Giới thiệu chung về Quyết định 51/2001/QĐ-BVHTT

Quyết định 51/2001/QĐ-BVHTT do Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin ban hành là văn bản pháp lý quan trọng nhằm chính thức công nhận và bổ sung các di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật, danh lam thắng cảnh vào danh mục di tích quốc gia. Quyết định này thiết lập cơ sở pháp lý cho việc bảo vệ, quản lý và phát huy giá trị của các di sản văn hóa trên phạm vi nhiều tỉnh thành trong cả nước.

- Danh sách 18 di tích được công nhận mới theo các địa phương

Điều 1 của Quyết định công nhận chính thức 18 di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ tại 8 tỉnh thành, cụ thể bao gồm:

• Tỉnh Thanh Hóa (02 di tích): Di tích Lịch sử Đền thờ Trần Khát Chân (xã Vĩnh Thành, huyện Vĩnh Lộc) và Di tích lịch sử Núi và đền Đồng Cổ (xã Yên Thọ, huyện Yên Định).
• Tỉnh Hà Nam (01 di tích): Di tích Kiến trúc nghệ thuật Đình Nguyễn Trung (xã Liêm Phong, huyện Thanh Liêm).
• Tỉnh Bắc Ninh (07 di tích):
  • Di tích kiến trúc nghệ thuật Đình Ngô Nội (xã Trung Nghĩa, huyện Yên Phong).
  • Di tích kiến trúc nghệ thuật Đình Lạc Nhuế (xã Thụy Hòa, huyện Yên Phong).
  • Di tích nghệ thuật Chùa Xuân Đồng (xã Hòa Long, huyện Yên Phong).
  • Di tích kiến trúc nghệ thuật Đền Dương Ổ (xã Phong Khê, huyện Yên Phong).
  • Di tích kiến trúc nghệ thuật Đình Thôn Trung (xã Cảnh Hưng, huyện Tiên Du).
  • Di tích kiến trúc nghệ thuật Đình Tam Lư (xã Đồng Nguyên, huyện Từ Sơn).
  • Di tích kiến trúc nghệ thuật Đình Đình Tổ (xã Đình Tổ, huyện Thuận Thành).
• Tỉnh Quảng Bình (03 di tích): Di tích lịch sử Địa điểm vụ thảm sát Mỹ Trạch (xã Mỹ Thủy, huyện Lệ Thủy); Di tích lịch sử Trận địa pháo Đại đội nữ dân quân Ngư Thủy (xã Hải Thủy, huyện Lệ Thủy); Di tích lịch sử Ga Kẻ Rấy (Thị trấn Hoàn Lão, huyện Bố Trạch).
• Tỉnh Tây Ninh (01 di tích): Di tích lịch sử Căn cứ thanh niên cách mạng Trảng Bàng tại Rừng Rong (xã An Tịnh, huyện Trảng Bàng).
• Tỉnh Lào Cai (02 di tích): Di tích khảo cổ Phế tích thành cổ Nghị Lang (Thị trấn Phố Ràng, huyện Bảo Yên) và Di tích lịch sử Đền Cấm (phường Phố Mới, Thị xã Lào Cai).
• Tỉnh Vĩnh Phúc (01 di tích): Di tích lịch sử – nghệ thuật Đền Văn Quán (xã Văn Khê, huyện Mê Linh).
• Tỉnh Quảng Ninh (01 di tích): Di tích lịch sử Thương Cảng Vân Đồn (xã Thắng Lợi, huyện Vân Đồn).

- Danh sách 19 di tích được bổ sung tại tỉnh Quảng Ninh

Bên cạnh việc công nhận mới, Quyết định bổ sung 19 nhà thờ họ vào Quyết định số 34/VH-QĐ ngày 09/01/1990 về việc công nhận di tích lịch sử Miếu 19 vị Tiên công thuộc huyện Yên Hưng (nay là thị xã Quảng Yên), tỉnh Quảng Ninh:

• Nhà thờ họ Lê (thờ Lê Mở, Lê Khép) tại xã Phong Cốc.
• Nhà thờ họ Ngô (thờ Ngô Bách Đoan) tại xã Phong Cốc.
• Nhà thờ họ Nguyễn (thờ Nguyễn Phúc Cốc, Nguyễn Phúc Thắng, Nguyễn Phúc Vinh) tại xã Phong Cốc.
• Nhà thờ họ Vũ (thờ Vũ Song) tại xã Phong Cốc.
• Nhà thờ họ Vũ (thờ Vũ Hồng Tiệm) tại xã Phong Cốc.
• Nhà thờ họ Dương (thờ Dương Quang Tín) tại xã Cẩm La.
• Nhà thờ họ Dương (thờ Dương Quang Tấn) tại xã Cẩm La.
• Nhà thờ họ Phạm (thờ Phạm Việt) tại xã Cẩm La.
• Nhà thờ họ Bùi (thờ Bùi Huy Ngoạn) tại xã Phong Hải.
• Nhà thờ họ Vũ (thờ Vũ Giai) tại xã Yên Hải.
• Nhà thờ họ Vũ (thờ Vũ Tam Tỉnh) tại xã Yên Hải.
• Nhà thờ họ Bùi (thờ Bùi Bách Niên) tại xã Yên Hải.
• Nhà thờ họ Nguyễn (thờ Nguyễn Thực, Nguyễn Nghệ) tại xã Yên Hải.
• Nhà thờ họ Nguyễn (thờ Nguyễn Thực, Nguyễn Nghệ) tại xã Yên Hải (ghi nhận bổ sung theo danh mục).
• Nhà thờ họ Hoàng (thờ Hoàng Nông, Hoàng Nênh) tại xã Liên Hòa.
• Miếu Tiên Công (thờ Hoàng Nông, Hoàng Nênh) tại xã Liên Hòa.
• Nhà thờ họ Đỗ (thờ Đỗ Độ) tại xã Liên Hòa.
• Nhà thờ họ Đào (thờ Đào Bá Lệ) tại xã Liên Hòa.
• Nhà thờ họ Hoàng (thờ Hoàng Kim Bảng) tại xã Liên Vị.

- Quy định nghiêm ngặt về bảo vệ khu vực khoanh vùng di tích

Nhằm bảo toàn nguyên vẹn giá trị lịch sử, văn hóa của các di tích đã được công nhận, Điều 2 của Quyết định đưa ra các chế tài nghiêm ngặt:

• Nghiêm cấm triệt để mọi hoạt động xây dựng, khai thác trong các khu vực bảo vệ của di tích đã được khoanh vùng.
• Trong trường hợp đặc biệt cần sử dụng đất đai thuộc phạm vi di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh, phải có sự cho phép bằng văn bản của Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin.

- Phân cấp quản lý nhà nước đối với di tích

Điều 3 quy định rõ vai trò quản lý của chính quyền địa phương:

• Ủy ban Nhân dân các cấp có trách nhiệm thực hiện quyền quản lý Nhà nước đối với các di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh trên địa bàn theo đúng quy định của pháp luật.
• Đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn trong việc bảo vệ, tôn tạo và phát huy giá trị di sản.

- Trách nhiệm thi hành quyết định

Điều 4 xác định rõ các cá nhân và cơ quan chịu trách nhiệm trực tiếp thi hành quyết định này bao gồm:

• Chánh Văn phòng Bộ Văn hóa Thông tin.
• Cục trưởng Cục Bảo tồn bảo tàng.
• Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh có di tích được công nhận: Thanh Hóa, Hà Nam, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Lào Cai, Quảng Bình, Tây Ninh, Quảng Ninh.
• Giám đốc Sở Văn hóa Thông tin của các tỉnh nêu trên.