Quyết định 07/2024/QĐ-UBND do Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên ban hành quy định chi tiết về các tiêu chí lựa chọn sách giáo khoa trong các cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn tỉnh. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa các tiêu chuẩn chọn lựa sách giáo khoa phù hợp với đặc điểm vùng miền và điều kiện giảng dạy thực tế tại địa phương.

- Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Quyết định xác định rõ giới hạn pháp lý và các đối tượng chịu sự tác động trực tiếp trên địa bàn tỉnh Điện Biên:

• Phạm vi điều chỉnh: Quy định các tiêu chí cụ thể làm căn cứ để lựa chọn sách giáo khoa trong các cơ sở giáo dục phổ thông.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với trường tiểu học, trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông, trường phổ thông có nhiều cấp học, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên và các cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục phổ thông, chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở và cấp trung học phổ thông. Quy định cũng áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan.

- Tiêu chí 1: Phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội của địa phương

Tiêu chí này nhằm đảm bảo sách giáo khoa được chọn lựa có nội dung gần gũi, thiết thực và khả thi khi triển khai tại tỉnh Điện Biên:

• Nội dung sách giáo khoa phải đảm bảo tính kế thừa, phù hợp với đặc điểm kinh tế, văn hóa, lịch sử, địa lý của địa phương và cộng đồng dân cư. Hệ thống kênh hình minh họa cần phong phú, sinh động và phù hợp với đặc thù của các vùng miền.
• Nội dung sách giáo khoa phải có khả năng triển khai hiệu quả, tương thích tối đa với điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và các điều kiện phụ trợ khác tại địa phương.
• Hệ thống câu hỏi, bài tập trong sách giáo khoa được thiết kế linh hoạt, có thể áp dụng trực tiếp vào điều kiện thực tiễn của địa phương, hỗ trợ học sinh ôn tập, củng cố và phát triển toàn diện năng lực, phẩm chất.
• Cấu trúc sách giáo khoa phải có tính mở, tạo điều kiện cho các cơ sở giáo dục chủ động cập nhật, bổ sung thông tin và nội dung phù hợp dưới sự hướng dẫn của các cơ quan quản lý giáo dục địa phương.

- Tiêu chí 2: Phù hợp với điều kiện tổ chức dạy và học tại cơ sở giáo dục

Đây là tiêu chí cốt lõi tập trung vào tính sư phạm, chất lượng chuyên môn và khả năng tương tác giữa giáo viên và học sinh:

• Đảm bảo chuẩn chương trình: Nội dung sách giáo khoa phải thể hiện đúng, đầy đủ nội dung của chương trình môn học hoặc hoạt động giáo dục; đáp ứng toàn diện các yêu cầu về phẩm chất, năng lực chung và năng lực đặc thù theo quy định tại các Thông tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo (Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT, Thông tư số 36/2021/TT-BGDĐT, Thông tư số 12/2022/TT-BGDĐT và Thông tư số 13/2022/TT-BGDĐT).
• Tính linh hoạt và mở trong giảng dạy: Các bài học có tính mở cao, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ/nhóm chuyên môn và giáo viên chủ động bổ sung nội dung, hoạt động đặc thù thích hợp. Giáo viên có thể linh hoạt lựa chọn phương án, hình thức tổ chức dạy học tích cực phù hợp với nhận thức và tâm lý học sinh.
• Hỗ trợ lập kế hoạch và đánh giá: Giúp các tổ/nhóm chuyên môn và giáo viên dễ dàng xây dựng kế hoạch giáo dục, đồng thời đánh giá chính xác kết quả học tập của học sinh theo định hướng phát triển năng lực.
• Cấu trúc bài học khoa học, rõ ràng: Các phần trong bài học được phân định cụ thể bằng hệ thống logo, biểu tượng trực quan (mở đầu, kiến thức mới, luyện tập, vận dụng, củng cố, đánh giá), giúp nhà trường thuận lợi trong việc xây dựng kế hoạch giáo dục và bố trí thời khóa biểu.
• Phù hợp với năng lực thực tế: Nội dung bài học phải tương thích với trình độ của học sinh, năng lực của đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý và khả năng đáp ứng về cơ sở vật chất của nhà trường; đáp ứng tốt yêu cầu dạy học tích hợp, liên môn và gắn kết với thực tiễn địa phương.
• Kích thích tư duy sáng tạo: Thúc đẩy học sinh học tập chủ động, rèn luyện kỹ năng tự học và tư duy độc lập. Hệ thống câu hỏi, bài tập được biên soạn phân hóa theo nhiều cấp độ khác nhau để phù hợp với mọi đối tượng học sinh.
• Đảm bảo tính dân chủ và bình đẳng: Các hoạt động học tập có hướng dẫn, gợi ý chi tiết để học sinh tự chuẩn bị và tự đánh giá. Có các hoạt động phân hóa rõ rệt nhằm tạo cơ hội bình đẳng cho mọi học sinh phát triển năng lực cá nhân.
• Hình thức trình bày thẩm mỹ: Sách giáo khoa cần được thiết kế hấp dẫn, cân đối hài hòa giữa kênh chữ và kênh hình, sử dụng ngữ liệu phổ quát, mang tính giáo dục cao, gần gũi với cuộc sống và phù hợp với tâm lý lứa tuổi.

- Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành

Quyết định quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý và mốc thời gian áp dụng:

• Trách nhiệm tổ chức thực hiện: Sở Giáo dục và Đào tạo cùng Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố có trách nhiệm phổ biến, triển khai Quyết định này đến toàn bộ các cơ sở giáo dục thuộc thẩm quyền quản lý. Đồng thời, căn cứ vào Thông tư số 27/2023/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo để chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức thực hiện việc lựa chọn sách giáo khoa đúng quy định.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định này chính thức có hiệu lực kể từ ngày 22 tháng 4 năm 2024.
• Điều khoản thay thế: Quyết định này thay thế hoàn toàn cho Quyết định số 32/2020/QĐ-UBND ngày 14 tháng 2 năm 2020 của Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên về cùng nội dung.
• Trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố cùng các tổ chức, cá nhân liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.