Quyết định 111-HĐBT được Hội đồng Bộ trưởng ban hành năm 1981 nhằm sửa đổi, bổ sung các chính sách và chế độ đãi ngộ đối với đội ngũ cán bộ xã, phường trên phạm vi cả nước. Văn bản này tập trung điều chỉnh mức phụ cấp sinh hoạt phí, chế độ lương thực, nhu yếu phẩm, bảo hiểm xã hội, đồng thời phân định rõ nguồn kinh phí chi trả nhằm ổn định đời sống cho cán bộ cơ sở trong giai đoạn mới.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Quyết định này áp dụng đối với toàn bộ cán bộ, nhân viên đang công tác tại các xã, phường, thị trấn trong cả nước, bao gồm cán bộ giữ chức danh bầu cử, cán bộ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân, cán bộ chuyên môn nghiệp vụ, y tế, kỹ thuật và cán bộ phụ trách các địa bàn thôn, ấp, bản, buôn làng.

Chế độ phụ cấp sinh hoạt phí hàng tháng đối với cán bộ xã, phường

Mức phụ cấp sinh hoạt phí hàng tháng của cán bộ xã, phường được điều chỉnh và quy định cụ thể theo từng nhóm chức danh như sau:

• Nhóm cán bộ chủ chốt: Bí thư đảng uỷ xã, phường hoặc Bí thư chi bộ xã, phường (nơi chưa thành lập đảng uỷ) và Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân xã, phường được hưởng mức phụ cấp sinh hoạt phí hàng tháng tương đương với mức lương quy định trong khung lương hiện hành của Trưởng ban chuyên môn cấp huyện.
• Nhóm cán bộ phó và uỷ viên: Các Phó Chủ tịch, Uỷ viên quân sự và Uỷ viên thư ký Uỷ ban Nhân dân xã, phường được hưởng phụ cấp sinh hoạt phí hàng tháng tương đương với chức danh Phó trưởng ban chuyên môn cấp huyện.
• Nhóm cán bộ đoàn thể và chuyên môn: Cán bộ Mặt trận Tổ quốc và cán bộ các đoàn thể nhân dân được hưởng sinh hoạt phí tương đương mức lương của Uỷ viên thường trực các đoàn thể cấp huyện. Cán bộ, nhân viên chuyên môn, nghiệp vụ thuộc đảng uỷ, Uỷ ban Nhân dân xã, phường và cán bộ phụ trách các ấp, bản, buôn làng được hưởng sinh hoạt phí tương đương với khung lương của nhân viên hành chính hiện hành.
• Nhóm cán bộ chuyên môn kỹ thuật và y tế: Cán bộ, nhân viên y tế và cán bộ kỹ thuật, nghiệp vụ đã qua đào tạo ở các trình độ đại học, trung cấp, sơ cấp chuyên nghiệp, nếu được bố trí sử dụng đúng chuyên môn và làm việc theo quy chế chung của Nhà nước thì được hưởng sinh hoạt phí tương đương bậc lương của cán bộ có cùng trình độ, cùng ngành trong biên chế Nhà nước.
• Chính sách ưu đãi khu vực: Cán bộ công tác tại các xã, thị trấn thuộc biên giới Việt - Trung và khu vực hải đảo ngoài mức phụ cấp hàng tháng nêu trên còn được hưởng thêm phụ cấp khu vực theo chế độ hiện hành của Nhà nước.
• Chính sách khi hết nhiệm kỳ: Đối với cán bộ giữ chức danh bầu cử (Bí thư, Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Uỷ viên quân sự, Uỷ viên thư ký) khi hết nhiệm kỳ mà không trúng cử lại, nếu được phân công, bố trí công tác khác thì sẽ hưởng chế độ đãi ngộ theo nhiệm vụ mới.
• Quản lý số lượng cán bộ: Uỷ ban Nhân dân cấp tỉnh, thành phố và đặc khu trực thuộc trung ương có trách nhiệm quy định cụ thể số lượng cán bộ xã, phường được hưởng sinh hoạt phí (đối với nhóm cán bộ đoàn thể, chuyên môn, y tế, kỹ thuật) sao cho phù hợp với đặc điểm tình hình và khả năng chi trả của ngân sách địa phương, trên tinh thần hạn chế tối đa số lượng người thoát ly sản xuất tại các hợp tác xã và tập đoàn sản xuất.

Chế độ phân phối lương thực và nhu yếu phẩm

Chính sách cung cấp lương thực và các mặt hàng công nghệ phẩm tiêu dùng cho cán bộ xã, phường được quy định chi tiết nhằm bảo đảm đời sống sinh hoạt:

• Chế độ lương thực chung: Cán bộ xã nói chung thực hiện chế độ lương thực theo Quyết định số 400-CP ngày 05/11/1979 của Hội đồng Chính phủ và Thông tư hướng dẫn số 8-BNN/TT ngày 05/05/1980 của Bộ Nông nghiệp.
• Chính sách đặc thù tại vùng biên giới và hải đảo: Mỗi xã thuộc biên giới Việt - Trung và hải đảo được dự trù 150 kilôgam lương thực/tháng để bán theo giá chỉ đạo cho những cán bộ xã phải làm việc nhiều, không có điều kiện tăng gia sản xuất hoặc sử dụng trong những ngày trực tại trụ sở. Đồng thời, cấp huyện và cấp tỉnh có trách nhiệm hỗ trợ trang bị các điều kiện sinh hoạt thiết yếu tại trụ sở trực như sách, báo, máy thu thanh, chăn, màn, chiếu và dụng cụ nấu ăn.
• Đối với địa phương chưa có hợp tác xã: Ở những xã chưa thành lập hợp tác xã hoặc tập đoàn sản xuất, nếu cán bộ xã gặp khó khăn đột xuất thì Uỷ ban Nhân dân cấp huyện xem xét, đề nghị cấp tỉnh giải quyết hỗ trợ cụ thể theo từng trường hợp, không áp dụng việc bán lương thực thường xuyên.
• Đối với cán bộ y tế xã: Hàng tháng được mua 13 kilôgam gạo theo giá chỉ đạo, nguồn gạo này được trích từ tỷ lệ thuế nông nghiệp để lại cho xã.
• Đối với cán bộ phường: Được mua lương thực, thực phẩm và các mặt hàng công nghệ phẩm tiêu dùng theo tiêu chuẩn và chế độ như cán bộ, công nhân, viên chức trong biên chế Nhà nước.
• Đối với cán bộ xã: Được ưu tiên mua một số mặt hàng công nghệ phẩm thiết yếu bao gồm phụ tùng xe đạp, vải vóc, đường và xà phòng tương tự như tiêu chuẩn của cán bộ trong biên chế Nhà nước.

Chế độ đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ

Cán bộ xã, phường khi được cử đi học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ được hưởng các quyền lợi sau:

• Được hưởng đầy đủ các chế độ, chính sách học tập như đối với cán bộ, công nhân, viên chức trong biên chế Nhà nước.
• Trường hợp cán bộ xã tham gia các lớp học ngắn hạn (thời gian không quá ba tháng) do cấp huyện hoặc cấp tỉnh triệu tập thì được mua 15 kilôgam lương thực/tháng theo giá chỉ đạo; đồng thời phần tiêu chuẩn lương thực tại địa phương vẫn được giữ nguyên để lại cho gia đình sử dụng.

Chế độ trợ cấp khi nghỉ việc và các chính sách phúc lợi xã hội

Bên cạnh phụ cấp hàng tháng, cán bộ xã, phường còn được bảo đảm các quyền lợi về an sinh xã hội và bảo hiểm:

• Chế độ trợ cấp hưu trí, già yếu: Cán bộ xã, phường có thời gian công tác lâu năm, khi già yếu nghỉ việc và có đủ điều kiện theo quy định tại Quyết định số 130-CP ngày 20/06/1975 của Hội đồng Chính phủ thì được hưởng trợ cấp hàng tháng bằng 60% mức sinh hoạt phí khi đang công tác. Mức trợ cấp này cũng được áp dụng đồng bộ cho cả những cán bộ xã đã nghỉ việc và đang hưởng trợ cấp theo Quyết định số 130-CP trước đó.
• Các chế độ phúc lợi khác: Cán bộ xã, phường được hưởng các chế độ về khen thưởng, bảo vệ sức khoẻ, chế độ thai sản, công tác phí, trợ cấp khó khăn đột xuất và mai táng phí tương tự như cán bộ, công nhân, viên chức trong biên chế Nhà nước.
• Nghĩa vụ dân công: Việc thực hiện nghĩa vụ dân công đối với cán bộ xã, phường được áp dụng theo đúng quy định tại Điểm VI của Quyết định số 130-CP của Hội đồng Chính phủ.

Quy định về nguồn kinh phí chi trả và quản lý ngân sách địa phương

Nguồn kinh phí để chi trả phụ cấp sinh hoạt phí cho cán bộ xã, phường được phân định rõ ràng giữa các cấp ngân sách:

• Ngân sách cấp tỉnh đài thọ: Chi trả sinh hoạt phí cho Bí thư đảng uỷ (hoặc Bí thư chi bộ nơi chưa có đảng uỷ) và Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân xã, phường.
• Ngân sách xã, phường đài thọ: Chi trả sinh hoạt phí cho Phó Chủ tịch kiêm Trưởng công an xã, Uỷ viên thư ký, Uỷ viên quân sự, cán bộ Mặt trận Tổ quốc, cán bộ các đoàn thể và cán bộ, nhân viên y tế, chuyên môn khác quy định tại Điểm c, Điều 1. Trường hợp ngân sách xã, phường bị thiếu hụt thì ngân sách cấp huyện, tỉnh, thành phố hoặc đặc khu trực thuộc trung ương sẽ cấp bù, trợ cấp thêm.
• Nguồn kinh phí từ ngành dọc: Đối với cán bộ, nhân viên thuộc các lĩnh vực bưu điện, hợp tác xã tín dụng, hợp tác xã mua bán tại xã, phường sẽ do ngành dọc cấp trên và các tổ chức kinh doanh trực tiếp đài thọ.
• Trách nhiệm quản lý ngân sách: Bộ Tài chính và Uỷ ban Nhân dân các tỉnh, thành phố, đặc khu trực thuộc trung ương có trách nhiệm hướng dẫn, chỉ đạo công tác xây dựng ngân sách xã, phường nhằm tạo nguồn thu ổn định, phục vụ việc xây dựng cơ sở vật chất và chi trả phụ cấp. Nhà nước áp dụng chế độ khuyến khích đối với các địa phương quản lý ngân sách tốt, thu chi đúng chế độ. Các đoàn thể nhân dân tại xã, phường cần chủ động xây dựng quỹ tự có để từng bước tự trang trải chi phí cho cán bộ của tổ chức mình, giảm dần sự hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Quyết định này có hiệu lực thi hành thống nhất trên phạm vi cả nước kể từ tháng 10 năm 1981. Đối với cán bộ công tác tại các thị trấn, Uỷ ban Nhân dân các tỉnh, thành phố và đặc khu trực thuộc trung ương căn cứ vào các nguyên tắc của Quyết định này để hướng dẫn vận dụng cho phù hợp với tình hình thực tế. Các Bộ trưởng, Tổng thư ký Hội đồng Bộ trưởng, Thủ trưởng các ngành liên quan ở trung ương và Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm thi hành. Trưởng Ban tổ chức của Chính phủ có trách nhiệm hướng dẫn, theo dõi và báo cáo kết quả thực hiện lên Hội đồng Bộ trưởng.