Tiêu chuẩn ngành 10 TCN 193:1994 quy định chi tiết về quy trình kiểm nghiệm vacxin phó thương hàn lợn vô hoạt. Đây là văn bản kỹ thuật pháp lý bắt buộc áp dụng nhằm đánh giá chất lượng, độ an toàn và hiệu lực của vacxin phó thương hàn lợn trước khi đưa vào lưu hành và sử dụng trong công tác phòng chống dịch bệnh thú y tại Việt Nam.

1. Quy định chung và đối tượng áp dụng

• Văn bản áp dụng đối với tất cả các cơ sở sản xuất, kiểm nghiệm và nhập khẩu vacxin phó thương hàn lợn vô hoạt tại Việt Nam.
• Vacxin phó thương hàn lợn vô hoạt được chế tạo từ chủng vi khuẩn Salmonella choleraesuis đã được làm mất độc lực nhưng vẫn giữ nguyên tính kháng nguyên để kích thích cơ thể tạo miễn dịch.
• Mẫu kiểm nghiệm phải được lấy ngẫu nhiên từ các lô sản xuất theo đúng quy định lấy mẫu hiện hành, đảm bảo tính đại diện cho cả lô hàng.

2. Kiểm tra các chỉ tiêu cảm quan và lý hóa

• Trạng thái vật lý: Vacxin phải có dạng lỏng đồng nhất, không bị phân lớp, không có hiện tượng vón cục hoặc có dị vật lạ xuất hiện trong chai lọ chứa.
• Màu sắc: Màu sắc của vacxin phải đặc trưng theo đúng quy trình công nghệ chế biến đã được phê duyệt (thường có màu trắng đục hoặc xám nhạt tùy thuộc vào chất bổ trợ).
• Độ pH: Chỉ số pH của vacxin phải nằm trong giới hạn cho phép, đảm bảo tính ổn định của kháng nguyên và không gây kích ứng cho động vật khi tiêm.

3. Kiểm tra tính vô trùng (Kiểm tra tạp nhiễm)

• Phương pháp tiến hành: Cấy mẫu vacxin vào các môi trường nuôi cấy tiêu chuẩn như thạch dinh dưỡng, canh thang thioglycolate và môi trường Sabouraud để phát hiện sự hiện diện của vi khuẩn hiếu khí, vi khuẩn kỵ khí và nấm mốc.
• Thời gian theo dõi: Theo dõi các môi trường nuôi cấy ở nhiệt độ thích hợp trong thời gian tối thiểu từ 7 đến 14 ngày.
• Tiêu chuẩn đánh giá: Vacxin đạt yêu cầu vô trùng khi không có bất kỳ sự phát triển nào của vi khuẩn tạp nhiễm hoặc nấm mốc trên các môi trường nuôi cấy.

4. Kiểm tra tính an toàn trên động vật thí nghiệm

• Động vật thí nghiệm: Sử dụng chuột nhắt trắng khỏe mạnh, trọng lượng đồng đều từ 18 đến 20 gam, hoặc chuột lang khỏe mạnh từ 250 đến 300 gam.
• Phương pháp tiêm: Tiêm dưới da hoặc tiêm xoang bụng cho động vật thí nghiệm với liều lượng quy định (thường gấp nhiều lần liều tiêm thực tế cho lợn tính theo tỷ lệ trọng lượng).
• Thời gian theo dõi: Theo dõi liên tục trạng thái sức khỏe của động vật thí nghiệm trong vòng 7 đến 10 ngày sau khi tiêm.
• Tiêu chuẩn đánh giá: Vacxin được coi là an toàn nếu tất cả động vật thí nghiệm đều sống khỏe mạnh, không có biểu hiện triệu chứng lâm sàng bất thường hoặc phản ứng cục bộ nghiêm trọng tại vị trí tiêm.

5. Kiểm tra hiệu lực (Độ bảo hộ) của vacxin

• Phương pháp gây miễn dịch: Tiêm vacxin cho nhóm động vật thí nghiệm (chuột nhắt trắng) theo liều lượng và lộ trình hướng dẫn. Giữ lại một nhóm chuột đối chứng không tiêm vacxin.
• Thử thách bộc lộ (Công độc): Sau thời gian tạo miễn dịch quy định (thường từ 14 đến 21 ngày), tiến hành tiêm chủng vi khuẩn Salmonella choleraesuis cường độc với liều gây chết xác định cho cả hai nhóm chuột (nhóm đã tiêm vacxin và nhóm đối chứng).
• Theo dõi và đánh giá: Theo dõi tỷ lệ chết của chuột ở cả hai nhóm trong vòng 10 đến 14 ngày.
• Tiêu chuẩn đạt hiệu lực: Vacxin đạt tiêu chuẩn hiệu lực khi tỷ lệ bảo hộ ở nhóm chuột được tiêm vacxin đạt tỷ lệ phần trăm tối thiểu theo quy định (thường là trên 80%), trong khi hầu hết hoặc toàn bộ chuột ở nhóm đối chứng phải bị chết do nhiễm độc lực của vi khuẩn thử thách.

6. Kết luận và xử lý kết quả kiểm nghiệm

• Lô vacxin chỉ được cấp phép lưu hành khi đạt toàn bộ các chỉ tiêu về cảm quan, vô trùng, an toàn và hiệu lực theo quy định của tiêu chuẩn này.
• Bất kỳ lô vacxin nào không đạt một trong các chỉ tiêu trên đều bị kết luận là không đạt chất lượng và phải xử lý hủy bỏ theo quy định pháp luật về thú y.