Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11551:2016 (ISO 12818:2013)
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11551:2016 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 12818:2013, chuyên quy định về dung sai tiêu chuẩn đối với các sản phẩm bao bì thủy tinh bao gồm chai và lọ. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng giúp các nhà sản xuất, đơn vị kiểm định và doanh nghiệp sử dụng bao bì thống nhất các tiêu chuẩn đo lường, đảm bảo chất lượng sản phẩm và sự tương thích trên các dây chuyền đóng gói tự động.
Phạm vi áp dụng (Điều 1)
Điều khoản này xác định giới hạn và đối tượng điều chỉnh của tiêu chuẩn:
- Tiêu chuẩn quy định các mức dung sai cho phép đối với các kích thước hình học và dung tích của chai, lọ thủy tinh dùng trong ngành thực phẩm, đồ uống, dược phẩm và mỹ phẩm.
- Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ sở sản xuất bao bì thủy tinh, các tổ chức thử nghiệm, chứng nhận chất lượng và các doanh nghiệp sử dụng chai, lọ thủy tinh để đóng rót sản phẩm.
Tài liệu viện dẫn (Điều 2)
Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, các bên liên quan cần tham chiếu đến các tài liệu kỹ thuật bổ trợ:
- Các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế liên quan đến phương pháp xác định dung tích bằng phương pháp cân định lượng.
- Các tiêu chuẩn về thuật ngữ và định nghĩa chung trong ngành sản xuất bao bì thủy tinh để đảm bảo tính đồng nhất trong cách hiểu và diễn giải số liệu.
Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)
Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm cốt lõi được sử dụng xuyên suốt trong văn bản:
- Chai thủy tinh (Glass bottle): Bao bì thủy tinh có thiết kế cổ hẹp, thường được sử dụng để chứa đựng các sản phẩm dạng lỏng.
- Lọ thủy tinh (Glass jar): Bao bì thủy tinh có thiết kế miệng rộng, thường dùng để chứa đựng thực phẩm dạng rắn, sệt hoặc các sản phẩm đặc thù khác.
- Dung sai (Tolerance): Khoảng biến thiên cho phép của một kích thước hoặc dung tích thực tế so với kích thước hoặc dung tích danh nghĩa được thiết kế ban đầu.
Nguyên tắc chung về xác định dung sai (Điều 4)
Điều khoản này đặt ra các nguyên tắc nền tảng cho việc thiết lập và đo lường dung sai:
- Các thông số dung sai được phân chia cụ thể theo từng nhóm kích thước bao gồm: dung sai dung tích (dung tích tràn đầy và dung tích danh nghĩa), dung sai chiều cao, dung sai đường kính thân và dung sai độ vuông góc (độ lệch trục).
- Việc quy định dung sai phải đảm bảo sự cân bằng giữa khả năng công nghệ của quá trình sản xuất thủy tinh nóng và yêu cầu vận hành an toàn, không gây kẹt nghẽn trên các dây chuyền chiết rót, đóng nắp tốc độ cao.
BAO BÌ THỦY TINH - DUNG SAI TIÊU CHUẨN ĐỐI VỚI CHAI, LỌ
Glass packaging - Standard tolerances for flaconnage
Lời nói đầu
TCVN 11551:2016 hoàn toàn tương đương với ISO 12818:2013.
TCVN 11551:2016 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 63 Dụng cụ chứa bằng thủy tinh biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
Lời giới thiệu
Tiêu chuẩn này dựa trên CE.T.I.E. (International Centre for Bottling and Packaging) (Trung tâm Kỹ thuật quốc tế về Chai và Bao bì liên quan), bản dữ liệu DT 15.00.
Đóng gói đầy đủ đóng vai trò hết sức quan trọng trong quá trình phân phối và bảo vệ hàng hóa. Đóng gói không đầy đủ sẽ dẫn đến hư tổn hoặc thất thoát hàng hóa bên trong.
BAO BÌ THỦY TINH - DUNG SAI TIÊU CHUẨN ĐỐI VỚI CHAI, LỌ
Glass packaging - Standard tolerances for flaconnage
Tiêu chuẩn này qui định dung sai đối với chai, lọ dùng để đựng dược phẩm, mỹ phẩm, nước hoa và các chế phẩm hóa học.
Các dung sai sau được xem xét:
- dung tích tràn;
- chiều cao;
- đường kính và chiều rộng;
- độ thẳng đứng.
Các loại chai, lọ sau không thuộc phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn:
- “bình thu nhỏ”;
- chai, lọ nhỏ đựng dung dịch chiết, tinh dầu, v.v...;
- bình nhỏ (ví dụ, đựng các phần mứt riêng).
2 Chai, lọ theo nhóm sản phẩm và các dụng cụ chứa khác
Có ba nhóm chai, lọ được xác định:
a) Chai, lọ nhỏ được sử dụng cho ngành dược và chai, lọ đựng thuốc các loại.
Nhóm này bao gồm, ví dụ, lọ đựng thuốc tiêm, chai nhỏ giọt, chai chứa dịch truyền, chai chứa sirô ho và các loại chai và lọ khác (lọ thuốc mỡ) được sử dụng cho dược phẩm.
b) Chai, lọ nhỏ được sử dụng cho mỹ phẩm.
Nhóm này bao gồm tất cả các chai, lọ và dụng cụ chứa tương tự được sử dụng chứa đựng các sản phẩm mỹ phẩm, ví dụ, sơn móng tay, dưỡng tóc, nước hoa và cũng như các lọ kem khác.
c) Chai, lọ nhỏ được sử dụng cho hóa chất.
Nhóm này bao gồm, ví dụ, lọ mực, vécni, keo, hóa chất công nghiệp, chất tẩy vết bẩn đánh bóng đồ nội thất, thuốc diệt côn trùng và cồn biến tính.
3 Dung sai đối với dung tích tràn
Dung sai đối với dung tích tràn phải phù hợp với Bảng 1.
Bảng 1 - Dung sai đối với dung tích tràn
| Dung tích tràn C ml | Dung sai Tc ml ± | Dung tích tràn | Dung sai Tc ml ± | Dung tích tràn C ml | Dung sai Tc ml ± | ||||||
| Trên | Đến và bao gồm | Ø Tròn |
Không tròn | Trên | Đến và bao gồm | Ø Tròn |
Không tròn | Trên | Đến và bao gồm | Ø Tròn |
Không tròn |
| 1 | 3 | 0,6 | 0,7 | 191 | 198 | 3,9 | 4,7 | 454 | 464 | 7,2 | 8,6 |
| 3 | 8 | 0,7 | 0,8 | 198 | 205 | 4 | 4,8 | 464 | 474 | 7,3 | 8,8 |
| 8 | 13 | 0,8 | 1 | 205 | 211 | 4,1 | 4,9 | 474 | 484 | 7,4 | 8,9 |
| 13 | 18 | 0,9 | 1,1 | 211 | 218 | 4,2 | 5 | 484 | 495 | 7,5 | 9 |
| 18 | 24 | 1 | 1,2 | 218 | 225 | 4,3 | 5,2 | 495 | 507 | 7,6 | 9,1 |
| 24 | 30 | 1,1 | 1,3 | 225 | 232 | 4,4 | 5,3 | 507 | 519 | 7,7 | 9,2 |
| 30 | 36 | 1,2 | 1,4 | 232 | 239 | 4,5 | 5,4 | 519 | 530 | 7,8 | 9,4 |
| 36 | 41 | 1,3 | 1,6 | 239 | 246 | 4,6 | 5,5 | 530 | 541 | 7,9 | 9,5 |
| 41 | 47 | 1,4 | 1,7 | 246 | 253 | 4,7 | 5,6 | 541 | 554 | 8 | 9,6 |
| 47 | 52 | 1,5 | 1,8 | 253 | 260 | 4,8 | 5,8 | 554 | 568 | 8,1 | 9,7 |
| 52 | 57 | 1,6 | 1,9 | 260 | 267 | 4,9 | 5,9 | 568 | 580 | 8,2 | 9,8 |
| 57 | 63 | 1,7 | 2 | 267 | 274 | 5 | 6 | 580 | 595 | 8,3 | 9,9 |
| 63 | 69 | 1,8 | 2,2 | 274 | 282 | 5,1 | 6,1 | 595 | 609 | 8,4 | 10 |
| 69 | 75 | 1,9 | 2,3 | 282 | 289 | 5,2 | 6,2 | 609 | 624 | 8,5 | 10,2 |
| 75 | 81 | 2 | 2,4 | 289 | 297 | 5,3 | 6,4 | 624 | 640 | 8,6 | 10,3 |
| 81 | 86 | 2,1 | 2,5 | 297 | 305 | 5,4 | 6,5 | 640 | 655 | 8,7 | 10,4 |
| 86 | 92 | 2,2 | 2,6 | 305 | 313 | 5,5 | 6,6 | 655 | 673 | 8,8 | 10,6 |
| 92 | 98 | 2,3 | 2,8 | 313 | 321 | 5,6 | 6,7 | 673 | 691 | 8,9 | 10,7 |
| 98 | 104 | 2,4 | 2,9 | 321 | 329 | 5,7 | 6,8 | 691 | 712 | 9 | 10,8 |
| 104 | 110 | 2,5 | 3 | 329 | 337 | 5,8 | 7 | 712 | 736 | 9,1 | 10,9 |
| 110 | 116 | 2,6 | 3,1 | 337 | 345 | 5,9 | 7,1 | 736 | 760 | 9,2 | 11 |
| 116 | 122 | 2,7 | 3,2 | 345 | 354 | 6 | 7,2 | 760 | 790 | 9,3 | 11,2 |
| 122 | 128 | 2,8 | 3,4 | 354 | 362 | 6,1 | 7,3 | 790 | 820 | 9,4 | 11,3 |
| 128 | 134 | 2,9 | 3,5 | 362 | 370 | 6,2 | 7,4 | 820 | 850 | 9,5 | 11,4 |
| 134 | 140 | 3 | 3,6 | 370 | 379 | 6,3 | 7,6 | 850 | 880 | 9,6 | 11,5 |
| 140 | 146 | 3,1 | 3,7 | 379 | 388 | 6,4 | 7,7 | 880 | 910 | 9,7 | 11,6 |
| 146 | 152 | 3,2 | 3,8 | 388 | 397 | 6,5 | 7,8 | 910 | 940 | 9,8 | 11,8 |
| 152 | 158 | 3,3 | 4 | 397 | 406 | 6,6 | 7,9 | 940 | 970 | 9,9 | 11,9 |
| 158 | 164 | 3,4 | 4,1 | 406 | 415 | 6,7 | 8 | 970 | 1 050 | 10 | 12 |
| 164 | 171 | 3,5 | 4,2 | 415 | 425 | 6,8 | 8,2 | - | - | - | - |
| 171 | 178 | 3,6 | 4,3 | 425 | 435 | 6,9 | 8,3 | - | - | - | - |
| 178 | 185 | 3,7 | 4,4 | 435 | - | - | - | - | - | - | - |
| 185 | 191 | 3,8 | 4,5 | 444 | - | - | - | - | - | - | - |
| a | Trừ các mẫu đặc biệt. | ||||||||||
Dung sai được biểu thị theo công thức sau (C = Dung tích tràn):
- Đối với chai tròn:
C ≤ 1 000ml: 
C > 1 000 ml: 
- Đối với chai không tròn :
C ≤ 1 000 ml: 
C > 1 000 ml: 
Các kích thước của chiều cao và dung sai được nêu trong Bảng 2.
Hình 1 - Chiều cao
Bảng 2 - Chiều cao và dung sai đối với chiều cao
| Chiều cao H mm | Dung sai Th | |
| Trên | Đến và bao gồm | ± |
| 4 | 35 | 0,5 |
| 35 | 65 | 0,6 |
| 65 | 90 | 0,7 |
| 90 | 115 | 0,8 |
| 115 | 140 | 0,9 |
| 140 | 165 | 1,0 |
| 165 | 190 | 1,1 |
| 190 | 215 | 1,2 |
| 215 | 240 | 1,3 |
| 240 | 265 | 1,4 |
| 265 | 290 | 1,5 |
| 290 | 315 | 1,6 |
| 315 | 340 | 1,7 |
| 340 | 365 | 1,8 |
Dung sai được biểu thị theo công thức sau :
Th = 0,004 H + 0,4
5 Dung sai đối với đường kính và chiều rộng
Các kích thước về đường kính và chiều rộng và dung sai được nêu trong Bảng 3.
Chai không tròn: Dung sai, L = ToI.ØD + 0,1
Dung sai E = Dung sai L.
Hình 2 - Đường kính và chiều rộng
Bảng 3 - Dung sai đối với đường kính
| Đường kính
mm | Dung sai ØD mm | |
| Trên | Đến và bao gồm | ± |
|
| 18 | 0,5 |
| 18 | 30 | 0,6 |
| 30 | 44 | 0,7 |
| 44 | 54 | 0,8 |
| 54 | 60 | 0,9 |
| 60 | 70 | 1,0 |
| 70 | 75 | 1,1 |
| 75 | 82 | 1,2 |
| 82 | 90 | 1,3 |
| 90 | 97 | 1,4 |
| 97 | 105 | 1,5 |
| 105 | 110 | 1,6 |
| 110 | 118 | 1,7 |
| 118 | 125 | 1,8 |
| 125 | 132 | 1,9 |
| 132 | 140 | 2 |
| 140 | 148 | 2,1 |
| 148 | 155 | 2,2 |
| 155 | 162 | 2,3 |
| 162 | 169 | 2,4 |
| 169 | 175 | 2,5 |
| 175 | 182 | 2,6 |
Dung sai được tính theo công thức sau:
- Đối với chai tròn:
E ≤ 50 Te = 0,008 E + 0,4
E > 50 Te = 0,014 E + 0,1
- Đối với chai không tròn:
L ≤ 50 Tl = 0,008L + 0,5
L > 50 Tl = 0,014L + 0,2
6 Dung sai đối với độ thẳng đứng
Kích thước của chiều cao và dung sai được nêu trong Bảng 4.
a Tiêu chuẩn ISO 1101 (EN 1101)-EN 29008.
Hình 3 - Độ thẳng đứng
Bảng 4 - Dung sai đối với độ thẳng đứng
| Chiều cao H mm | Dung sai a Tv
| |
| Trên | Đến và bao gồm | ± |
|
| 20 | 0,5 |
| 20 | 40 | 0,7 |
| 40 | 60 | 0,9 |
| 60 | 80 | 1,1 |
| 80 | 100 | 1,3 |
| 100 | 120 | 1,6 |
| 120 | 140 | 1,8 |
| 140 | 160 | 2,1 |
| 160 | 180 | 2,3 |
| 180 | 200 | 2,6 |
| 200 | 220 | 2,9 |
| 220 | 240 | 3,1 |
| 240 | 260 | 3,4 |
| 260 | 280 | 3,6 |
| 280 | 300 | 3,9a |
| a Dung sai đối với độ thẳng đứng. | ||
Dung sai được tính theo công thức sau:
H ≤ 100:Tv = 0,3 + 0,01 H
H > 100:Tv = 1,3 % x H
THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] ISO 1101, Geometrical product specifications (GPS) - Geometrical tolerancing - Tolerances of form, orientation, location and run-out (EN 1101)
[2] TCVN 7311 (ISO 9008), Chai thủy tinh - Độ thẳng đứng - Phương pháp thử.
[3] DT15.00, Standard tolerances for flaconnage1
1 Nhận được từ: Centre technique international de I'embouteillage (CE.T.I.E.), 112-114, rue la Boétie, 75008 Paris, France, www.cetie.org, TP: 0033-1-42 65 26 45, TF: 0033-1-40 07 03 21.
- 1 Tiêu chuẩn ngành 10 TCN 253:1996 về đồ hộp rau quả - Bao bì thủy tinh - Lọ thủy tinh miệng rộng nắp xoáy và nắp - Yêu cầu kỹ thuật - Phương pháp thử do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành
- 2 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7146-2: 2002 (ISO 6486-2: 1999) về Dụng cụ bằng gốm, gốm thuỷ tinh và dụng cụ đựng thức ăn bằng thuỷ tinh tiếp xúc với thực phẩm - Sự thôi ra của chì và cađimi - Phần 2: Giới hạn cho phép do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3673:1981 về Bao bì sử dụng trong sản xuất - Yêu cầu chung về an toàn
- 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6591-1:2008 (ISO 8536-1 : 2006) về Thiết bị truyền dịch dùng trong y tế - Phần 1: Chai thủy tinh chứa dịch truyền
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11552:2016 (ISO 12821:2013) về Bao bì thủy tinh - Phần cổ chai 26 H 180 để dập nắp - Các kích thước
- 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12254:2018 (ISO 18601:2013) về Bao bì và môi trường - Yêu cầu chung về sử dụng tiêu chuẩn trong lĩnh vực bao bì và môi trường
- 7 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12256:2018 (ISO 18603:2013) về Bao bì và môi trường - Tái sử dụng
- 1 Quyết định 4188/QĐ-BKHCN năm 2016 công bố Tiêu chuẩn quốc gia dụng cụ chứa bằng thủy tinh do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 2 Tiêu chuẩn ngành 10 TCN 253:1996 về đồ hộp rau quả - Bao bì thủy tinh - Lọ thủy tinh miệng rộng nắp xoáy và nắp - Yêu cầu kỹ thuật - Phương pháp thử do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành
- 3 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7311:2003 (ISO 9008:1991) về Chai thuỷ tinh - Độ thẳng đứng - Phương pháp thử do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 4 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7146-2: 2002 (ISO 6486-2: 1999) về Dụng cụ bằng gốm, gốm thuỷ tinh và dụng cụ đựng thức ăn bằng thuỷ tinh tiếp xúc với thực phẩm - Sự thôi ra của chì và cađimi - Phần 2: Giới hạn cho phép do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3673:1981 về Bao bì sử dụng trong sản xuất - Yêu cầu chung về an toàn
- 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6591-1:2008 (ISO 8536-1 : 2006) về Thiết bị truyền dịch dùng trong y tế - Phần 1: Chai thủy tinh chứa dịch truyền
- 7 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11552:2016 (ISO 12821:2013) về Bao bì thủy tinh - Phần cổ chai 26 H 180 để dập nắp - Các kích thước
- 8 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12254:2018 (ISO 18601:2013) về Bao bì và môi trường - Yêu cầu chung về sử dụng tiêu chuẩn trong lĩnh vực bao bì và môi trường
- 9 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12256:2018 (ISO 18603:2013) về Bao bì và môi trường - Tái sử dụng