Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10085:2019 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 20867:2018) về Giầy dép - Phương pháp thử đế trong - Độ bền giữ đinh đóng gót được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, ban hành nhằm quy định phương pháp xác định lực cần thiết để rút đinh đóng gót ra khỏi đế trong của giày dép. Đây là chỉ số kỹ thuật quan trọng giúp đánh giá chất lượng, độ an toàn và độ bền liên kết gót của các sản phẩm giày dép trong quá trình sử dụng.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này quy định phương pháp thử nghiệm để xác định độ bền giữ đinh đóng gót của đế trong giầy dép, không phân biệt loại vật liệu chế tạo đế trong (như da, các tông, vật liệu tổng hợp).
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các doanh nghiệp sản xuất, gia công giày dép; các phòng thử nghiệm, tổ chức chứng nhận chất lượng sản phẩm; và các cơ quan quản lý nhà nước về chất lượng sản phẩm hàng hóa thuộc ngành da giày.

Tài liệu viện dẫn và thuật ngữ cốt lõi

• Tài liệu viện dẫn: Tiêu chuẩn áp dụng các tài liệu viện dẫn quan trọng bao gồm TCVN 10071 (ISO 17709) quy định về môi trường chuẩn để điều hòa và thử nghiệm giày dép cùng các chi tiết của giày dép.
• Độ bền giữ đinh đóng gót: Được định nghĩa là lực kéo lớn nhất, tính bằng Newton (N), cần thiết để rút một chiếc đinh đóng gót tiêu chuẩn ra khỏi mẫu thử đế trong dưới các điều kiện thử nghiệm được kiểm soát nghiêm ngặt.

Nguyên tắc của phương pháp thử

Phương pháp thử dựa trên nguyên tắc đóng một chiếc đinh đóng gót tiêu chuẩn vào mẫu thử đế trong với một độ sâu xác định trước. Sau đó, sử dụng thiết bị thử kéo chuyên dụng để tác dụng lực kéo cơ học nhằm rút đinh ra khỏi mẫu thử theo hướng vuông góc với bề mặt của đế trong. Lực kéo lớn nhất ghi nhận được trong quá trình này chính là độ bền giữ đinh đóng gót của mẫu thử.

Thiết bị, dụng cụ và vật liệu thử nghiệm

• Máy thử kéo: Phải có khả năng đo lực kéo phù hợp, được trang bị ngàm kẹp mẫu và bộ phận giữ đầu đinh chắc chắn, đảm bảo tốc độ tách ngàm kẹp được duy trì ổn định theo quy định của tiêu chuẩn.
• Dụng cụ đóng đinh: Thiết bị phụ trợ giúp đóng đinh tiêu chuẩn vào mẫu thử một cách chính xác, đảm bảo đinh được đóng vuông góc với bề mặt mẫu và đạt đúng độ sâu thiết kế mà không làm biến dạng cấu trúc xung quanh của mẫu thử.
• Đinh đóng gót tiêu chuẩn: Loại đinh có kích thước hình học, đường kính, chiều dài và độ cứng bề mặt được quy định cụ thể để đảm bảo tính đồng nhất và khả năng tái lập của phép thử.
• Dụng cụ đo kích thước: Thước cặp hoặc thiết bị đo độ dày chuyên dụng có độ chính xác cao để đo chiều dày của mẫu thử tại vị trí đóng đinh.

Chuẩn bị mẫu thử và điều hòa môi trường

• Lấy mẫu: Mẫu thử được cắt trực tiếp từ đế trong của giày thành phẩm hoặc từ tấm vật liệu sản xuất đế trong. Vị trí cắt mẫu phải đảm bảo phẳng, không bị khuyết tật cơ học và đại diện cho khu vực gót chân của đế trong.
• Số lượng mẫu: Tiến hành thử nghiệm trên số lượng mẫu tối thiểu theo quy định để đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả thống kê.
• Điều hòa mẫu: Trước khi tiến hành thử nghiệm, tất cả các mẫu thử phải được điều hòa trong môi trường chuẩn (nhiệt độ và độ ẩm quy định) theo TCVN 10071 trong khoảng thời gian tối thiểu để đạt trạng thái cân bằng ẩm, loại bỏ các sai số do yếu tố môi trường gây ra.

Quy trình tiến hành thử nghiệm chi tiết

1. Tiến hành đo và ghi lại chiều dày của mẫu thử tại vị trí dự kiến đóng đinh bằng dụng cụ đo chuyên dụng.
2. Sử dụng dụng cụ đóng đinh để đóng đinh tiêu chuẩn vào mẫu thử xuyên qua độ sâu quy định một cách dứt khoát và chính xác.
3. Gá lắp mẫu thử đã đóng đinh vào ngàm kẹp của máy thử kéo, đảm bảo hướng tác dụng lực kéo hoàn toàn vuông góc với bề mặt mẫu thử và không có hiện tượng lệch tâm.
4. Khởi động máy thử kéo với tốc độ dịch chuyển ngàm kẹp được thiết lập cố định theo tiêu chuẩn cho đến khi đinh bị rút hoàn toàn ra khỏi mẫu thử.
5. Theo dõi và ghi lại giá trị lực kéo lớn nhất xuất hiện trong suốt quá trình rút đinh.

Cách tính toán và biểu thị kết quả

Kết quả độ bền giữ đinh đóng gót của từng mẫu thử được biểu thị trực tiếp bằng giá trị lực kéo lớn nhất tính bằng Newton (N). Kết quả cuối cùng của phép thử là giá trị trung bình cộng của các lần đo trên các mẫu thử cùng loại. Nếu có mẫu thử nào cho kết quả dị biệt vượt quá giới hạn cho phép, phải tiến hành thử nghiệm lại trên mẫu mới.

Nội dung báo cáo thử nghiệm

• Viện dẫn chi tiết tiêu chuẩn áp dụng (TCVN 10085:2019 / ISO 20867:2018).
• Mô tả đầy đủ về mẫu thử bao gồm loại vật liệu, nguồn gốc, chiều dày và các đặc điểm nhận dạng khác.
• Các thông số điều kiện môi trường thử nghiệm (nhiệt độ, độ ẩm).
• Kết quả thử nghiệm của từng mẫu đơn lẻ và giá trị trung bình thu được.
• Bất kỳ hiện tượng bất thường nào quan sát được trong quá trình thử nghiệm hoặc các sai lệch so với quy trình chuẩn.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10085:2019 (ISO 20867:2018) có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được công bố bởi cơ quan có thẩm quyền, thay thế hoặc bổ sung cho các phương pháp thử nghiệm cũ nhằm đồng bộ hóa hệ thống tiêu chuẩn quốc gia với tiêu chuẩn quốc tế trong ngành da giày.