Thông tư số 03/2010/TT-BCT do Bộ Công thương ban hành quy định chi tiết về các biện pháp bảo vệ an toàn công trình lưới điện cao áp, hướng dẫn thực hiện một số điều của Luật Điện lực và các Nghị định liên quan nhằm đảm bảo an toàn tính mạng con người và vận hành ổn định hệ thống điện quốc gia.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Thông tư này hướng dẫn chi tiết các quy định về bảo vệ an toàn công trình lưới điện cao áp theo quy định của Luật Điện lực và các Nghị định số 106/2005/NĐ-CP, Nghị định số 81/2009/NĐ-CP. Đối tượng áp dụng bao gồm các đơn vị điện lực, các hộ dân sinh sống trong và liền kề hành lang an toàn lưới điện cao áp, cùng các tổ chức, cá nhân khác có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp.

Quy định về đặt biển cấm, biển báo an toàn điện

• Đối với đường dây dẫn điện trên không: Phải lắp đặt biển báo an toàn điện theo tiêu chuẩn TCVN 2572-78 kiểu 2aX cố định trên cột hoặc in trực tiếp bằng khuôn kiểu 2K ở độ cao từ 2,0m đến 2,5m so với mặt đất tại vị trí dễ quan sát. Tất cả các cột điện trên tuyến đều phải được đặt hoặc in biển báo này.
• Đối với đường cáp điện ngầm: Phải bố trí cột mốc hoặc biển báo có chữ "CÁP ĐIỆN LỰC" ngay trên mặt đất tại vị trí tim rãnh cáp. Các cột mốc, biển báo phải đặt ở nơi dễ thấy, đặc biệt tại các điểm chuyển hướng bắt buộc phải có mốc định vị. Khoảng cách tối đa giữa hai cột mốc hoặc biển báo liền kề không được vượt quá 30m.
• Đối với trạm điện có tường rào bảo vệ hoặc trạm kín: Phải gắn trực tiếp biển báo an toàn điện theo tiêu chuẩn TCVN 2572-78 kiểu 1aX lên cửa hoặc cổng ra vào của trạm điện, tủ đóng cắt hoặc trạm hợp bộ.
• Đối với trạm điện treo: Biển báo an toàn điện phải được lắp đặt trên cột đặt trạm tương tự như quy định đối với đường dây dẫn điện trên không.

Xác định khu dân cư và nơi công cộng tập trung đông người

• Khu dân cư: Được xác định là vùng địa lý hiện đang có các hộ dân sinh sống hoặc nằm trong quy hoạch phát triển dân cư được cơ quan thẩm quyền phê duyệt, không giới hạn số lượng hộ dân ít hay nhiều.
• Nơi công cộng thường xuyên tập trung đông người: Gồm các địa điểm phục vụ lợi ích công cộng hoặc hoạt động chung như chợ, quảng trường, trường học, cơ sở văn hóa - kinh tế, khu vực tổ chức hội chợ, triển lãm, khu vui chơi giải trí.

Quy định kỹ thuật về nối đất phòng, tránh điện cảm ứng

Để phòng tránh nguy cơ tai nạn do điện cảm ứng gây ra, Thông tư quy định chi tiết về phạm vi, yêu cầu kỹ thuật và trách nhiệm thực hiện nối đất như sau:

• Phạm vi nối đất bắt buộc:
  • Đối với cấp điện áp 220 kV: Áp dụng cho khu vực trong và ngoài hành lang an toàn lưới điện trong phạm vi 25m tính từ mép dây dẫn ngoài cùng hoặc dây dẫn dưới cùng.
  • Đối với cấp điện áp 500 kV: Áp dụng cho khu vực trong và ngoài hành lang an toàn lưới điện trong phạm vi 60m tính từ mép dây dẫn ngoài cùng hoặc dây dẫn dưới cùng.
• Yêu cầu kỹ thuật đối với công trình nối đất:
  • Nhà ở, công trình mái bằng kim loại cách điện với đất: Chỉ thực hiện nối đất đối với phần mái, các kết cấu kim loại phía dưới mái không bắt buộc nối đất.
  • Nhà ở, công trình mái không bằng kim loại: Phải nối đất toàn bộ các kết cấu kim loại cách điện với đất như vách, tường bao, dầm, xà, vì kèo, khung cửa.
  • Các kết cấu kim loại độc lập bên ngoài nhà (khung sắt, tấm tôn, ăng ten, dây phơi) cũng phải được nối đất an toàn.
• Tiêu chuẩn trang bị hệ thống nối đất:
  • Cọc tiếp đất: Sử dụng thép tròn đường kính tối thiểu 16mm (hoặc thép vuông tiết diện tương đương) hoặc thép góc kích thước tối thiểu 40x40x4mm. Chiều dài cọc tối thiểu 1,0m, đóng thẳng đứng xuống đất, đầu cọc nhô lên từ 0,1m đến 0,15m tại vị trí không gây cản trở sinh hoạt. Không sơn phủ chất cách điện lên cọc; phải mạ đồng hoặc mạ kẽm tại vùng đất dễ bị ăn mòn.
  • Dây nối đất: Sử dụng thép tròn đường kính tối thiểu 6mm, thép dẹt tối thiểu 24x4mm hoặc dây đồng mềm tiết diện tối thiểu 16mm2. Dây thép phải được mạ kẽm hoặc sơn chống gỉ, liên kết với cọc tiếp đất và kết cấu kim loại bằng phương pháp hàn hoặc bắt bu lông chặt.
  • Trường hợp công trình đã có sẵn hệ thống nối đất hợp chuẩn thì được phép liên kết trực tiếp dây nối đất vào hệ thống đó mà không cần đóng thêm cọc mới, hoặc tận dụng các vật nối đất tự nhiên sẵn có.
• Trách nhiệm chi phí và quản lý vận hành:
  • Về chi phí: Nếu nhà ở, công trình có trước khi xây dựng lưới điện cao áp, chủ đầu tư công trình điện chịu toàn bộ chi phí lắp đặt. Nếu nhà ở, công trình phát sinh sau khi có lưới điện cao áp, chủ sở hữu hoặc người sử dụng hợp pháp công trình phải tự chi trả chi phí lắp đặt và bảo dưỡng.
  • Về quản lý: Chủ sở hữu, người sử dụng công trình có trách nhiệm tự quản lý hệ thống nối đất. Khi phát hiện hư hỏng hoặc bất thường, phải thông báo ngay cho đơn vị quản lý lưới điện cao áp để phối hợp xử lý kịp thời.

Thủ tục thỏa thuận khi xây dựng, cải tạo công trình trong hành lang an toàn

Khi tiến hành xây dựng mới hoặc cải tạo nhà ở, công trình nằm trong hành lang an toàn lưới điện cao áp, các bên phải tuân thủ quy trình thỏa thuận nghiêm ngặt:

• Quy trình gửi yêu cầu: Chủ công trình phải gửi văn bản đề nghị xây dựng hoặc cải tạo đến đơn vị quản lý lưới điện cao áp trước khi thi công.
• Thời hạn giải quyết: Trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận văn bản, đơn vị quản lý lưới điện cao áp phải khảo sát hiện trường và lập văn bản thỏa thuận an toàn với chủ công trình. Trường hợp không đồng ý do không đủ điều kiện an toàn, đơn vị quản lý phải trả lời bằng văn bản nêu rõ lý do cụ thể.
• Nội dung văn bản thỏa thuận: Phải thể hiện rõ các biện pháp bảo đảm an toàn khi thi công và vận hành; xác định cụ thể khoảng cách an toàn theo quy định pháp luật; phân định rõ trách nhiệm của mỗi bên và các cam kết liên quan khác.

Quy định về trạng thái võng cực đại của dây dẫn điện

Trạng thái võng cực đại của dây dẫn điện được định nghĩa là thời điểm dây dẫn chịu tác động đồng thời và khắc nghiệt nhất từ các yếu tố: dòng điện chạy qua dây dẫn (gây phát nhiệt), nhiệt độ môi trường xung quanh và cấp độ gió giới hạn cho phép. Các đơn vị tư vấn thiết kế và cơ quan phê duyệt thiết kế kỹ thuật công trình đường dây có trách nhiệm tính toán chính xác độ võng cực đại dựa trên các thông số bức xạ nhiệt, nhiệt độ phát nóng khi đầy tải hoặc quá tải cho phép, bảo đảm khoảng cách an toàn tối thiểu theo đúng quy định tại Nghị định số 106/2005/NĐ-CP và Nghị định số 81/2009/NĐ-CP.

Hiệu lực thi hành và Điều khoản chuyển tiếp

Thông tư 03/2010/TT-BCT chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10 tháng 3 năm 2010.

Thông tư này bãi bỏ hoàn toàn Thông tư số 06/2006/TT-BCN ngày 26 tháng 9 năm 2006 của Bộ Công nghiệp hướng dẫn thực hiện một số nội dung của Nghị định số 106/2005/NĐ-CP. Đồng thời, bãi bỏ quy định về phạm vi nối đất đối với đường dây điện tại điểm 2.6 Mục II ban hành kèm theo Quyết định số 183NL/KHKT ngày 12 tháng 4 năm 1994 của Bộ Năng lượng. Trong quá trình triển khai thực hiện, mọi vướng mắc phát sinh phải được các tổ chức, cá nhân kịp thời phản ánh về Bộ Công Thương để xem xét, hướng dẫn giải quyết.