Tóm tắt Quyết định 03/2024/QĐ-UBND về Quy định tiêu chí lựa chọn sách giáo khoa trong cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

Quyết định số 03/2024/QĐ-UBND do Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên ban hành nhằm thiết lập hệ thống tiêu chí cụ thể, khoa học làm căn cứ lựa chọn sách giáo khoa (SGK) phù hợp cho các cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên trên địa bàn tỉnh. Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về các quy định tại Quyết định này.

1. Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng (Điều 1)

Quyết định này quy định chi tiết về các tiêu chí lựa chọn sách giáo khoa áp dụng trong các cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Đối tượng áp dụng bao gồm:

• Trường tiểu học, trường trung học cơ sở (THCS), trường trung học phổ thông (THPT) và trường phổ thông có nhiều cấp học.
• Trung tâm giáo dục thường xuyên (GDTX), trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX).
• Các cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục phổ thông, chương trình giáo dục thường xuyên cấp THCS và cấp THPT.
• Các tổ chức, cá nhân có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến công tác lựa chọn sách giáo khoa trên địa bàn tỉnh.

2. Hệ thống tiêu chí lựa chọn sách giáo khoa tại tỉnh Thái Nguyên (Điều 2)

Quyết định đưa ra 4 nhóm tiêu chí cốt lõi để đánh giá và lựa chọn sách giáo khoa, cụ thể như sau:

Tiêu chí 1: Phù hợp với việc học tập của học sinh

• Hình thức trình bày: Sách giáo khoa phải đảm bảo tính thẩm mĩ, trình bày cân đối, hài hòa giữa kênh chữ và kênh hình, tạo được sự hứng thú học tập cho học sinh và phù hợp với đặc trưng của từng môn học hoặc hoạt động giáo dục.
• Thiết kế bài học: Nội dung mỗi bài học hoặc chủ đề phải được thiết kế khoa học, phù hợp với hoạt động học tập của học sinh; tạo cơ hội cho học sinh phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong cả hoạt động nội khóa và ngoại khóa.
• Phát triển năng lực tự học: Nội dung chú trọng rèn luyện khả năng tự học, tự tìm tòi kiến thức, bồi dưỡng phẩm chất, năng lực và vận dụng kiến thức thông qua việc giải quyết các nhiệm vụ học tập cụ thể.
• Tính phân hóa và bình đẳng: Các hoạt động học tập trong sách phải có sự phân hóa theo năng lực của học sinh; đảm bảo tính dân chủ, tạo cơ hội tiếp cận bình đẳng cho tất cả học sinh, đặc biệt là học sinh các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh.
• Hệ thống đánh giá: Có hệ thống câu hỏi, bài tập thực hành và vận dụng sát với thực tiễn địa phương, giúp học sinh ôn tập, củng cố, phát triển năng lực và tự đánh giá kỹ năng thực hành.

Tiêu chí 2: Phù hợp với điều kiện tổ chức dạy học của giáo viên

• Phương pháp dạy học: Các bài học/chủ đề được thiết kế đa dạng hóa các hoạt động, tạo điều kiện cho giáo viên linh hoạt lựa chọn các hình thức tổ chức và phương pháp dạy học tích cực.
• Tích hợp liên môn: Chú trọng tích hợp kiến thức liên môn nhằm giải quyết các vấn đề thực tiễn của địa phương.
• Hỗ trợ đánh giá: Nội dung sách đưa ra các yêu cầu cụ thể giúp giáo viên dễ dàng đánh giá mức độ đạt được về phẩm chất, năng lực của học sinh cũng như kết quả giáo dục chung.
• Tính đồng bộ: Mục đích, yêu cầu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học và kiểm tra đánh giá trong mỗi bài học phải có sự liên kết, hỗ trợ chặt chẽ lẫn nhau.
• Học liệu bổ trợ: Nguồn tài nguyên, học liệu điện tử và tài liệu bổ sung đi kèm phải đa dạng, phong phú và dễ dàng khai thác, sử dụng.
• Tính linh hoạt: Cấu trúc sách thuận lợi cho nhà trường, tổ/nhóm chuyên môn và giáo viên chủ động, linh hoạt xây dựng kế hoạch giáo dục, đồng thời bổ sung các nội dung, hoạt động đặc thù phù hợp với thực tế giảng dạy.

Tiêu chí 3: Phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội của địa phương

• Tính gần gũi, bản sắc: Nội dung sách giáo khoa phải gần gũi với văn hóa, lịch sử, địa lí, hướng nghiệp, phong tục tập quán và hoạt động sản xuất của người dân tỉnh Thái Nguyên cũng như vùng Trung du và Miền núi phía Bắc.
• Tính kế thừa: Đảm bảo tính kế thừa đối với chương trình giáo dục phổ thông hiện hành; ngôn ngữ và cách thức thể hiện phù hợp với văn hóa địa phương.
• Tích hợp nội dung địa phương: Sách giáo khoa cần có khả năng tích hợp tốt các nội dung giáo dục địa phương, giáo dục bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai, dịch bệnh, ứng phó biến đổi khí hậu và an toàn giao thông.
• Phù hợp cơ sở vật chất: Nội dung và phương pháp triển khai của sách phải tương thích với thực tiễn cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học hiện có của các nhà trường trên địa bàn tỉnh.

Tiêu chí 4: Đảm bảo các điều kiện sử dụng sách giáo khoa trong quá trình dạy và học

• Ứng dụng công nghệ thông tin: Phải có sự đồng bộ với các ứng dụng công nghệ thông tin nhằm hỗ trợ hiệu quả cho giáo viên, cán bộ quản lý và học sinh trong việc khai thác, sử dụng sách.
• Công tác tập huấn: Phương thức tập huấn, hỗ trợ kỹ thuật cho giáo viên và cán bộ quản lý phải khả thi, chất lượng và hiệu quả.
• Cung ứng sách: Đảm bảo tính kịp thời, thuận lợi và đầy đủ trong việc phân phối, phát hành sách giáo khoa phục vụ cho năm học mới.

3. Tổ chức thực hiện và Trách nhiệm thi hành (Điều 3, Điều 4, Điều 5)

• Sở Giáo dục và Đào tạo: Chịu trách nhiệm chủ trì triển khai Quyết định này đến toàn bộ các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh; căn cứ hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo để chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức thực hiện việc lựa chọn sách giáo khoa đúng quy định.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành.
• Trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng UBND tỉnh, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, Chủ tịch UBND các huyện, thành phố, Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo các huyện, thành phố, người đứng đầu các cơ sở giáo dục cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.