Quyết định số 20/2000/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành nhằm mục đích hỗ trợ người hoạt động cách mạng từ trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945 cải thiện nhà ở. Đây là chính sách nhân văn, thể hiện sự tri ân sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với những người có công với cách mạng thông qua các ưu đãi thiết thực về nhà ở, đất ở và hỗ trợ tài chính trực tiếp.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của Quyết định

Quyết định này quy định các hình thức hỗ trợ cải thiện nhà ở đối với các đối tượng cụ thể sau:

• Người hoạt động cách mạng từ trước năm 1945 (gia nhập tổ chức cách mạng từ ngày 31 tháng 12 năm 1944 về trước, đã được cơ quan, tổ chức có thẩm quyền ra quyết định công nhận).
• Người gia nhập tổ chức cách mạng trong khoảng thời gian từ ngày 01 tháng 01 năm 1945 đến trước Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, được công nhận là cán bộ hoạt động cách mạng "tiền khởi nghĩa".
• Vợ hoặc chồng của người hoạt động cách mạng thuộc diện được hỗ trợ đã qua đời nhưng người vợ hoặc chồng đó vẫn còn sống.
• Con của người hoạt động cách mạng trước năm 1945 trong trường hợp cả bố và mẹ đều đã mất và các con đang gặp khó khăn về nhà ở.

Các chính sách hỗ trợ cốt lõi

- Hỗ trợ đối với người hoạt động cách mạng trước năm 1945 khi mua nhà ở đang thuê thuộc sở hữu nhà nước

Khi thực hiện mua nhà ở đang thuê thuộc sở hữu nhà nước theo quy định tại Nghị định số 61/CP ngày 05 tháng 7 năm 1994, người hoạt động cách mạng được hưởng các mức ưu đãi tùy theo thời gian tham gia cách mạng và huân chương được tặng thưởng:

• Người gia nhập tổ chức cách mạng từ ngày 31 tháng 12 năm 1935 về trước: Được miễn toàn bộ tiền mua nhà và tiền sử dụng đất.
• Người gia nhập tổ chức cách mạng từ ngày 01 tháng 01 năm 1936 đến ngày 31 tháng 12 năm 1944 được tặng thưởng Huân chương Sao Vàng, Huân chương Hồ Chí Minh hoặc Huân chương Độc lập hạng nhất: Được miễn tiền mua nhà đối với diện tích không quá 200 mét vuông sử dụng và miễn tiền sử dụng đất đối với diện tích không quá 300 mét vuông.
• Người gia nhập tổ chức cách mạng từ ngày 01 tháng 01 năm 1936 đến ngày 31 tháng 12 năm 1944 không thuộc diện nhận các huân chương nêu trên: Được miễn tiền mua nhà không quá 100 mét vuông sử dụng và miễn tiền sử dụng đất không quá định mức đất ở do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định.
• Người đang ở căn hộ khép kín thuộc nhà ở nhiều tầng nhiều hộ ở: Được miễn toàn bộ tiền nhà, tiền sử dụng đất và được hỗ trợ thêm 20 triệu đồng.
• Người đang ở căn hộ không khép kín trong nhà ở nhiều tầng nhiều hộ ở: Được chuyển đổi sang căn hộ khép kín thuộc nhà ở nhiều tầng nhiều hộ ở, được miễn toàn bộ tiền nhà, tiền sử dụng đất và được hỗ trợ thêm 20 triệu đồng.

- Hỗ trợ đối với trường hợp nhà ở không được phép chuyển thành sở hữu tư nhân

Trường hợp nhà ở của người hoạt động cách mạng thuộc diện không được chuyển thành sở hữu tư nhân theo quy định tại Điều 5 Nghị định số 61/CP, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ vào điều kiện thực tế của địa phương để hỗ trợ như sau:

• Đối với người gia nhập trước ngày 31/12/1935: Được chuyển đổi sang nhà ở khác (nhà có sẵn hoặc xây mới) hoặc giao đất không thu tiền sử dụng đất tối đa không quá 400 mét vuông và hỗ trợ kinh phí xây dựng không quá 200 mét vuông sàn để làm nhà ở mới.
• Đối với người gia nhập từ ngày 01/01/1936 đến 31/12/1944 có huân chương cao quý: Được giao đất không thu tiền tối đa không quá 300 mét vuông và hỗ trợ kinh phí xây dựng không quá 200 mét vuông sàn để tự làm nhà ở mới.
• Đối với người gia nhập từ ngày 01/01/1936 đến 31/12/1944 khác: Được giao đất không thu tiền tối đa không quá định mức đất ở của tỉnh (dưới 300 mét vuông) và hỗ trợ kinh phí xây dựng không quá 100 mét vuông sàn để tự làm nhà ở mới.
• Trường hợp người được hỗ trợ không thể tự làm nhà và có yêu cầu, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức xây dựng nhà ở phù hợp trên cơ sở thỏa thuận. Kinh phí hỗ trợ tính theo giá xây dựng nhà ở mới (áp dụng giá biệt thự cấp II đối với nhà biệt thự, và giá nhà cấp II đối với các trường hợp khác theo Nghị định 61/CP).

- Hỗ trợ bằng tiền đối với người không thuê nhà ở thuộc sở hữu nhà nước

• Người hoạt động cách mạng từ trước năm 1945 không ở nhà thuê thuộc sở hữu nhà nước hoặc có thuê nhưng đã trả lại cho Nhà nước thì được hỗ trợ trực tiếp bằng tiền với mức 50 triệu đồng.

- Hỗ trợ đối với cán bộ hoạt động cách mạng "tiền khởi nghĩa"

• Người gia nhập tổ chức cách mạng từ ngày 01 tháng 01 năm 1945 đến trước Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 khi mua nhà ở đang thuê thuộc sở hữu nhà nước theo Nghị định số 61/CP được miễn tiền sử dụng đất đối với nhà ở nhiều tầng nhiều hộ ở.
• Được giảm 80% tiền sử dụng đất đối với nhà ở một tầng và nhà ở nhiều tầng một hộ ở, với diện tích tính giảm không vượt quá định mức đất ở do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định. Mức giảm này cũng áp dụng cho hình thức giao đất làm nhà ở.

- Nguyên tắc xác định diện tích và xử lý phần diện tích vượt định mức

• Diện tích nhà ở, đất ở được hỗ trợ là diện tích thực tế đang thuê. Nếu thuê ở nhiều nơi thì cộng dồn tất cả các diện tích lại.
• Trường hợp diện tích thực tế lớn hơn mức hỗ trợ quy định, người mua phải tự thanh toán phần diện tích vượt trội theo giá quy định tại Nghị định số 61/CP (đối với phần nhà) và Nghị định số 87/CP ngày 17 tháng 8 năm 1994 (đối với phần đất).

- Giải quyết quyền lợi khi đối tượng được hỗ trợ đã qua đời

• Nếu người hoạt động cách mạng thuộc diện được hỗ trợ đã mất nhưng vợ hoặc chồng còn sống thì người vợ hoặc chồng đó được hưởng tiêu chuẩn hỗ trợ theo đúng mức quy định.
• Nếu cả vợ và chồng đều đã mất, nhưng các con gặp khó khăn về nhà ở, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ xem xét hỗ trợ cải thiện nhà ở (giảm tiền mua nhà, giảm tiền sử dụng đất, hỗ trợ tiền mặt...) với tổng giá trị hỗ trợ tối đa của tất cả các hình thức là 50 triệu đồng.

- Nguyên tắc áp dụng đồng thời và xử lý chênh lệch chính sách

• Hộ gia đình đã được hỗ trợ theo diện người hoạt động cách mạng trước năm 1945 thì không áp dụng các ưu đãi tại Quyết định số 118/TTg ngày 27 tháng 2 năm 1996 và Quyết định số 64/1998/QĐ-TTg ngày 21 tháng 03 năm 1998.
• Đối với diện "tiền khởi nghĩa", nếu hộ gia đình có nhiều người thuộc diện ưu đãi thì được cộng dồn các tiêu chuẩn ưu đãi theo Quyết định số 118/TTg và Quyết định số 64/1998/QĐ-TTg.
• Trường hợp đối tượng đã mua nhà theo Nghị định 61/CP hoặc đã nhận đất theo Quyết định 118/QĐ-TTg trước đó, nếu mức hỗ trợ cũ thấp hơn mức quy định tại Quyết định này thì được hoàn trả phần chênh lệch.
• Người thuộc diện nhận hỗ trợ bằng tiền đã được địa phương trợ giúp trước đó nhưng chưa đạt mức quy định tại Quyết định này thì được bù thêm cho đủ.

Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành

Quyết định quy định rõ lộ trình thực hiện và phân công trách nhiệm cho các cơ quan liên quan:

• Thời hạn hoàn thành: Việc hỗ trợ cho các đối tượng quy định tại khoản 1, 2, 3, 4 Điều 1 và Điều 2 phải hoàn thành trong vòng một năm kể từ ngày Quyết định có hiệu lực. Các trường hợp còn lại phải hoàn thành chậm nhất trong năm 2002. Người được hưởng tiêu chuẩn nhưng đang chờ giải quyết được phép thừa kế quyền hưởng thụ tiêu chuẩn đó.
• Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Lập danh sách đối tượng, xây dựng kế hoạch kinh phí, quỹ đất, tiến độ thực hiện cụ thể. Đối với người có nhu cầu chuyển cư, phải thực hiện hỗ trợ trước khi chuyển đi.
• Trách nhiệm bàn giao quản lý nhà ở: Các Bộ, ngành, cơ quan đang quản lý nhà ở của đối tượng được hỗ trợ phải bàn giao việc quản lý nhà cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trước ngày 30 tháng 6 năm 2000.
• Trách nhiệm của các Bộ ngành Trung ương: Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư bố trí đủ ngân sách nhà nước. Bộ Xây dựng chủ trì phối hợp với các cơ quan Trung ương liên quan để chỉ đạo, hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc phát sinh.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày ký.