Thông tư liên tịch số 07-89/TTLN được ban hành năm 1989 bởi Bộ Nội vụ và Toà án nhân dân tối cao nhằm hướng dẫn công tác bảo vệ cưỡng chế thi hành án. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho cơ chế phối hợp giữa lực lượng Công an nhân dân và cơ quan Tòa án trong việc bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, giữ gìn an ninh trật tự và an toàn trong quá trình cưỡng chế thi hành các bản án, quyết định của Tòa án.
Phạm vi và đối tượng áp dụng
Văn bản hướng dẫn các nguyên tắc, quy trình phối hợp và trách nhiệm của lực lượng Công an, Tòa án các cấp cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc chuẩn bị, tổ chức và thực hiện các biện pháp cưỡng chế thi hành án trên phạm vi toàn quốc.
Nội dung cốt lõi của văn bản
1. Nguyên tắc phối hợp giữa lực lượng Công an và Tòa án
- Việc bảo vệ cưỡng chế thi hành án phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho các lực lượng tham gia và người dân xung quanh khu vực cưỡng chế.
- Cơ quan Tòa án giữ vai trò chủ trì trong việc ra quyết định và tổ chức thi hành án, trong khi lực lượng Công an đóng vai trò nòng cốt trong việc bảo vệ trật tự, ngăn chặn các hành vi chống đối và hỗ trợ thực thi quyết định cưỡng chế.
- Quá trình phối hợp phải được thực hiện chặt chẽ, đồng bộ từ khâu khảo sát, lập kế hoạch đến khâu triển khai thực địa.
2. Trách nhiệm của cơ quan Tòa án trong công tác cưỡng chế
- Chủ trì xây dựng kế hoạch cưỡng chế chi tiết, xác định rõ thời gian, địa điểm, đối tượng và các biện pháp cưỡng chế cụ thể đối với từng vụ việc.
- Gửi văn bản yêu cầu phối hợp bảo vệ đến cơ quan Công an cùng cấp trước khi tiến hành cưỡng chế theo đúng thời hạn quy định để kịp thời chuẩn bị lực lượng.
- Chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính pháp lý của quyết định cưỡng chế thi hành án được ban hành.
3. Trách nhiệm của lực lượng Công an trong việc bảo vệ cưỡng chế
- Tiếp nhận yêu cầu phối hợp từ phía Tòa án, tiến hành khảo sát, đánh giá tình hình an ninh trật tự tại địa bàn dự kiến xảy ra cưỡng chế.
- Xây dựng phương án bảo vệ chi tiết, bố trí lực lượng, phương tiện kỹ thuật cần thiết để giải quyết các tình huống phát sinh, ngăn chặn kịp thời các hành vi cản trở, chống người thi hành công vụ.
- Áp dụng các biện pháp ngăn chặn, tạm giữ các đối tượng có hành vi quá khích, vi phạm pháp luật trong quá trình cưỡng chế để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
4. Quy trình chuẩn bị và thực hiện cưỡng chế thi hành án
- Giai đoạn chuẩn bị: Tòa án phối hợp với Công an và chính quyền địa phương tiến hành tuyên truyền, vận động, thuyết phục người phải thi hành án tự nguyện chấp hành. Biện pháp cưỡng chế chỉ được áp dụng khi các nỗ lực thuyết phục không đạt kết quả.
- Giai đoạn thực hiện: Lực lượng bảo vệ tiến hành phong tỏa hiện trường, thiết lập hành lang an toàn. Cơ quan thi hành án công bố quyết định cưỡng chế và tiến hành các biện pháp nghiệp vụ theo kế hoạch đã phê duyệt.
- Giai đoạn kết thúc: Thực hiện bàn giao tài sản, mặt bằng cho người được thi hành án hoặc cơ quan quản lý; lập biên bản ghi nhận kết quả cưỡng chế và thu dọn hiện trường để ổn định tình hình địa phương.
Hiệu lực thi hành
Thông tư liên tịch 07-89/TTLN có hiệu lực kể từ ngày ban hành năm 1989. Các cơ quan Công an, Tòa án nhân dân các cấp có trách nhiệm quán triệt, tổ chức thực hiện nghiêm túc các hướng dẫn tại văn bản này nhằm nâng cao hiệu quả công tác thi hành án, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.
| BỘ NỘI VỤ-TÒA ÁN NHẬN DÂN TỐI CAO | CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
| Số: 07-89/TTLN | Hà Nội , ngày 10 tháng 12 năm 1989 |
Để thực hiện khoản 5 Điều 227 Bộ luật tố tụng hình sự, Điều 6 Pháp lệnh thi hành án dân sự và Điều 7 Pháp lệnh lực lượng cảnh sát nhân dân.
Sau khi trao đổi thống nhất với Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp;
Tòa án nhân dân tối cao và Bộ Nội vụ hướng dẫn một số vấn đề về cưỡng chế thi hành án như sau:
I. BẢO VỆ CƯỠNG CHẾ THI HÀNH ÁN
1. Nếu thấy cần phải có sự hỗ trợ, bảo vệ trật tự khi tiến hành biện pháp cưỡng chế thi hành án như kê biên tài sản, định giá tài sản, bán đấu giá tài sản, cưỡng chế giao đồ vật... thì Tòa án phải thông báo bằng văn bản cho Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp, cơ quan công an cấp huyện và công an xã, phường, thị trấn nơi tổ chức cưỡng chế thi hành án biết thời gian, địa điểm tiến hành, đối tượng sẽ bị cưỡng chế, biện pháp cưỡng chế, tình huống có thể xảy ra và yêu cầu số lượng cảnh sát bảo vệ. Thông báo về việc cưỡng chế thi hành án phải được gửi cho Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi tiến hành cưỡng chế thi hành án để tham gia chứng kiến hoặc phối hợp, giúp đỡ khi cần thiết. Nếu chấp hành viên thấy có khả năng là đối tượng bị cưỡng chế sẽ chống đối quyết liệt thì cần đề nghị Chánh án Tòa án họp với Viện kiểm sát nhân dân và cơ quan công an cùng cấp và đại diện Uỷ ban nhân dân địa phương để thống nhất phương án bảo vệ trật tự khi cưỡng chế thi hành án.
Thông báo cưỡng chế thi hành án hoặc buổi họp bàn về bảo vệ trật tự khi cưỡng chế thi hành án cần được tiến hành trước ngày cưỡng chế thi hành án ít nhất là ba ngày. Nếu chấp hành viên thấy cần phải kê biên tài sản ngay thì không nhất thiết phải thông báo trước ba ngày.
2. Theo thông báo cưỡng chế thi hành án đã nhận được, thủ trưởng cơ quan công an có trách nhiệm cử ít nhất 2 cán bộ, chiến sĩ cảnh sát làm nhiệm vụ hỗ trợ và bảo vệ trật tự khi chấp hành viên tiến hành cưỡng chế thi hành án.
Đối với những trường hợp phức tạp mà Tòa án đã họp bàn với cơ quan công an thì cơ quan công an có trách nhiệm bố trí đủ lực lượng và phương tiện để đảm bảo cho việc bảo vệ cưỡng chế thi hành án đạt kết quả tốt.
Cán bộ, chiến sĩ cảnh sát được phân công hỗ trợ chấp hành viên trong việc cưỡng chế thi hành án phải có mặt đúng thời gian địa điểm để làm nhiệm vụ và trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình phải chấp hành đầy đủ các yêu cầu của chấp hành viên trong quá trình cưỡng chế thi hành án.
Chấp hành viên có trách nhiệm phối hợp và tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ, chiến sĩ cảnh sát thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.
II. XỬ LÝ NHỮNG HÀNH VI CẢN TRỞ, CHỐNG ĐỐI VIỆC CƯỠNG CHẾ THI HÀNH ÁN
Trong quá trình cưỡng chế thi hành án, nếu có những hành vi cản trở, chống đối thì lực lượng cảnh sát nhân dân có trách nhiệm tự mình hoặc theo yêu cầu của chấp hành viên, áp dụng biện pháp cần thiết theo quy định của pháp luật để ngăn chặn ngay những hành vi đó. Nếu là phạm tội quả tang thì cảnh sát nhân dân phải bắt ngay người đang thực hiện tội phạm trong khi cưỡng chế thi hành án, hoặc ngay sau khi thực hiện tội phạm mà bị phát hiện hoặc bị đuổi bắt; và lập biên bản, giải ngay người bị bắt đến cơ quan điều tra có thẩm quyền theo quy định tại điều 64 Bộ luật tố tụng hình sự.
Đối với những trường hợp khác, thì tuỳ theo mức độ vi phạm, chấp hành viên có thể lập biên bản và đề nghị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xử lý theo pháp luật.
Tòa án nhân dân và cơ quan công an các cấp ở địa phương cần tổ chức cho các chấp hành viên và đơn vị hữu quan nghiên cứu Thông tư này. Tòa án nhân dân các cấp thông báo cho Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp và Tòa án nhân dân cấp huyện thông báo cho Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn biết để phối hợp thực hiện.
| Phạm Tâm Long (Đã ký) | Trịnh Hồng Dương (Đã ký) |
- 1 Bộ luật tố tụng hình sự 1988
- 2 Pháp lệnh Lực lượng Cảnh sát nhân dân Việt Nam năm 1989 do Hội đồng Nhà nước ban hành
- 3 Pháp lệnh Thi hành án dân sự năm 1989 do Hội đồng Nhà nước ban hành
- 4 Công văn 588/TCHQ-GSQL về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật thủy sản xuất nhập khẩu do Tổng cục Hải quan ban hành