Thông tư 15/2013/TT-BCT do Bộ trưởng Bộ Công thương ban hành quy định chi tiết về danh mục, tiêu chuẩn chất lượng và các điều kiện bắt buộc đối với hoạt động xuất khẩu than trên lãnh thổ Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Thông tư này áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước và các doanh nghiệp có hoạt động liên quan đến xuất khẩu than tại Việt Nam. Phạm vi điều chỉnh bao gồm việc quy định danh mục, tiêu chuẩn chất lượng và điều kiện xuất khẩu than. Các hoạt động tạm nhập tái xuất hoặc nhận gia công chế biến than cho thương nhân nước ngoài để xuất khẩu không thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư này mà thực hiện theo quy định tại Nghị định số 12/2006/NĐ-CP ngày 23 tháng 01 năm 2006 của Chính phủ.

Điều kiện xuất khẩu than

Để được phép xuất khẩu than, doanh nghiệp và mặt hàng than xuất khẩu phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện nghiêm ngặt sau:

• Chỉ có doanh nghiệp mới được phép xuất khẩu than. Doanh nghiệp xuất khẩu phải là đơn vị có đủ điều kiện kinh doanh than theo quy định tại Thông tư số 14/2013/TT-BCT ngày 15 tháng 07 năm 2013 của Bộ Công Thương.
• Than xuất khẩu phải là than đã qua chế biến và đạt tiêu chuẩn chất lượng hoặc tương đương tiêu chuẩn chất lượng quy định tại Phụ lục I kèm theo Thông tư này.
• Than phải có nguồn gốc hợp pháp theo quy định về điều kiện kinh doanh than tại Thông tư số 14/2013/TT-BCT.
• Đáp ứng các quy định khác (nếu có) theo sự điều hành của Chính phủ về hoạt động xuất nhập khẩu trong từng thời kỳ.

Thủ tục xuất khẩu than và hồ sơ chứng minh nguồn gốc

Khi làm thủ tục xuất khẩu than, ngoài các chứng từ theo quy định của cơ quan Hải quan, doanh nghiệp phải xuất trình các giấy tờ sau:

• Phiếu phân tích mẫu xác nhận sự phù hợp về tiêu chuẩn, chất lượng của lô than xuất khẩu do một phòng thí nghiệm đạt tiêu chuẩn VILAS cấp.
• Hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của than xuất khẩu, bao gồm:
  • Đối với doanh nghiệp khai thác than: Giấy phép khai thác hoặc Giấy phép khai thác tận thu do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp và còn hiệu lực.
  • Đối với doanh nghiệp chế biến than: Giấy chứng nhận đầu tư cơ sở chế biến than và Hợp đồng mua than có nguồn gốc hợp pháp để chế biến.
  • Đối với doanh nghiệp thương mại hoạt động kinh doanh xuất, nhập khẩu than: Hợp đồng mua bán kèm theo bản sao hóa đơn giá trị gia tăng hoặc Hợp đồng ủy thác xuất khẩu than ký với doanh nghiệp khai thác hoặc chế biến hợp pháp; hoặc chứng từ hợp lệ mua than do cơ quan nhà nước có thẩm quyền tịch thu, phát mại.

Trong quá trình thông quan, nếu cơ quan Hải quan cửa khẩu nghi vấn lô hàng than xuất khẩu không đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định, Hải quan có quyền cho thông quan nhưng phải lập Biên bản và lấy mẫu để kiểm tra tại phòng thử nghiệm đạt tiêu chuẩn VILAS. Nếu kết quả kiểm tra xác định lô hàng không đạt chuẩn, doanh nghiệp xuất khẩu sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định hiện hành và chịu mọi chi phí thử nghiệm. Ngược lại, nếu đạt chuẩn, chi phí thử nghiệm do Hải quan cửa khẩu chi trả.

Chế độ báo cáo về xuất khẩu than

Doanh nghiệp xuất khẩu than có trách nhiệm thực hiện chế độ báo cáo định kỳ và đột xuất như sau:

• Nội dung báo cáo: Kết quả thực hiện về chủng loại, khối lượng, kim ngạch xuất khẩu, nguồn gốc than xuất khẩu và tình hình chấp hành các quy định pháp luật liên quan.
• Tần suất báo cáo: Định kỳ 6 tháng một lần (vào đầu các quý I và quý III hàng năm).
• Nơi nhận báo cáo: Bộ Công Thương, Sở Công Thương và Sở Tài nguyên và Môi trường nơi doanh nghiệp thực hiện hoạt động xuất khẩu.
• Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính chính xác, trung thực của số liệu báo cáo và có nghĩa vụ báo cáo đột xuất khi có yêu cầu từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền để phục vụ công tác quản lý.

Trách nhiệm quản lý nhà nước và tổ chức thực hiện

• Tổng cục Năng lượng thuộc Bộ Công Thương là đầu mối chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành và địa phương liên quan để định kỳ tổ chức kiểm tra việc chấp hành quy định về xuất khẩu than; đồng thời đề xuất Bộ Công Thương xem xét điều chỉnh, bổ sung quy định cho phù hợp với thực tế.
• Bộ Công Thương có thẩm quyền xem xét điều chỉnh danh mục, điều kiện, tiêu chuẩn chất lượng than xuất khẩu dựa trên nhu cầu sử dụng và khả năng khai thác trong nước. Đồng thời, Bộ có quyền yêu cầu dừng hoạt động xuất khẩu đối với doanh nghiệp vi phạm quy định tại Thông tư này.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 15/2013/TT-BCT có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 9 năm 2013 và thay thế hoàn toàn Thông tư số 05/2007/TT-BCT ngày 22 tháng 10 năm 2007 của Bộ Công Thương hướng dẫn xuất khẩu than.

Đối với các hợp đồng xuất khẩu than hợp lệ đã ký trước ngày Thông tư này có hiệu lực (theo quy định tại Thông tư số 05/2007/TT-BCT), doanh nghiệp được tiếp tục thực hiện cho đến khi hết thời hạn quy định trong hợp đồng.