Nghị quyết 103/2015/QH13 được Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 25 tháng 11 năm 2015, quy định về việc thi hành Bộ luật tố tụng dân sự số 92/2015/QH13. Nghị quyết này đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các vấn đề chuyển tiếp, bảo đảm sự thống nhất và liên tục trong hoạt động tố tụng dân sự khi Bộ luật mới chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2016.

1. Quy định chuyển tiếp đối với việc giải quyết các vụ việc dân sự từ ngày 01/07/2016

Nghị quyết quy định chi tiết việc áp dụng pháp luật đối với các vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động tùy theo từng giai đoạn giải quyết cụ thể:

• Giải quyết theo thủ tục sơ thẩm: Đối với các vụ việc đã được Tòa án thụ lý trước ngày 01 tháng 7 năm 2016 nhưng kể từ ngày này mới giải quyết theo thủ tục sơ thẩm thì áp dụng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.
• Giải quyết theo thủ tục phúc thẩm: Đối với các vụ việc đã được giải quyết theo thủ tục sơ thẩm trước ngày 01 tháng 7 năm 2016 nhưng kể từ ngày này mới giải quyết theo thủ tục phúc thẩm thì áp dụng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.
• Giải quyết theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm đã kháng nghị: Đối với các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm trước ngày 01 tháng 7 năm 2016 nhưng kể từ ngày này mới giải quyết thì áp dụng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.
• Kháng nghị và giải quyết giám đốc thẩm, tái thẩm mới: Đối với các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật trước ngày 01 tháng 7 năm 2016 mà kể từ ngày này người có thẩm quyền mới kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm thì căn cứ kháng nghị và việc giải quyết được thực hiện theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.
• Về thẩm quyền giải quyết vụ việc hôn nhân và gia đình: Các vụ việc đã được Tòa án thụ lý giải quyết trước ngày 01 tháng 7 năm 2016 thì Tòa án đã thụ lý tiếp tục giải quyết theo thủ tục chung, không chuyển giao cho Tòa gia đình và người chưa thành niên.
• Về án phí, lệ phí và chi phí tố tụng khác: Tiếp tục áp dụng quy định của các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành về án phí, lệ phí Tòa án, chi phí tố tụng khác cho đến khi có quy định mới. Riêng đối với vụ án giải quyết theo thủ tục rút gọn thì áp dụng mức án phí thấp hơn so với thủ tục thông thường.

2. Quy định về thời hiệu áp dụng đối với các tranh chấp, yêu cầu phát sinh trước năm 2017

Đối với các tranh chấp, yêu cầu về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động phát sinh trước ngày 01 tháng 01 năm 2017 thì áp dụng quy định về thời hiệu tại:

• Điều 159 của Bộ luật tố tụng dân sự số 24/2004/QH11 (đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật số 65/2011/QH12).
• Điểm h khoản 1 Điều 192 của Bộ luật tố tụng dân sự số 24/2004/QH11 (đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật số 65/2011/QH12).

3. Trách nhiệm tổ chức thực hiện và hướng dẫn thi hành

Nghị quyết giao trách nhiệm cụ thể cho Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình thực hiện các công tác sau:

• Rà soát văn bản quy phạm pháp luật: Chủ trì hoặc phối hợp rà soát các quy định pháp luật về tố tụng dân sự hiện hành để bãi bỏ, sửa đổi, bổ sung, ban hành văn bản mới hoặc đề nghị Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội thực hiện nhằm bảo đảm phù hợp với Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 trước ngày 01 tháng 7 năm 2016.
• Kiện toàn tổ chức bộ máy và đào tạo cán bộ: Khẩn trương kiện toàn tổ chức bộ máy, cơ sở vật chất; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, công chức, viên chức của Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Cơ quan thi hành án dân sự để bảo đảm năng lực giải quyết vụ việc khi Bộ luật mới có hiệu lực.
• Tuyên truyền, phổ biến pháp luật: Phối hợp với Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên tuyên truyền, phổ biến rộng rãi Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 trong cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân nhằm tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.
• Hướng dẫn thi hành: Các cơ quan nêu trên có trách nhiệm hướng dẫn chi tiết việc thi hành Nghị quyết này để bảo đảm áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước.