Nghị định số 78/1999/NĐ-CP được ban hành bởi Chính phủ nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 102/1998/NĐ-CP ngày 21 tháng 12 năm 1998, qua đó điều chỉnh các quy định chi tiết thi hành Luật thuế giá trị gia tăng (GTGT) đã được quy định tại Nghị định số 28/1998/NĐ-CP ngày 11 tháng 5 năm 1998.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế giá trị gia tăng tại Việt Nam; các cơ quan quản lý thuế và các cơ quan nhà nước có liên quan trong việc thực hiện khấu trừ thuế, xác định đối tượng không chịu thuế và áp dụng chính sách giảm thuế GTGT.

Các nội dung sửa đổi, bổ sung cốt lõi về thuế giá trị gia tăng

1. Bổ sung đối tượng không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng

Nghị định thực hiện bổ sung và sửa đổi danh mục các đối tượng không chịu thuế GTGT nhằm hỗ trợ sản xuất trong nước và các hoạt động văn hóa, giáo dục, cụ thể:

• Bổ sung các loại máy bay, dàn khoan, tàu thủy thuê của nước ngoài thuộc loại trong nước chưa sản xuất được, được sử dụng trực tiếp cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
• Sửa đổi quy định đối với hoạt động in, xuất bản, nhập khẩu và phát hành các loại ấn phẩm bao gồm: báo, tạp chí, bản tin chuyên ngành, sách chính trị, sách giáo khoa, giáo trình, sách văn bản pháp luật, sách in bằng tiếng dân tộc thiểu số; các loại tranh, ảnh, áp phích dùng cho mục đích tuyên truyền cổ động; và hoạt động in tiền.

2. Quy định chi tiết về tỷ lệ khấu trừ thuế đầu vào đối với các trường hợp đặc thù

Nghị định quy định cụ thể tỷ lệ phần trăm (%) được khấu trừ thuế đầu vào tính trên giá trị hàng hóa mua vào dựa trên bảng kê (đối với trường hợp không có hóa đơn) hoặc hóa đơn bán hàng của các cơ sở sản xuất, chế biến, thương mại nộp thuế theo phương pháp khấu trừ:

• Khấu trừ đối với nông sản, lâm sản, thủy sản chưa qua chế biến:
  • Tỷ lệ 5%: Áp dụng đối với các sản phẩm trồng trọt thuộc nhóm cây lấy nhựa, lấy mủ, lấy dầu, bông, mía cây, chè búp tươi, lúa, gạo, ngô, khoai, sắn; các sản phẩm chăn nuôi gồm gia súc, gia cầm, cá, tôm và các loại thủy sản khác.
  • Tỷ lệ 3%: Áp dụng đối với các loại nông sản, lâm sản khác không nằm trong danh mục được khấu trừ 5% nêu trên.
• Khấu trừ đối với phế liệu mua vào:
  • Tỷ lệ 5%: Áp dụng đối với sắt, thép phế liệu của người trực tiếp thu nhặt không có hóa đơn nhưng có bản kê, hoặc mua của người mua gom có hóa đơn bán hàng.
  • Tỷ lệ 3%: Áp dụng đối với các loại phế liệu khác ngoài sắt, thép.
• Khấu trừ đối với các trường hợp khác:
  • Tỷ lệ 5%: Áp dụng đối với tiền bồi thường phát sinh từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm.
  • Tỷ lệ 4%: Áp dụng đối với hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt mà cơ sở kinh doanh thương mại mua từ cơ sở sản xuất để bán lại.
  • Tỷ lệ 3%: Áp dụng đối với đất, đá, cát, sỏi do cơ sở sản xuất, xây dựng mua trực tiếp của người khai thác không có hóa đơn nhưng có bản kê hoặc mua của người kinh doanh có hóa đơn bán hàng.
  • Tỷ lệ 3%: Áp dụng đối với tất cả các loại hàng hóa khác mua của người kinh doanh có hóa đơn bán hàng.
• Nguyên tắc áp dụng và trường hợp đặc biệt:
  • Quy định khấu trừ hoặc hoàn thuế đầu vào nêu trên không áp dụng đối với các trường hợp mua sản phẩm để làm nguyên liệu sản xuất, chế biến hàng xuất khẩu hoặc mua trực tiếp để xuất khẩu.
  • Trường hợp bên Việt Nam ký kết hợp đồng với nhà thầu nước ngoài và thực hiện nộp thuế GTGT thay cho nhà thầu nước ngoài thì được phép khấu trừ số thuế đầu vào đã nộp thay này.

3. Giảm 50% mức thuế giá trị gia tăng đối với các nhóm hàng hóa, dịch vụ gặp khó khăn

Để hỗ trợ các doanh nghiệp vượt qua khó khăn trong sản xuất và kinh doanh, Nghị định cho phép giảm 50% mức thuế GTGT đối với các sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ sau:

• Sản phẩm cơ khí (ngoại trừ các sản phẩm cơ khí tiêu dùng).
• Sản phẩm của quá trình luyện, cán, kéo kim loại đen, kim loại màu và kim loại quý (bao gồm vàng, bạc).
• Các loại khuôn đúc phục vụ sản xuất.
• Than đá và than cốc.
• Máy vi tính.
• Sản phẩm hóa chất cơ bản và vật liệu nổ.
• Lốp ô tô có kích cỡ từ 900 - 20 trở lên.
• Sản phẩm là nguyên liệu dùng để sản xuất thuốc chữa bệnh, phòng bệnh thuộc diện chịu thuế GTGT trong nhóm thuế suất 10%.
• Các thiết bị hỗ trợ người tàn tật bao gồm chân giả, tay giả, nạng, xe lăn chuyên dùng.
• Hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt ở khâu kinh doanh thương mại nộp thuế theo phương pháp khấu trừ.
• Lưới, dây giềng và sợi chuyên dùng để đan lưới đánh cá.
• Hoạt động xây dựng, lắp đặt.
• Dịch vụ nạo vét luồng, lạch, cảng sông và cảng biển.
• Các loại sách thuộc diện chịu thuế GTGT trong nhóm thuế suất 10%.
• Dịch vụ vận tải và bốc xếp.
• Dịch vụ khách sạn, du lịch và ăn uống.
• Hoạt động phát hành và chiếu phim video.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm hướng dẫn

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 9 năm 1999. Bộ trưởng Bộ Tài chính chịu trách nhiệm hướng dẫn thi hành các nội dung của Nghị định này. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm tổ chức thi hành Nghị định.