Quyết định 88/2014/QĐ-UBND do Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ban hành quy định chi tiết về việc thu phí tham quan danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, công trình văn hóa trên địa bàn thành phố Hà Nội. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thống nhất mức thu, đối tượng áp dụng, cũng như cơ chế quản lý và sử dụng nguồn thu từ hoạt động du lịch, tâm linh tại thủ đô.

- Đối tượng nộp phí và giải thích từ ngữ liên quan

Quyết định quy định rõ ràng về các đối tượng chịu tác động trực tiếp bởi chính sách thu phí tham quan:

• Đối tượng nộp phí: Tất cả các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước khi đến tham quan các danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, công trình văn hóa trên địa bàn thành phố Hà Nội đều có nghĩa vụ nộp phí theo quy định.
• Định nghĩa về trẻ em: Là người dưới 15 tuổi. Để xác định độ tuổi, người tham quan có thể xuất trình các giấy tờ như giấy khai sinh, thẻ học sinh. Trong trường hợp không có giấy tờ chứng minh, sẽ áp dụng tiêu chuẩn chiều cao dưới 1,3 mét để xác định là trẻ em.
• Định nghĩa người có công với cách mạng: Bao gồm cán bộ lão thành cách mạng; cán bộ “tiền khởi nghĩa”; thân nhân liệt sĩ; Anh hùng Lực lượng vũ trang, Anh hùng Lao động, Bà mẹ Việt Nam anh hùng; thương binh, người hưởng chính sách như thương binh, bệnh binh; các đối tượng được chăm sóc tại các cơ sở nuôi dưỡng, điều dưỡng thương, bệnh binh và người có công.

- Chính sách miễn, giảm phí và thời gian không thu phí

Nhằm thực hiện các chính sách an sinh xã hội và khuyến khích tìm hiểu văn hóa lịch sử, thành phố Hà Nội áp dụng các ưu đãi miễn, giảm phí tham quan cụ thể:

• Các trường hợp được miễn phí hoàn toàn (100%):
  • Người khuyết tật đặc biệt nặng được miễn phí tại tất cả các danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, công trình văn hóa.
  • Trẻ em được miễn phí tại các di tích: Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Đền Ngọc Sơn, khu di tích Cổ Loa, Đền Quán Thánh, di tích Nhà tù Hỏa Lò, khu trung tâm Hoàng Thành Thăng Long, Chùa Thầy, Chùa Tây Phương.
  • Người có công với cách mạng được miễn phí tại khu trung tâm Hoàng Thành Thăng Long và di tích Nhà tù Hỏa Lò.
  • Thành viên các Hội cựu chiến binh, ban liên lạc kháng chiến, ban liên lạc các nhà tù trong cả nước được miễn phí tại di tích Nhà tù Hỏa Lò.
• Các trường hợp được giảm 50% mức phí:
  • Áp dụng tại tất cả các điểm tham quan đối với: Người khuyết tật nặng; Người cao tuổi (là công dân Việt Nam từ đủ 60 tuổi trở lên); Các đối tượng được hưởng chính sách ưu đãi hưởng thụ văn hóa (như nhân dân ở các xã đặc biệt khó khăn miền núi và vùng sâu, vùng xa theo Chương trình 135 của Chính phủ; người có công với cách mạng - trừ tại Hoàng Thành Thăng Long và Nhà tù Hỏa Lò đã được miễn; người thuộc diện chính sách xã hội như người tàn tật, người già cô đơn, đối tượng được chăm sóc tại cơ sở bảo trợ xã hội, học sinh các trường phổ thông dân tộc nội trú). Trường hợp một người thuộc diện hưởng nhiều ưu đãi thì cũng chỉ được giảm tối đa 50% mức phí.
  • Giảm 50% cho học sinh, sinh viên từ 15 tuổi trở lên (phải xuất trình thẻ học sinh, sinh viên) tại các di tích: Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Đền Ngọc Sơn, khu di tích Cổ Loa, Đền Quán Thánh, di tích Nhà tù Hỏa Lò, khu trung tâm Hoàng Thành Thăng Long.
• Thời gian không thực hiện thu phí:
  • Không thu phí vào các ngày 30, mùng 1, mùng 2 tết Nguyên đán đối với các di tích: Đền Ngọc Sơn, Đền Quán Thánh, Chùa Tây Phương, Chùa Thầy, Chùa Hương, Làng cổ Đường Lâm.
  • Riêng di tích Đền Ngọc Sơn không thu phí vào ngày giỗ Thánh (ngày 20 tháng 8 âm lịch).

- Biểu mức thu phí chi tiết tại các địa điểm tham quan

Mức thu phí tham quan được quy định cụ thể cho từng địa điểm trên địa bàn thành phố Hà Nội như sau:

• Văn Miếu - Quốc Tử Giám: 30.000 đồng/lượt/khách.
• Đền Ngọc Sơn: 30.000 đồng/lượt/khách.
• Nhà tù Hỏa Lò: 30.000 đồng/lượt/khách.
• Khu trung tâm Hoàng Thành Thăng Long: 30.000 đồng/lượt/khách.
• Khu di tích Cổ Loa: 10.000 đồng/lượt/khách.
• Chùa Tây Phương: 10.000 đồng/lượt/khách.
• Chùa Thầy: 10.000 đồng/lượt/khách.
• Đền Quán Thánh: 10.000 đồng/lượt/khách.
• Làng cổ Đường Lâm: Người lớn là 20.000 đồng/lượt/khách; Trẻ em là 10.000 đồng/lượt/khách.
• Chùa Hương: Người lớn là 49.000 đồng/lượt/khách; Trẻ em là 24.000 đồng/lượt/khách. Lưu ý, phí bảo hiểm (1.000 đồng/người) được thu gộp trực tiếp trên cùng một vé thắng cảnh, nâng tổng mức thu ghi trên vé là 50.000 đồng đối với người lớn và 25.000 đồng đối với trẻ em.

- Cơ chế quản lý và sử dụng nguồn tiền phí thu được

Quyết định quy định tỷ lệ phân chia nguồn thu phí giữa việc nộp ngân sách nhà nước và để lại cho đơn vị quản lý nhằm tái đầu tư, tôn tạo di tích:

• Nhóm di tích nộp ngân sách 10%, để lại 90%: Áp dụng đối với Chùa Thầy, Chùa Tây Phương, Khu di tích Cổ Loa, Nhà tù Hỏa Lò, Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long, Đền Quán Thánh. Số tiền để lại được dùng để phục vụ trực tiếp cho công tác thu phí.
• Làng cổ Đường Lâm: Đơn vị quản lý được để lại 100% số phí thu được để phục vụ công tác thu phí và quản lý di tích.
• Chùa Hương: Để lại cho đơn vị thu phí 35% để phục vụ công tác thu phí. Nộp vào ngân sách nhà nước 65% (trong đó phân chia 70% cho cấp huyện và 30% cho xã Hương Sơn để chi đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng khu di tích Chùa Hương).
• Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Nộp ngân sách nhà nước 10%, để lại cho đơn vị thu phí 90%. Trong phần 90% để lại này, tiếp tục phân chia: 30% chi cho công tác tổ chức thu phí; 70% dùng để tôn tạo, duy tu, sửa chữa, chống xuống cấp di tích khi có dự án được phê duyệt và thực hiện các nhiệm vụ do Thành phố giao.
• Đền Ngọc Sơn: Nộp ngân sách nhà nước 10%, để lại cho đơn vị thu phí 90%. Trong phần 90% để lại này, phân chia: 35% chi cho công tác tổ chức thu phí; 65% dùng để tôn tạo, duy tu, sửa chữa, chống xuống cấp di tích khi có dự án được phê duyệt và thực hiện các nhiệm vụ do Thành phố giao.
• Trách nhiệm quản lý tài chính: Các đơn vị thu phí phải thực hiện kê khai, quyết toán, nộp ngân sách và sử dụng tiền phí để lại theo đúng quy định của Bộ Tài chính tại Thông tư 63/2002/TT-BTC, Thông tư 45/2006/TT-BTC, Thông tư 156/2013/TT-BTC và Nghị định 83/2013/NĐ-CP.

- Đơn vị tổ chức thu phí và chứng từ sử dụng

Công tác thu phí được phân cấp và quản lý chặt chẽ thông qua các quy định:

• Đơn vị thu phí trực tiếp: Là các ban quản lý hoặc đơn vị được giao trực tiếp quản lý danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, công trình văn hóa.
• Đơn vị chỉ đạo thực hiện: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với UBND các quận, huyện, thị xã chịu trách nhiệm triển khai, chỉ đạo, kiểm tra công tác thu phí theo phân cấp quản lý. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch có trách nhiệm tổng hợp số liệu báo cáo UBND Thành phố.
• Chứng từ thu phí: Các đơn vị phải sử dụng biên lai thu phí do Cơ quan thuế phát hành hoặc tự in, đặt in theo đúng quy định tại Thông tư 153/2012/TT-BTC của Bộ Tài chính.

- Quy định xử lý vi phạm và hiệu lực thi hành

Các điều khoản cuối của Quyết định tập trung vào tính pháp lý và tổ chức thực hiện:

• Xử lý vi phạm: Mọi hành vi vi phạm quy định về quản lý, thu, nộp phí sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định tại Nghị định số 109/2013/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư số 186/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý giá, phí, lệ phí, hóa đơn.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định này có hiệu lực thi hành sau 10 ngày kể từ ngày ký. Quyết định này thay thế hoàn toàn Quyết định số 43/2011/QĐ-UBND ngày 22/12/2011 và Quyết định số 45/2012/QĐ-UBND ngày 22/12/2012 của UBND thành phố Hà Nội.
• Tổ chức thực hiện: Chánh Văn phòng UBND Thành phố, Giám đốc các Sở: Tài chính, Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Giám đốc Kho bạc Nhà nước Hà Nội, Cục trưởng Cục Thuế thành phố Hà Nội, Chủ tịch UBND các quận, huyện, thị xã và các tổ chức, cá nhân liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định này. Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch có trách nhiệm sao gửi Quyết định này đến các đơn vị thu phí trên địa bàn Thành phố.