Thông tư số 21/2013/TT-BTTTT do Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành quy định chi tiết về doanh thu dịch vụ viễn thông của các doanh nghiệp viễn thông, bao gồm phương pháp xác định và nguồn số liệu cụ thể để tính toán doanh thu này.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Thông tư này áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước về viễn thông và các doanh nghiệp viễn thông hoạt động tại Việt Nam. Doanh thu dịch vụ viễn thông được xác định theo quy định tại Thông tư này là cơ sở pháp lý quan trọng để cơ quan nhà nước xác định thị phần của doanh nghiệp, tính toán khoản đóng góp của doanh nghiệp vào Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích Việt Nam, cũng như xác định mức nộp phí quyền hoạt động viễn thông.

Quy định chung về doanh thu dịch vụ viễn thông của doanh nghiệp

• Doanh thu dịch vụ viễn thông của doanh nghiệp (DTVT) được xác định là tổng doanh thu của tất cả các dịch vụ viễn thông mà doanh nghiệp đó được phép kinh doanh theo quy định phân loại dịch vụ viễn thông hiện hành.
• Doanh thu phát sinh từ một dịch vụ viễn thông cụ thể (DTVTi) được tính bằng tổng của ba nguồn doanh thu: Doanh thu giá cước áp dụng đối với người sử dụng dịch vụ (DTNSDi), doanh thu chênh lệch thanh toán giá cước giữa các doanh nghiệp viễn thông trong nước (DTDNi), và doanh thu chênh lệch thanh toán quốc tế với các đối tác nước ngoài (DTQTi). Công thức xác định: DTVTi = DTNSDi + DTDNi + DTQTi.
• Doanh thu dịch vụ viễn thông quy định tại Thông tư này không bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT). Doanh nghiệp có nghĩa vụ phản ánh doanh thu này thành một mục riêng biệt trong hệ thống sổ sách kế toán theo đúng quy định pháp luật về viễn thông.

Doanh thu giá cước áp dụng đối với người sử dụng dịch vụ viễn thông

Doanh thu từ người sử dụng dịch vụ (DTNSDi) là khoản tiền mà người sử dụng thanh toán cho doanh nghiệp để sử dụng dịch vụ, được cấu thành từ ba yếu tố chính:

• Doanh thu giá cước hòa mạng (DTHMi): Khoản doanh thu phát sinh khi doanh nghiệp cung cấp quyền kết nối vào mạng viễn thông cho người sử dụng tại thời điểm giao kết hợp đồng.
• Doanh thu giá cước thuê bao (DTTBi): Khoản doanh thu phát sinh từ việc duy trì quyền kết nối mạng hoặc sử dụng dịch vụ trong một khoảng thời gian xác định.
• Doanh thu giá cước thông tin (DTTTi): Khoản doanh thu phát sinh từ việc truyền đưa thông tin (thoại, tin nhắn, dữ liệu, hình ảnh) được tính theo thời gian liên lạc, dung lượng dữ liệu hoặc số lượng gói thông tin thực tế sử dụng.

Doanh thu chênh lệch thanh toán giá cước giữa các doanh nghiệp viễn thông

• Thanh toán giữa các doanh nghiệp viễn thông là việc thực hiện nghĩa vụ tài chính khi mua, bán dịch vụ hoặc kết nối mạng và dịch vụ giữa các doanh nghiệp với nhau.
• Doanh thu chênh lệch thanh toán trong nước (DTDNi) được tính bằng hiệu số giữa tổng số tiền phải thu (doanh nghiệp có) và tổng số tiền phải trả (doanh nghiệp nợ) đối với dịch vụ đó: DTDNi = TDNCi - TDNNi.
• Trong trường hợp tổng số tiền phải thu nhỏ hơn tổng số tiền phải trả, doanh thu chênh lệch thanh toán của dịch vụ đó sẽ bị giảm đi tương ứng với phần giá trị chênh lệch âm này.

Doanh thu chênh lệch thanh toán quốc tế với đối tác nước ngoài

• Thanh toán quốc tế là việc thực hiện nghĩa vụ tài chính phát sinh từ việc mua, bán dịch vụ hoặc kết nối mạng giữa doanh nghiệp viễn thông Việt Nam với các đối tác nước ngoài.
• Doanh thu chênh lệch thanh toán quốc tế (DTQTi) được tính bằng hiệu số giữa tổng số tiền phải thu từ đối tác nước ngoài và tổng số tiền phải trả cho đối tác nước ngoài: DTQTi = TQTCi - TQTNi.
• Điểm khác biệt quan trọng so với thanh toán trong nước là khi tổng số tiền phải thu nhỏ hơn tổng số tiền phải trả (chênh lệch âm), doanh thu chênh lệch thanh toán quốc tế của dịch vụ đó sẽ được xác định bằng không (0), thay vì làm giảm trừ doanh thu tổng thể của doanh nghiệp.

Nguồn số liệu để tính toán doanh thu dịch vụ viễn thông

Thông tư quy định chặt chẽ về nguồn số liệu hợp pháp để xác định doanh thu:

• Đối với doanh thu từ người sử dụng: Được tổng hợp từ các hóa đơn thanh toán giá cước dịch vụ hàng tháng. Trường hợp không xuất hóa đơn, số liệu sẽ được lấy trực tiếp từ hệ thống tính cước của doanh nghiệp (hệ thống thiết bị kết xuất dữ liệu cuộc gọi, áp bảng giá cước để in hóa đơn).
• Đối với doanh thu chênh lệch thanh toán trong nước: Căn cứ vào biên bản đối soát số liệu giữa các doanh nghiệp, hóa đơn thu/trả tương ứng, lệnh chuyển tiền chênh lệch (nếu phải trả) hoặc bảng sao kê tài khoản ngân hàng (nếu được nhận tiền).
• Đối với doanh thu chênh lệch thanh toán quốc tế: Căn cứ vào các chứng từ, biên bản đối soát và hóa đơn tương tự như quy định đối với thanh toán trong nước.

Quy định về chế độ báo cáo doanh thu

• Doanh nghiệp viễn thông có trách nhiệm lập và gửi báo cáo doanh thu dịch vụ viễn thông về Cục Viễn thông theo đúng thời hạn và biểu mẫu quy định.
• Doanh nghiệp phải chủ động điều chỉnh số liệu báo cáo doanh thu cho phù hợp với kết quả kiểm toán (nếu có) và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực và kịp thời của các số liệu đã báo cáo.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 21/2013/TT-BTTTT có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 04 năm 2014. Chánh Văn phòng, Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông, Cục trưởng Cục Viễn thông, cùng Tổng Giám đốc, Giám đốc các doanh nghiệp viễn thông và các tổ chức, cá nhân liên quan chịu trách nhiệm thi hành văn bản này.