ Việt Nam.

Quy định chung về khung phạt tiền và biện pháp khắc phục hậu quả

• Khung phạt tiền tối đa: Mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân vi phạm là 250.000.000 đồng; đối với tổ chức vi phạm là 500.000.000 đồng. Khung phạt tiền quy định cụ thể tại Nghị định là áp dụng đối với cá nhân (trừ một số trường hợp đặc thù). Đối với cùng một hành vi vi phạm, mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.
• Biện pháp khắc phục hậu quả đặc thù: Bên cạnh các hình thức xử phạt chính và xử phạt bổ sung, Nghị định áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm khắc như: Buộc sửa lại đúng tên tác giả, tác phẩm, người biểu diễn; buộc thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký đã cấp; buộc dỡ bỏ bản sao vi phạm dưới hình thức điện tử trên môi trường Internet và kỹ thuật số; buộc hoàn trả tiền nhuận bút, thù lao, quyền lợi vật chất thu được từ hành vi vi phạm; buộc tái xuất hoặc tiêu hủy tang vật vi phạm.

Các hành vi vi phạm hành chính cụ thể và mức xử phạt

Nghị định phân định rõ ràng các nhóm hành vi vi phạm và áp dụng mức phạt tiền nghiêm khắc đối với từng hành vi cụ thể:

• Vi phạm quy định về đăng ký, hoạt động đại diện tập thể và dịch vụ:
  • Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi không nộp lại Giấy chứng nhận đăng ký khi có quyết định hủy bỏ hoặc thu hồi.
  • Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi kê khai không trung thực hồ sơ đăng ký.
  • Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với các hành vi vi phạm của tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả, quyền liên quan như hoạt động ngoài phạm vi ủy quyền, không có hợp đồng ủy quyền, hoặc mạo danh tổ chức đại diện tập thể.
  • Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với vi phạm về giám định quyền tác giả, quyền liên quan (giám định sai sự thật để trục lợi, không từ chối giám định khi thuộc trường hợp phải từ chối), đi kèm hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng Thẻ giám định viên từ 1 đến 3 tháng.
• Hành vi vận chuyển, tàng trữ hàng hóa sao chép lậu: Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi vận chuyển và từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi tàng trữ hàng hóa sao chép lậu mà không được phép của chủ thể quyền. Hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu tang vật vi phạm.
• Xâm phạm các quyền nhân thân của tác giả và người biểu diễn:
  • Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng tác phẩm mà không nêu hoặc nêu không đúng tên tác giả, tên tác phẩm, tên người biểu diễn trên bản sao, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng.
  • Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi tự ý sửa chữa, cắt xén, xuyên tạc tác phẩm hoặc hình tượng biểu diễn gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả, người biểu diễn.
  • Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi giả mạo chữ ký của tác giả trên tác phẩm.
• Xâm phạm các quyền tài sản của chủ sở hữu quyền tác giả:
  • Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với các hành vi: Công bố tác phẩm không được phép; làm tác phẩm phái sinh không được phép; cho thuê bản gốc/bản sao tác phẩm điện ảnh, chương trình máy tính không được phép.
  • Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi biểu diễn trực tiếp hoặc gián tiếp tác phẩm trước công chúng mà không được phép của chủ sở hữu.
  • Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi phân phối tác phẩm mà không được phép.
  • Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi truyền đạt tác phẩm đến công chúng bằng phương tiện hữu tuyến, vô tuyến, mạng thông tin điện tử.
  • Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 35.000.000 đồng đối với hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu.
  • Phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 250.000.000 đồng đối với hành vi nhập khẩu bản gốc hoặc bản sao tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả.
• Xâm phạm quyền liên quan của người biểu diễn, nhà sản xuất và tổ chức phát sóng:
  • Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi định hình cuộc biểu diễn trực tiếp trái phép.
  • Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi phân phối đến công chúng bản gốc hoặc bản sao cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng trái phép.
  • Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 35.000.000 đồng đối với hành vi sao chép cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng mà không được phép.
  • Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với hành vi phát sóng hoặc truyền theo cách khác đến công chúng cuộc biểu diễn chưa được định hình trái phép.
  • Phạt tiền từ 70.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với hành vi phát sóng, tái phát sóng chương trình phát sóng mà không được phép của tổ chức phát sóng.
  • Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng bản ghi âm, ghi hình đã công bố nhằm mục đích thương mại (trong nhà hàng, khách sạn, siêu thị, karaoke, bưu chính viễn thông, môi trường số) mà không trả tiền sử dụng cho chủ sở hữu.
• Xâm phạm các biện pháp công nghệ tự bảo vệ quyền:
  • Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi cố ý xóa, thay đổi thông tin quản lý quyền dưới hình thức điện tử.
  • Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi cố ý hủy bỏ hoặc làm vô hiệu các biện pháp kỹ thuật, công nghệ bảo vệ quyền.
  • Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi sản xuất, nhập khẩu, phân phối thiết bị làm vô hiệu các biện pháp kỹ thuật bảo vệ quyền tác giả.
  • Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với các hành vi liên quan đến giải mã trái phép tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa hoặc cố ý thu, phân phối tín hiệu vệ tinh trái phép.

Thẩm quyền lập biên bản và xử phạt vi phạm hành chính

Nghị định phân định thẩm quyền rõ ràng cho các cơ quan chức năng nhằm đảm bảo tính thực thi hiệu quả:

• Thẩm quyền lập biên bản: Các chức danh có thẩm quyền xử phạt và công chức, viên chức đang thi hành nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra khi phát hiện hành vi vi phạm đều có quyền lập biên bản vi phạm hành chính.
• Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp: Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt tiền đến 5.000.000 đồng; cấp huyện phạt tiền đến 50.000.000 đồng; cấp tỉnh phạt tiền đến mức tối đa là 250.000.000 đồng đối với cá nhân (đối với tổ chức là 500.000.000 đồng).
• Thanh tra chuyên ngành: Thanh tra viên văn hóa, thể thao và du lịch đang thi hành công vụ phạt tiền đến 500.000 đồng; Chánh Thanh tra Sở phạt tiền đến 50.000.000 đồng; Trưởng đoàn thanh tra chuyên ngành cấp Bộ phạt tiền đến 175.000.000 đồng; Chánh Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phạt tiền đến mức tối đa 250.000.000 đồng.
• Lực lượng Công an nhân dân: Chiến sỹ Công an phạt tiền đến 500.000 đồng; Trưởng Công an cấp xã phạt tiền đến 2.500.000 đồng; Trưởng Công an cấp huyện phạt tiền đến 25.000.000 đồng; Giám đốc Công an cấp tỉnh phạt tiền đến 50.000.000 đồng; Cục trưởng các Cục nghiệp vụ liên quan thuộc Bộ Công an phạt tiền đến mức tối đa 250.000.000 đồng.
• Các lực lượng khác: Bộ đội biên phòng, Cảnh sát biển, Hải quan và Quản lý thị trường có thẩm quyền xử phạt và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm trong phạm vi địa bàn và lĩnh vực quản lý được giao theo quy định của Luật xử lý vi phạm hành chính.

Hiệu lực thi hành và điều khoản chuyển tiếp

Nghị định số 131/2013/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15 tháng 12 năm 2013. Nghị định này thay thế hoàn toàn cho Nghị định số 47/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 5 năm 2009 và Nghị định số 109/2011/NĐ-CP ngày 02 tháng 12 năm 2011 của Chính phủ.

Về điều khoản chuyển tiếp, đối với các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan xảy ra trước ngày 01 tháng 7 năm 2013 mà sau đó mới bị phát hiện hoặc đang trong quá trình xem xét giải quyết thì áp dụng các quy định có lợi nhất cho cá nhân, tổ chức vi phạm.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chịu trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan hướng dẫn và tổ chức thực hiện nghiêm túc Nghị định này trên phạm vi cả nước.