Thông tư 10/2020/TT-BKHCN do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết và quy định các biện pháp thi hành về sử dụng mã số, mã vạch theo quy định tại Nghị định số 132/2008/NĐ-CP và Nghị định số 74/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Thông tư này đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa hoạt động đăng ký, quản lý và sử dụng mã số, mã vạch tại Việt Nam, thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin và đơn giản hóa thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Thông tư này áp dụng đối với các đối tượng sau trên phạm vi cả nước:

• Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nhu cầu hoặc đang sử dụng mã số, mã vạch.
• Tổ chức, cá nhân cung cấp các dịch vụ, giải pháp kỹ thuật liên quan đến mã số, mã vạch.
• Các cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến việc quản lý, sử dụng mã số, mã vạch tại Việt Nam.

Giải thích các thuật ngữ chuyên ngành cốt lõi

Để đảm bảo tính thống nhất trong áp dụng pháp luật, Thông tư đưa ra định nghĩa rõ ràng cho các khái niệm kỹ thuật:

• Mã số: Là một dãy số hoặc chữ được sử dụng để định danh duy nhất cho sản phẩm, dịch vụ, địa điểm, tổ chức hoặc cá nhân.
• Mã vạch: Là phương thức lưu trữ và truyền tải thông tin của mã số bằng các ký hiệu trực quan như vạch tuyến tính (mã vạch 1D), tập hợp điểm (Data Matrix, QR code, PDF417 và các mã vạch 2D khác), hoặc thông qua chip nhận dạng vô tuyến (RFID) và các công nghệ nhận dạng hiện đại khác.
• GS1: Tổ chức Mã số, Mã vạch quốc tế, chịu trách nhiệm xây dựng, ban hành tiêu chuẩn quốc tế và quản lý hệ thống mã số, mã vạch toàn cầu. Đại diện của GS1 tại Việt Nam là GS1 Việt Nam.
• Tiền tố mã quốc gia Việt Nam “893”: Dãy số do tổ chức GS1 quốc tế cấp riêng cho Việt Nam để định danh các sản phẩm có nguồn gốc từ Việt Nam.
• Mã số địa điểm toàn cầu (GLN): Dãy số định danh địa điểm theo tiêu chuẩn GS1, được cấu thành từ tiền tố mã doanh nghiệp và số định danh địa điểm cụ thể.
• Mã số sản phẩm toàn cầu (GTIN): Dãy số định danh sản phẩm theo tiêu chuẩn GS1, dùng để phân biệt các loại hàng hóa trên thị trường toàn cầu.

Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân sử dụng mã số, mã vạch có tiền tố "893"

Các đơn vị sử dụng mã số, mã vạch mang đầu số quốc gia Việt Nam phải tuân thủ nghiêm ngặt các nghĩa vụ sau:

• Thực hiện đăng ký sử dụng mã số, mã vạch trực tiếp tại Bộ phận một cửa của Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng hoặc đăng ký trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công của Bộ Khoa học và Công nghệ.
• Sau khi được cấp tiền tố mã doanh nghiệp, phải chủ động khai báo, cập nhật đầy đủ thông tin sản phẩm lên cơ sở dữ liệu quốc gia tại địa chỉ http://vnpc.gs1.gov.vn. Các thông tin tối thiểu phải cung cấp bao gồm: Mã GTIN, tên sản phẩm, nhãn hiệu, mô tả chi tiết, nhóm sản phẩm, tên doanh nghiệp, thị trường mục tiêu và hình ảnh thực tế của sản phẩm.
• Thực hiện việc in ấn, ghi mã số, mã vạch trên bao bì sản phẩm, hàng hóa đảm bảo chất lượng kỹ thuật, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 15426-1 và ISO/IEC 15426-2 hoặc các tiêu chuẩn quốc gia tương ứng.
• Tuyệt đối không sử dụng mã số, mã vạch vào các mục đích sai lệch, làm giả hoặc làm sai lệch thông tin so với dữ liệu đã đăng ký với cơ quan quản lý.

Quy định đối với mã số, mã vạch không theo chuẩn GS1

Đối với các tổ chức, cá nhân sử dụng hệ thống mã số, mã vạch nội bộ hoặc không theo chuẩn của tổ chức GS1 quốc tế, phải thực hiện theo đúng quy định tại Nghị định 132/2008/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 74/2018/NĐ-CP). Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng có trách nhiệm hướng dẫn các yêu cầu kỹ thuật cụ thể đối với nhóm đối tượng này nhằm đảm bảo không gây xung đột thông tin hoặc vi phạm các quy định chung.

Thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng mã số, mã vạch

Thông tư phân định rõ hai trường hợp thực hiện thủ tục hành chính:

• Trường hợp cấp mới: Áp dụng cho tổ chức, cá nhân chưa từng đăng ký; đơn vị đã được cấp nhưng dùng hết quỹ mã số; đăng ký bổ sung mã GLN; đơn vị bị thu hồi giấy chứng nhận nhưng nay đã đủ điều kiện cấp lại; hoặc khi giấy chứng nhận cũ hết thời hạn hiệu lực.
• Trường hợp cấp lại: Áp dụng khi giấy chứng nhận còn thời hạn hiệu lực nhưng bị mất, rách, hư hỏng hoặc có sự thay đổi về thông tin tên gọi, địa chỉ của tổ chức, cá nhân sở hữu.
• Thời hạn hiệu lực: Giấy chứng nhận cấp mới có thời hạn hiệu lực tối đa không quá 03 năm kể từ ngày cấp. Đối với trường hợp cấp lại, thời hạn hiệu lực được ghi theo thời hạn còn lại của giấy chứng nhận đã được cấp trước đó.

Đơn giản hóa thủ tục hành chính thông qua ứng dụng công nghệ thông tin

Đây là điểm mới nổi bật nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tối đa hóa thời gian và chi phí thông qua phương thức nộp hồ sơ trực tuyến:

• Hồ sơ đăng ký cấp mới trực tuyến: Bao gồm biểu mẫu điện tử kê khai thông tin đăng ký có ký chữ ký số (theo Mẫu số 12 Phụ lục kèm Nghị định 74/2018/NĐ-CP) và bản sao điện tử các giấy tờ pháp lý như Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc Quyết định thành lập.
• Hồ sơ đăng ký cấp lại trực tuyến: Bao gồm biểu mẫu điện tử yêu cầu cấp lại có chữ ký số (theo Mẫu số 13 Phụ lục kèm Nghị định 74/2018/NĐ-CP) và bản sao điện tử các giấy tờ chứng minh sự thay đổi thông tin (nếu có) cùng bản sao giấy chứng nhận cũ (trừ trường hợp bị mất).
• Quy trình và thời gian giải quyết cấp mới:
  • Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, cơ quan quản lý thông báo sửa đổi, bổ sung trong vòng 01 ngày làm việc. Doanh nghiệp có 05 ngày làm việc để hoàn thiện.
  • Nếu hồ sơ hợp lệ và doanh nghiệp hoàn thành đóng phí, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng cấp Giấy chứng nhận bản điện tử trong vòng 10 ngày.
  • Trường hợp doanh nghiệp có nhu cầu nhận bản giấy, thời hạn giải quyết là 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ và phí.
• Quy trình và thời gian giải quyết cấp lại:
  • Thời gian thông báo sửa đổi hồ sơ thiếu sót là 01 ngày làm việc; thời gian doanh nghiệp bổ sung là 05 ngày làm việc.
  • Cấp Giấy chứng nhận bản điện tử trong vòng 05 ngày kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ.
  • Cấp Giấy chứng nhận bản giấy trong vòng 10 ngày kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ.

Hiệu lực thi hành và Quy định chuyển tiếp

Thông tư quy định cụ thể về mốc thời gian áp dụng và xử lý các văn bản cũ:

• Hiệu lực thi hành: Thông tư chính thức có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 4 năm 2021.
• Văn bản bị bãi bỏ: Quyết định số 15/2006/QĐ-BKHCN ngày 23/8/2006 và Thông tư số 16/2011/TT-BKHCN ngày 30/6/2011 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ chính thức hết hiệu lực thi hành.
• Quy định chuyển tiếp quan trọng: Đối với các Giấy chứng nhận quyền sử dụng mã số, mã vạch đã được cấp trước ngày 01 tháng 7 năm 2018, các tổ chức, cá nhân bắt buộc phải hoàn thiện hồ sơ để đăng ký cấp lại theo quy định mới trước ngày 01 tháng 4 năm 2024. Sau thời hạn này, nếu không thực hiện cấp lại, giấy chứng nhận cũ sẽ tự động hết hiệu lực pháp lý và thông tin sẽ bị công bố công khai trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia.

Trách nhiệm tổ chức thực hiện

Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng chịu trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện các nội dung của Thông tư này trên phạm vi toàn quốc. Đồng thời, Tổng cục có nhiệm vụ ban hành các văn bản hướng dẫn kỹ thuật về việc xác nhận chất lượng mã số, mã vạch theo tiêu chuẩn quốc tế. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc, các cơ quan, tổ chức, cá nhân cần kịp thời phản ánh bằng văn bản về Bộ Khoa học và Công nghệ để được xem xét, giải quyết.