Nghị quyết số 11/2017/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Trị thông qua chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2017-2020 và tầm nhìn đến năm 2030. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm định hướng chiến lược dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển, giải quyết toàn diện các vấn đề quy mô, cơ cấu và chất lượng dân số tại địa phương.

- Mục tiêu phát triển dân số và kế hoạch hóa gia đình tỉnh Quảng Trị

• Mục tiêu đến năm 2020:
  • Mục tiêu chung: Tiếp tục giảm mức sinh tiến tới đạt mức sinh thay thế, ổn định quy mô dân số ở mức hợp lý; giải quyết tốt các vấn đề về cơ cấu dân số, đặc biệt là giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh; tận dụng hiệu quả cơ cấu dân số vàng và nâng cao chất lượng dân số cả về thể chất, trí tuệ lẫn tinh thần.
  • Mục tiêu cụ thể: Duy trì tỷ lệ tăng dân số tự nhiên ở mức 1,1%; giảm tỷ suất sinh bình quân từ 0,2 - 0,3‰/năm; giảm tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên bình quân 1%/năm. Nâng tỷ lệ các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ chấp nhận các biện pháp tránh thai lên trên 72%. Đạt tỷ lệ thai phụ được sàng lọc trước sinh là 25%/năm, tỷ lệ trẻ sơ sinh được sàng lọc đạt 40%/năm. Khống chế tỷ số giới tính khi sinh không vượt quá mức 115 trẻ trai/100 trẻ gái. Đảm bảo ít nhất 30% người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ tối thiểu 1 lần/năm và được lập hồ sơ theo dõi, quản lý sức khỏe.
• Mục tiêu đến năm 2030:
  • Mục tiêu chung: Duy trì vững chắc mức sinh thay thế, ổn định quy mô dân số phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội. Chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển; chủ động giải quyết đồng bộ các vấn đề về quy mô, cơ cấu, nâng cao chất lượng dân số và phân bổ dân cư. Duy trì mô hình gia đình có đủ 2 con tại tất cả các vùng, miền trên địa bàn tỉnh.
  • Mục tiêu cụ thể: Giảm tỷ suất sinh bình quân 0,1‰/năm; giảm tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên bình quân 0,5%/năm. Tăng tỷ lệ các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ chấp nhận các biện pháp tránh thai lên 78%. Đạt tỷ lệ thai phụ được sàng lọc trước sinh ít nhất 50% và tỷ lệ trẻ sơ sinh được sàng lọc đạt ít nhất 80%. Giảm tỷ số giới tính khi sinh, phấn đấu đưa tỷ số này trở lại mức cân bằng tự nhiên là 107 trẻ trai/100 trẻ gái vào năm 2030. Đảm bảo 80% người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần/năm, được lập hồ sơ theo dõi và nâng tuổi thọ trung bình bằng mức bình quân chung của cả nước.

- Các chính sách hỗ trợ cụ thể đến năm 2020

Nghị quyết quy định rõ các khoản hỗ trợ tài chính và chính sách khuyến khích cụ thể nhằm thúc đẩy công tác dân số tại cơ sở:

• Chính sách khuyến khích xây dựng mô hình thôn, bản, khu phố (làng) không có người sinh con thứ 3 trở lên: Hỗ trợ kinh phí tổ chức phát động xây dựng mô hình là 1.000.000 đồng/làng/lần phát động. Đối với việc khen thưởng cho cấp thôn, cấp xã có thành tích xuất sắc liên tục trong 3 năm hoặc 5 năm không có người sinh con thứ 3 trở lên, Ủy ban nhân dân tỉnh sẽ căn cứ vào tình hình ngân sách thực tế để thống nhất với Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh về mức thưởng phù hợp với phân loại đơn vị hành chính và quy mô dân số.
• Hỗ trợ phụ nữ thuộc hộ nghèo là người dân tộc thiểu số: Thực hiện hỗ trợ cho đối tượng này khi sinh con đúng chính sách dân số theo quy định tại Nghị định số 39/2015/NĐ-CP ngày 27/4/2015 của Chính phủ.
• Chính sách hỗ trợ Cộng tác viên dân số thôn, bản, cụm dân cư: Hỗ trợ thù lao hàng tháng ở mức 150.000 đồng/người/tháng; đồng thời hỗ trợ 100% kinh phí mua thẻ bảo hiểm y tế tự nguyện.
• Hỗ trợ hoạt động của Ban Dân số cấp xã: Cấp kinh phí hỗ trợ hoạt động thường niên ở mức 1.200.000 đồng/xã/năm.
• Hỗ trợ tổ chức chiến dịch truyền thông lồng ghép: Cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình đến các xã có mức sinh cao, xã có điều kiện khó khăn (bao gồm chi phí tổ chức, tuyên truyền, giám sát, hỗ trợ đội lưu động, khám và cấp thuốc điều trị bệnh phụ khoa).
• Hỗ trợ chi phí thực hiện dịch vụ kế hoạch hóa gia đình: Miễn phí thực hiện các dịch vụ đặt dụng cụ tử cung, cấy thuốc tránh thai, tiêm thuốc tránh thai cho các đối tượng thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo; hỗ trợ toàn bộ chi phí thực hiện dịch vụ triệt sản và xử lý tai biến theo chuyên môn y tế cho các đối tượng tự nguyện triệt sản.
• Hỗ trợ nâng cao chất lượng dân số cho đồng bào dân tộc thiểu số: Triển khai các hoạt động can thiệp đặc thù nhằm cải thiện các chỉ số dân số tại khu vực này.
• Hỗ trợ thực hiện các đề án chuyên ngành trong lĩnh vực dân số và kế hoạch hóa gia đình: Bao gồm Đề án kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2016-2025; Đề án chăm sóc sức khỏe người cao tuổi giai đoạn 2016-2025; Đề án tăng cường tư vấn và cung cấp dịch vụ dân số và kế hoạch hóa gia đình cho thanh niên, vị thành niên giai đoạn 2016-2025; Đề án kiểm soát dân số các vùng biển, đảo và ven biển.

- Các nhóm giải pháp thực hiện chủ yếu

• Phát huy vai trò, trách nhiệm của hệ thống chính trị: Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền đối với công tác dân số; chủ động lồng ghép các yếu tố dân số vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; thường xuyên kiểm tra, đôn đốc và nâng cao hiệu quả công tác dân số tại cơ sở.
• Kiện toàn tổ chức bộ máy: Duy trì, củng cố và tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy làm công tác dân số các cấp nhằm đảm bảo thực hiện tốt các chức năng, nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu chuyển hướng trọng tâm từ dân số - kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển.
• Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động dân số - kế hoạch hóa gia đình:
  • Truyền thông, giáo dục chuyển đổi hành vi: Tuyên truyền sâu rộng các chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước về dân số; đưa nội dung dân số, giới và bình đẳng giới vào hệ thống giáo dục quốc dân trên địa bàn tỉnh; tập trung tuyên truyền kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh, xóa bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ; nâng cao kiến thức chăm sóc sức khỏe sinh sản cho thanh niên, vị thành niên; tuyên truyền vận động thực hiện sàng lọc trước sinh và sơ sinh.
  • Triển khai đồng bộ các hoạt động nâng cao chất lượng dân số: Thực hiện hiệu quả các mô hình, đề án chuyên ngành; cung cấp miễn phí phương tiện tránh thai và dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản cho đối tượng chính sách xã hội; trợ giá phương tiện tránh thai cho người có thu nhập thấp ở vùng khó khăn; đẩy mạnh xã hội hóa dịch vụ; chú trọng giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; lồng ghép hoạt động dân số với phòng chống HIV/AIDS và chăm sóc trẻ thơ.
  • Thông tin số liệu chuyên ngành: Nâng cao chất lượng thu thập, cập nhật, thẩm định thông tin số liệu để hoàn thiện hệ cơ sở dữ liệu chính xác; ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý hệ thống thông tin chuyên ngành từ tỉnh đến cơ sở.
  • Xã hội hóa, phối hợp liên ngành và hoàn thiện chính sách: Hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa cơ quan thường trực dân số với các sở, ban, ngành, đoàn thể; khuyến khích đưa chính sách dân số vào hương ước, quy ước của cộng đồng; tăng cường giám sát thi hành pháp luật và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm chính sách dân số theo quy định.
• Giải pháp về tài chính: Tổng kinh phí thực hiện chính sách giai đoạn 2017-2020 là 24.584.316.000 đồng. Trong đó, ngân sách cấp tỉnh bảo đảm 10.340.700.000 đồng (chiếm 42%), ngân sách các huyện bảo đảm 14.243.616.000 đồng (chiếm 58%). Nguồn kinh phí này chưa bao gồm chi hỗ trợ phụ nữ nghèo dân tộc thiểu số theo Nghị định 39/2015/NĐ-CP và kinh phí khen thưởng mô hình làng không sinh con thứ 3 trở lên.

- Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành

• Trách nhiệm thực hiện: Giao Ủy ban nhân dân tỉnh hướng dẫn và tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết. Giao Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban của Hội đồng nhân dân, các tổ đại biểu và đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh cùng các tổ chức chính trị - xã hội thực hiện giám sát quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết.
• Hiệu lực thi hành: Nghị quyết được Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Trị Khóa VII, Kỳ họp thứ 5 thông qua ngày 29 tháng 7 năm 2017. Nghị quyết có hiệu lực thi hành sau 10 ngày kể từ ngày thông qua và thay thế hoàn toàn Nghị quyết số 06/2010/NQ-HĐND ngày 20 tháng 4 năm 2010 của Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Trị về chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình đến năm 2015, định hướng đến năm 2020.