TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 13361-1: 2021

GIỐNG CÂY LÂM NGHIỆP - CÂY TRỒNG RỪNG VEN BIỂN PHẦN 1: PHI LAO

Forest tree cultivar- Seedling of coastal species
Part 1: Casuarina equisetifolia Forst. & Forst. f.

Lời nói đầu

TCVN 13361-1:2021 do Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

Bộ TCVN 13361: Giống cây lâm nghiệp - Cây trồng rừng ven biển gồm các phần sau:

TCVN 13361-1:2021, Phần 1: Phi lao;

TCVN 13361-2:2021, Phần 2: Xoan chịu hạn.

GIỐNG CÂY LÂM NGHIỆP - CÂY TRỒNG RỪNG VEN BIỂN PHẦN 1: PHI LAO

Forest tree cultivar- Seedling of coastal species
Part 1: Casuarina equisetifolia Forst. & Forst. f.

1  Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định yêu cầu về kỹ thuật và phương pháp kiểm tra đối với cây giống Phi lao (Casuarina equisetifolia Forst. & Forst. f.) được nhân giống bằng hạt để trồng rừng ven biển chắn gió, chắn cát bay.

CHÚ THÍCH: Hướng dẫn kỹ thuật nhân giống Phi lao bằng hạt tham khảo Phụ lục A.

2  Thuật ngữ và định nghĩa

Trong tiêu chuẩn này sử dụng thuật ngữ và định nghĩa sau đây:

2.1

Cây giống (Seedling)

Cây con được tạo bằng hạt.

2.2

Cây mẹ (Mother tree)

Cây trưởng thành đang trong giai đoạn sinh sản được lấy từ rừng tự nhiên, rừng trồng, cây trồng phân tán làm nguồn vật liệu để nhân giống.

2.3

Cây trội (Plus tree)

Cây tốt nhất được tuyển chọn trong rừng tự nhiên, rừng trồng, cây trồng phân tán, rừng giống hoặc vườn giống được sử dụng để lấy vật liệu nhân giống.

2.4

Lô hạt giống (Seed lot)

Hạt giống thu từ một nguồn giống nhất định (lâm phần tuyển chọn, rừng giống, vườn giống, cây trội hoặc xuất xứ được công nhận) trong cùng một vụ thu hoạch.

2.5

Lô cây giống (Seedling lot)

Các cây giống được sản xuất cùng một đợt gieo ươm, theo cùng một phương pháp.

2.6

Nguồn giống (Seed source)

Nơi cung cấp vật liệu nhân giống bao gồm: lâm phần tuyển chọn, rừng giống chuyển hóa, rừng giống trồng, vườn giống, cây trội.

2.7

Rừng giống trồng (Seed production area)

Rừng giống trồng không theo sơ đồ bằng cây con được gieo ươm bằng hạt lấy từ các cây trội.

2.8

Rừng giống chuyển hóa (Seed stand)

Rừng giống được chọn từ những lâm phần tốt nhất trong rừng tự nhiên hoặc rừng trồng được tác động bằng các biện pháp kỹ thuật lâm sinh theo quy dính để lấy giống.

2.9

Vườn giống (Seed orchard)

Vườn được trồng theo sơ đồ nhất định từ các dòng vô tính (Vườn giống vô tính) hoặc từ hạt của cây trội/cây mẹ (Vườn giống hữu tính) đã được tuyển chọn và công nhận.

3  Yêu cầu kỹ thuật

Yêu cầu kỹ thuật các chỉ tiêu chất lượng của cây giống được quy định trong Bảng 1.

Bảng 1 - Yêu cầu kỹ thuật đối với cây giống Phi lao

4  Phương pháp kiểm tra

4.1  Thời điểm kiểm tra

Khi cây giống được xuất vườn đem trồng rừng.

4.2  Phương pháp kiểm tra các chỉ tiêu chất lượng của cây giống

Phương pháp kiểm tra các chỉ tiêu chất lượng của cây giống được quy định trong Bảng 2.

Bảng 2 - Phương pháp kiểm tra chất lượng cây giống Phi lao

4.3. Kết luận kiểm tra

Lô cây giống đạt yêu cầu kỹ thuật, khi 100 % mẫu kiểm tra phù hợp với quy định tại Bảng 1.

5. Tài liệu kèm theo cây giống

Tài liệu kèm theo cây giống gồm các thông tin sau:

- Tên và địa chỉ cơ sở sản xuất.

- Tên giống, tuổi, các chỉ tiêu chất lượng chính.

- Mã hiệu nguồn giống.

- Mã hiệu lô hạt giống.

- Số lượng cây.

- Ngày xuất vườn và thời gian trồng.

6. Yêu cầu vận chuyển

Cây con trong khi vận chuyển phải đảm bảo thoáng, mát, không bị dập, gãy, không bị vỡ bầu.

Phụ lục A

(Tham khảo)

Hướng dẫn kỹ thuật nhân giống Phi lao bằng hạt

A.1  Nguồn giống

- Nguồn gốc hạt giống

Hạt giống thu từ nguồn giống được công nhận hoặc từ cây mẹ được chọn lọc từ các lâm phần có địa chỉ rõ ràng.

- Yêu cầu đối với cây mẹ lấy giống

Cây sinh trưởng tốt, thân thẳng, tán cân đối, không bị sâu bệnh, cây mẹ tối thiểu 10 tuổi.

A.2  Kỹ thuật xử lý hạt giống

- Ngâm hạt đã loại bỏ hết tạp vật, hạt lép trong dung dịch thuốc tím (KMnO4) nồng độ 0,5 % trong 10 phút, vớt hạt ra rửa sạch.

- Xử lý hạt: cho hạt vào túi vải, ngâm trong nước nhiệt độ ban đầu từ 40 °C đến 50 °C, sau từ 10 giờ đến 12 giờ, vớt ra rửa sạch hạt rồi ủ trong túi vải, hạt nứt nanh đem gieo.

A.3  Kỹ thuật gieo hạt

- Chuẩn bị luống xếp bầu

+ Luống rộng 1 m, cao từ 3 cm đến 5 cm, dài từ 5 m đến 10 m, rãnh luống rộng từ 60 cm đến 80 cm.

+ Đất trên mặt luống phải được loại bỏ có, các tạp vật và san cho phẳng.

- Kỹ thuật tạo bầu

+ Hỗn hợp thành phần ruột bầu gồm: 80 % đất tầng mặt + 18 % phân chuồng hoai hoặc 18 % phân hữu cơ vi sinh + 2 % supe lân. Vỏ bầu có đáy (ví dụ: bằng polyetylen), đục lỗ xung quanh, kích thước bầu: đường kính bầu tối thiểu là 10 cm, chiều cao bầu tối thiểu là 16 cm.

+ Bầu được xếp thành hàng sát nhau trên luống. Mép luống phải đắp bờ cao ít nhất 2/3 thân bầu xung quanh luống để giữ bầu không bị nghiêng ngả.

- Kỹ thuật gieo hạt giống

+ Trước khi cấy cây con, bầu đất phải được tưới nước đủ ẩm và cần xử lý chống bệnh thối cổ rễ bằng cách phun dung dịch thuốc Boócđô pha nồng độ từ 0,5 % đến 1 % và phun hỗn hợp thuốc trên toàn bộ luống 0,25 L/m².

+ Sau khi xử lý hạt nứt nanh đem gieo vào khay cát, sau từ 8 ngày đến 10 ngày cây mầm cao từ 2 cm đến 3 cm cấy vào bầu.

A.4  Kỹ thuật chăm sóc cây con

- Tưới nước đủ ẩm cho cây vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát. Duy trì độ ẩm của đất trong bầu, trong 3 tháng đầu, mỗi ngày tưới 1 lần, lượng nước tưới từ 3 L/m² đến 4 L/m².

- Sau khi cấy cây từ 3 ngày đến 5 ngày kiểm tra, cấy dặm khi cây chết, đảm bảo mỗi bầu có một cây sinh trưởng và phát triển tốt.

- Cây con trong giai đoạn đầu cần duy trì độ che sáng khoảng 25 %, sau tháng thứ 5 dỡ bỏ dàn che.

- Định kỳ 20 ngày/1 lần làm cỏ phá váng và tưới phân chuồng loãng hoặc NPK (5:3:1) nồng độ 1 %. Nếu cây bị vàng hoặc bạc lá dùng sulphat đạm và supe lân để tưới với nồng độ từ 0,1 % đến 0,2 %, tưới 2,5 L/m².

- Định kỳ đảo bầu và giãn bầu 3 tháng 1 lần, đảo bầu lần cuối trước khi trồng từ 2 tuần đến 3 tuần.

- Phòng trừ bệnh thối cổ rễ cho cây con bằng thuốc Boócđô, nồng độ từ 0,5 % đến 1 %, phun 0,25 L/m².

Thư mục tài liệu tham khảo

[1]. Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, 2000. Tiêu chuẩn ngành 04 TCN 22-2000 - Quy phạm kỹ thuật trồng Phi lao (Ban hành kèm theo Quyết định số 05/2000/QĐ-BNN/KHCN ngày 25/01/2000 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn).

[2]. Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, 2018. Thông tư 30/2018/TT-BNNPTNT ngày 16 tháng 11 năm 2018 về việc Quy định Danh mục loài cây lâm nghiệp chính; công nhận giống và nguồn giống; quản lý vật liệu giống cây trồng lâm nghiệp chính.

[3]. Công ty Giống và phục vụ trồng rừng (1995), Sổ tay kỹ thuật Hạt giống và gieo ươm một số loài cây rừng, Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội 1995.