Quyết định số 106/1998/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành nhằm quyết định việc tổ chức cuộc Tổng điều tra dân số và nhà ở trên phạm vi toàn quốc vào năm 1999. Đây là cuộc tổng điều tra có quy mô lớn nhằm thu thập các số liệu cơ bản, toàn diện về dân số và nhà ở trên toàn bộ lãnh thổ Việt Nam, làm cơ sở khoa học để phân tích xu hướng phát triển dân cư, đồng thời đáp ứng nhu cầu thông tin phục vụ việc xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước giai đoạn 2000 - 2010.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Quyết định này áp dụng đối với tất cả các cơ quan hành chính nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, lực lượng vũ trang và toàn thể người dân trên phạm vi toàn quốc. Đối tượng điều tra bao gồm toàn bộ nhân khẩu đang cư trú trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và thực trạng nhà ở, điều kiện sinh hoạt của các hộ dân cư.

Mục đích và thời điểm thực hiện tổng điều tra

• Thời điểm thống nhất tiến hành tổng điều tra được ấn định vào lúc 0 giờ ngày 1 tháng 4 năm 1999.
• Mục đích cốt lõi là thu thập hệ thống số liệu chính xác về dân số và nhà ở trên phạm vi cả nước cũng như từng địa phương, phục vụ công tác nghiên cứu, hoạch định chính sách vĩ mô và xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội dài hạn.

Các chỉ tiêu điều tra cốt lõi

Nội dung cuộc tổng điều tra tập trung vào các nhóm chỉ tiêu quan trọng sau đây:

• Cơ cấu dân số: Phân loại chi tiết dân số theo các tiêu chí giới tính, độ tuổi, thành phần dân tộc, tôn giáo, khu vực cư trú (thành thị và nông thôn).
• Biến động dân cư: Đánh giá mức độ và xu hướng di chuyển, di cư của dân số giữa các vùng miền.
• Trình độ và lao động: Thống kê trình độ học vấn, trình độ chuyên môn kỹ thuật và thực trạng tình hình lao động - việc làm của người dân.
• Hôn nhân và gia đình: Xác định tình trạng hôn nhân thực tế của người dân.
• Chỉ số nhân khẩu học: Thực hiện điều tra chọn mẫu để xác định chính xác mức độ sinh, chết và tốc độ phát triển dân số tự nhiên của Việt Nam.
• Điều kiện sống: Khảo sát thực trạng nhà ở và các tiện nghi, phương tiện sinh hoạt thiết yếu của các hộ gia đình.

Phân công trách nhiệm của các Bộ, ngành Trung ương

• Tổng cục Thống kê: Là cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm xây dựng phương án, kế hoạch tổng thể; tổ chức điều tra tập dượt thực tế để rút kinh nghiệm về mặt nghiệp vụ và công tác chỉ đạo trước khi triển khai chính thức.
• Các Bộ: Quốc phòng, Công an, Ngoại giao: Có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với Tổng cục Thống kê để hoàn thiện phương án điều tra; trực tiếp tổ chức thu thập thông tin đối với các đối tượng nhân khẩu đặc thù do ngành mình quản lý theo kế hoạch chung.
• Ban Tổ chức - Cán bộ Chính phủ và Tổng cục Địa chính: Chịu trách nhiệm cung cấp đầy đủ bản đồ hành chính và các tài liệu liên quan đến ranh giới hành chính các cấp để phục vụ công tác lập sơ đồ địa bàn điều tra.
• Bộ Tài chính: Hướng dẫn Ban chỉ đạo các cấp trong việc quản lý, phân bổ và sử dụng nguồn kinh phí phục vụ tổng điều tra đúng quy định.
• Bộ Văn hoá - Thông tin và các cơ quan báo chí: Phối hợp chặt chẽ với Ban chỉ đạo Trung ương tổ chức chiến dịch tuyên truyền sâu rộng, giúp người dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa và tích cực phối hợp thực hiện cuộc tổng điều tra.

Hệ thống Ban chỉ đạo tổng điều tra các cấp

Để đảm bảo cuộc tổng điều tra được thực hiện thống nhất và hiệu quả, hệ thống Ban chỉ đạo được thành lập chặt chẽ từ Trung ương đến địa phương:

• Ban chỉ đạo Trung ương: Do Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng làm Trưởng ban; Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Lê Văn Toàn làm Phó trưởng ban thường trực. Các ủy viên là Thứ trưởng các Bộ: Kế hoạch và Đầu tư, Công an, Quốc phòng, Lao động - Thương binh và Xã hội, Tài chính, cùng lãnh đạo Ủy ban Quốc gia Dân số - Kế hoạch hóa gia đình và Tổng cục Thống kê. Ban chỉ đạo Trung ương có nhiệm vụ phê duyệt phương án, dự toán kinh phí trình Thủ tướng và trực tiếp điều hành toàn bộ cuộc tổng điều tra.
• Ban chỉ đạo cấp tỉnh và cấp huyện: Do Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp làm Trưởng ban; Thủ trưởng cơ quan Thống kê cùng cấp làm Phó ban thường trực; lãnh đạo các ngành Công an, Kế hoạch, Dân số, Lao động và Tài chính làm ủy viên. Cơ quan Thống kê chịu trách nhiệm thành lập văn phòng giúp việc cho Ban chỉ đạo từ cấp huyện trở lên.
• Ban chỉ đạo cấp xã: Do Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã làm Trưởng ban; Trưởng Công an xã và cán bộ phụ trách thống kê xã làm ủy viên để trực tiếp tổ chức thực hiện điều tra tại địa bàn cơ sở.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm tổ chức thực hiện

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc các nội dung được phân công tại Quyết định này.