Nghị định số 30/2014/NĐ-CP do Chính phủ ban hành quy định chi tiết về điều kiện kinh doanh vận tải biển và các dịch vụ hỗ trợ vận tải biển bao gồm dịch vụ đại lý tàu biển và dịch vụ lai dắt tàu biển. Nghị định này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân Việt Nam và tổ chức, cá nhân nước ngoài liên quan đến hoạt động kinh doanh vận tải biển, dịch vụ đại lý tàu biển, và dịch vụ lai dắt tàu biển tại Việt Nam.

- Điều kiện cấp Giấy phép kinh doanh vận tải biển

• Yêu cầu về đăng ký kinh doanh: Doanh nghiệp phải có đăng ký kinh doanh ngành nghề vận tải biển theo quy định của pháp luật.
• Yêu cầu về bộ phận chuyên trách: Doanh nghiệp phải thiết lập các bộ phận chuyên trách để thực hiện các nhiệm vụ cốt lõi bao gồm: Quản lý an toàn theo Bộ luật quốc tế về quản lý an toàn (ISM Code) đối với tuyến quốc tế; An ninh hàng hải theo Bộ luật quốc tế về an ninh tàu biển và bến cảng (ISPS Code) đối với tuyến quốc tế; Hoạt động khai thác tàu biển và thực hiện công tác pháp chế doanh nghiệp.
• Tiêu chuẩn đối với nhân sự quản lý:
  • Người phụ trách khai thác tàu biển: Phải có bằng đại học chuyên ngành hàng hải, ngoại thương, thương mại hoặc kinh tế và có tối thiểu 03 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực khai thác tàu biển.
  • Người phụ trách hệ thống quản lý an toàn, an ninh: Phải có tối thiểu 02 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý khai thác tàu biển, đồng thời được đào tạo, huấn luyện và cấp chứng chỉ phù hợp.
  • Người phụ trách pháp chế doanh nghiệp: Phải có bằng đại học chuyên ngành luật và có tối thiểu 02 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật.
• Yêu cầu về tài chính: Doanh nghiệp phải có vốn hoặc tài sản khác tối thiểu tương đương 20 tỷ đồng đối với hoạt động kinh doanh vận tải biển quốc tế, và tối thiểu 05 tỷ đồng đối với hoạt động kinh doanh vận tải biển nội địa.

- Hồ sơ và trình tự cấp Giấy phép kinh doanh vận tải biển

• Thành phần hồ sơ: Bao gồm đơn đề nghị cấp phép theo mẫu; bản sao chứng thực Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh; danh sách chức danh kèm hồ sơ trích ngang, bằng cấp, chứng chỉ của các nhân sự chuyên trách; văn bản xác nhận vốn hoặc giá trị tài sản của cơ quan tài chính/kiểm toán có thẩm quyền hoặc thư bảo lãnh của tổ chức tín dụng.
• Trình tự thực hiện: Doanh nghiệp nộp 01 bộ hồ sơ trực tiếp hoặc qua bưu chính đến Cục Hàng hải Việt Nam. Trong vòng 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, nếu hồ sơ thiếu hoặc không hợp lệ, Cục Hàng hải Việt Nam phải thông báo rõ nội dung cần bổ sung, sửa đổi. Trong vòng 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Cục Hàng hải Việt Nam thẩm định và cấp Giấy phép. Trường hợp từ chối cấp phép phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
• Thời hạn hiệu lực: Giấy phép kinh doanh vận tải biển có hiệu lực trong thời hạn 05 năm kể từ ngày cấp.

- Quy định về cấp lại Giấy phép kinh doanh vận tải biển

• Trường hợp giấy phép hết hạn: Doanh nghiệp phải làm thủ tục cấp lại tối thiểu 01 tháng trước khi giấy phép hết hiệu lực. Nếu không thay đổi nội dung hồ sơ cũ, hồ sơ chỉ gồm đơn đề nghị và giấy phép cũ. Nếu có thay đổi nội dung, hồ sơ và trình tự thực hiện như thủ tục cấp mới.
• Trường hợp giấy phép bị mất hoặc hư hỏng: Doanh nghiệp nộp đơn đề nghị cấp lại kèm giấy phép cũ (nếu bị hỏng). Cục Hàng hải Việt Nam thẩm định và cấp lại trong vòng 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
• Trường hợp thay đổi nội dung trên giấy phép: Doanh nghiệp gửi đơn đề nghị cấp lại kèm các tài liệu liên quan đến nội dung thay đổi. Thời hạn giải quyết là 03 ngày làm việc.
• Lưu ý về thời hạn: Thời hạn của giấy phép cấp lại do bị mất, hỏng hoặc thay đổi nội dung không được vượt quá thời hạn hiệu lực của giấy phép đã được cấp trước đó.

- Thủ tục thu hồi Giấy phép kinh doanh vận tải biển

• Các trường hợp thu hồi: Giấy phép bị thu hồi khi doanh nghiệp vi phạm điều kiện kinh doanh, cố ý làm sai lệch thông tin trong hồ sơ đề nghị cấp phép, hoặc khi doanh nghiệp bị giải thể, phá sản.
• Thủ tục thu hồi theo đề nghị của doanh nghiệp: Doanh nghiệp gửi văn bản đề nghị kèm giấy phép gốc đến Cục Hàng hải Việt Nam. Trong vòng 03 ngày làm việc, Cục Hàng hải Việt Nam ra quyết định thu hồi.
• Trách nhiệm của các bên: Cục Hàng hải Việt Nam thông báo cho các cơ quan liên quan và công bố thông tin thu hồi trên Trang thông tin điện tử của Cục. Doanh nghiệp phải nộp lại giấy phép gốc cho Cục Hàng hải Việt Nam trong vòng 05 ngày kể từ ngày nhận được quyết định thu hồi.

- Điều kiện kinh doanh dịch vụ đại lý tàu biển

• Yêu cầu về tổ chức và ngành nghề: Phải thành lập doanh nghiệp theo quy định pháp luật và có đăng ký kinh doanh ngành nghề dịch vụ đại lý tàu biển.
• Yêu cầu về nhân sự chuyên trách: Doanh nghiệp phải có cán bộ chuyên trách thực hiện khai thác dịch vụ đại lý tàu biển và pháp chế doanh nghiệp. Người phụ trách lĩnh vực đại lý tàu biển phải có tối thiểu 02 năm kinh nghiệm. Người phụ trách pháp chế phải có bằng đại học luật và tối thiểu 02 năm kinh nghiệm pháp luật.
• Tiêu chuẩn đối với nhân viên đại lý: Phải là công dân Việt Nam, sở hữu bằng đại học thuộc một trong các chuyên ngành hàng hải, ngoại thương, thương mại hoặc kinh tế.
• Điều kiện duy trì hoạt động: Phải có hợp đồng bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp dịch vụ đại lý tàu biển hoặc bảo lãnh tài chính tương đương; đồng thời phải có hợp đồng đại lý tàu biển đối với từng chuyến tàu cụ thể hoặc trong một thời hạn cụ thể.
• Giới hạn góp vốn nước ngoài: Tổ chức, cá nhân nước ngoài được thành lập công ty liên doanh kinh doanh dịch vụ đại lý tàu biển, nhưng tỷ lệ góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài không được vượt quá 49% tổng số vốn điều lệ của doanh nghiệp.

- Điều kiện kinh doanh dịch vụ lai dắt tàu biển

• Yêu cầu về tổ chức và ngành nghề: Phải thành lập doanh nghiệp theo quy định pháp luật và có đăng ký kinh doanh ngành nghề dịch vụ lai dắt tàu biển.
• Yêu cầu về nhân sự chuyên trách: Phải có cán bộ chuyên trách khai thác dịch vụ lai dắt tàu biển và pháp chế doanh nghiệp. Người phụ trách lai dắt tàu biển phải có tối thiểu 02 năm kinh nghiệm. Người phụ trách pháp chế phải có bằng đại học luật hoặc tương đương và tối thiểu 02 năm kinh nghiệm pháp luật.
• Yêu cầu về phương tiện: Doanh nghiệp phải sở hữu hoặc có quyền sử dụng tối thiểu 02 tàu lai dắt chuyên dụng.
• Điều kiện duy trì hoạt động: Phải có hợp đồng bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp dịch vụ lai dắt tàu biển hoặc bảo lãnh tương đương; đồng thời phải có hợp đồng lai dắt tàu biển đối với từng chuyến tàu cụ thể hoặc trong một thời hạn cụ thể.
• Giới hạn góp vốn nước ngoài: Nhà đầu tư nước ngoài được thành lập công ty liên doanh kinh doanh dịch vụ lai dắt tàu biển với tỷ lệ góp vốn không vượt quá 49% tổng số vốn điều lệ của doanh nghiệp.

- Điều khoản chuyển tiếp và hiệu lực thi hành

• Quy định chuyển tiếp: Các doanh nghiệp đang hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực vận tải biển, dịch vụ đại lý tàu biển hoặc dịch vụ lai dắt tàu biển trước ngày Nghị định này có hiệu lực thì vẫn được tiếp tục hoạt động. Tuy nhiên, trong thời hạn tối đa 05 năm kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành, các doanh nghiệp này bắt buộc phải hoàn thiện và đáp ứng đầy đủ tất cả các điều kiện quy định tại Nghị định.
• Hiệu lực thi hành: Nghị định số 30/2014/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2014.
• Văn bản bị thay thế: Nghị định này thay thế hoàn toàn Nghị định số 115/2007/NĐ-CP ngày 05 tháng 7 năm 2007 của Chính phủ về điều kiện kinh doanh dịch vụ vận tải biển.