Văn bản pháp luật

Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4243:1986

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4243:1986 về Đầu trục trụ và côn là văn bản kỹ thuật quan trọng trong lĩnh vực cơ khí chế tạo tại Việt Nam. Tiêu chuẩn này quy định các kích thước cơ bản và thông số kỹ thuật cho các đầu trục hình trụ và hình côn, giúp đảm bảo tính đồng bộ, khả năng lắp lẫn và nâng cao chất lượng thiết kế, chế tạo các chi tiết máy, thiết bị truyền động.

Tóm tắt nội dung chi tiết từ Điều 1 đến Điều 4

Điều 1: Phạm vi áp dụng và nguyên tắc chung

Tiêu chuẩn áp dụng đối với các đầu trục hình trụ và hình côn có góc côn ngoài với độ dốc 1:10 của các máy, cơ cấu và thiết bị truyền động cơ khí.
Xác lập các nguyên tắc cơ bản trong việc lựa chọn kích thước nhằm tối ưu hóa quy trình thiết kế chế tạo và kiểm tra chất lượng sản phẩm trong ngành cơ khí.

Điều 2: Phân loại các loại đầu trục

Đầu trục được phân chia thành hai nhóm chính dựa trên hình dáng hình học: đầu trục hình trụ và đầu trục hình côn.
Mỗi nhóm đầu trục tiếp tục được phân loại theo chiều dài phần nhô ra, bao gồm: chuỗi kích thước dài (dành cho các mối ghép thông thường) và chuỗi kích thước ngắn (dành cho các mối ghép yêu cầu sự nhỏ gọn hoặc kết cấu đặc biệt).

Điều 3: Kích thước cơ bản của đầu trục hình trụ

Quy định chi tiết về đường kính danh nghĩa và chiều dài tương ứng của đầu trục hình trụ.
Các thông số kích thước được chuẩn hóa theo các dãy số ưu tiên nhằm giảm thiểu chủng loại dụng cụ gia công cắt gọt và thiết bị đo lường chuyên dụng.
Xác định dung sai kích thước và độ nhám bề mặt lắp ghép để đảm bảo độ chặt hoặc độ hở cần thiết khi phối hợp với các chi tiết truyền động như bánh răng, puli, khớp nối.

Điều 4: Kích thước cơ bản của đầu trục hình côn

Quy định độ côn tiêu chuẩn là 1:10, đảm bảo khả năng định tâm cao và truyền mômen xoắn lớn hiệu quả.
Xác định đường kính danh nghĩa tại mặt cắt lớn của côn, chiều dài phần côn và các kích thước của ren ở đầu trục (nếu có) phục vụ cho việc định vị và kẹp chặt chi tiết lắp trên trục.
Quy định về rãnh then và then bằng trên đầu trục côn để đảm bảo sự đồng bộ trong việc truyền động lực học.

Ý nghĩa thực tiễn của các điều khoản đầu

Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định từ Điều 1 đến Điều 4 của TCVN 4243:1986 giúp các đơn vị thiết kế và nhà xưởng chế tạo cơ khí thống nhất được quy chuẩn kỹ thuật. Điều này không chỉ rút ngắn thời gian thiết kế, giảm chi phí sản xuất thử nghiệm mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc bảo trì, thay thế phụ tùng thiết bị trong quá trình vận hành công nghiệp.

TCVN 4243:1986

ĐẦU TRỤC TRỤ VÀ CÔN

The shaft ends and the conical shaft ends

Lời nói đầu

TCVN 4243:1986 thay thế cho TCVN 1041:1971, TCVN 1042:1971 và TCVN 3208:1979.

TCVN 4243:1986 do Viện máy công cụ và dụng cụ - Bộ Cơ khí và Luyện kim biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trình duyệt, Ủy ban khoa học và Kỹ thuật Nhà nước (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ) ban hành.

Tiêu chuẩn này được chuyển đổi năm 2009 từ Tiêu chuẩn Việt Nam cùng số hiệu thành Tiêu chuẩn Quốc gia theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a khoản 1 Điều 6 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 1/8/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của _{Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.}

ĐẦU TRỤC TRỤ VÀ CÔN

The shaft ends and the conical shaft ends

1. Tiêu chuẩn này thay thế cho TCVN 1041:1971, TCVN 1042:1971 và TCVN 3208:1979.

2. Tiêu chuẩn này áp dụng cho đầu trục trụ và côn (có độ côn 1: 10) đường kính từ 6 mm đến 630 mm truyền mômen xoắn bằng mối ghép then.

Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các đầu trục động cơ điện, động cơ đốt trong, trục dãn tàu thủy và các cơ cấu điều khiển.

Tiêu chuẩn này phù hợp với yêu cầu của ST SEV 537:1977.

3. Các đầu trục trụ và đầu trục côn có độ côn 1: 10 được chia ra hai loại: dài và ngắn.

4. Kích thước cơ bản của các đầu trục phải phù hợp với chỉ dẫn:

- Đầu trục trụ: Hình 1 và Bảng 1;

- Đầu trục côn: Hình 2 và Bảng 2;

5. Rãnh then của các đầu trục côn có đường kính:

d đến 220 mm được chế tạo song song với đường tâm trục

d lớn hơn 220 mm được chế tạo song song với đường sinh mặt côn.

6. Kích thước then và rãnh then của đầu trục trụ phải theo TCVN 2261:1977. Kích thước then và rãnh then của đầu trụ côn phải phù hợp với chỉ dẫn trên Hình 3 và Bảng 3.

CHÚ THÍCH: Cho phép sử dụng các kiểu then khác đối với các đầu trục ngắn.

7. Cho phép chế tạo phần ren của đầu trục côn ren trái.

8. Mômen xoắn cho phép truyền bằng đầu trục được chỉ dẫn trong Bảng 4.

9. Các biểu thức tính toán mômen xoắn cho phép được chỉ dẫn trong Phụ lục 1.

10. Sự tương quan chiều dài của đầu trục trụ và côn chỉ dẫn trong Phụ lục 2.

_11._{Dung sai góc côn theo cấp 6 TCVN 260:1986.}

12. Sai lệch giới hạn chiều dài phần côn của đầu trục theo d₉- TCVN 2245:1977.

13. Miền dung sai ren đầu trục theo TCVN 1917:1976: + Bước ren đến 0,8 mm theo 6 g + Bước ren lớn hơn 0,8 mm theo 8 g.

14. Sai lệch các kích thước then và rãnh then theo TCVN 4217:1986. Kích thước then bằng theo TCVN 2034:1977.

CHÚ THÍCH: Đối với trục có đường kính d < 14 mm cho phép dùng then bán nguyệt có kích thước theo TCVN 4217:1986.

15. Rãnh lùi dao và cạnh vát theo TCVN 2034:1977.

Hình 1 - Đầu trục trụ

Bảng 1

_mm

Đường kính danh nghĩa, d		Miền dung sai	Chiều dài, l
Dãy 1	Dãy 2	Miền dung sai	Dài	Ngắn
1	2	3	4	5
6	-	J6	16
7	-		16
8	-		20
9	-		20
10	-		23	20
11	-		23	20
12	-		30	25
14	-		30	25
16	-		40	28
18	-
-	19
20	-		50	36
22	-		50	36
-	24
25	-		60	2
28	-		60	2
30	-		80	50
32	-	k6
35	-
36	-
-	38
40	-		110	82
-	42
45	-
-	48
50	-
-	53	n6
55	-
-	56
60	-		140	105
63	-		140	105
-	65
70	-
71	-
-	75
80	-	m6	170	130
-	85
90	-
-	95
100	-		210	165
-	105
110	-
-	120
125	-
-	130		250	200
140	-
-	150
160	-		300	240
-	170
180	-
-	190
200	-		350	280
-	210
220	-
-	240		410	330
250	-
-	260
280	-		470	380
-	300
320	-
-	340		550	450
360	-
-	380
400	-		650	540
-	420
-	440
450	-
-	460
-	480
500	-
-	550		800	680
560	-
-	300
630	-

CHÚ THÍCH:

1 Chọn đường kính danh nghĩa ưu tiên lấy theo dãy 1.

2 Cho phép sử dụng miền dung sai các đầu trục trụ:

d đến 30 mm là k6;

_{d lớn hơn 120 mm là r6}

Hình 2 - Đầu trục côn

Bảng 2

_mm

Đường kính danh nghĩa, d		Chiều dài				Ren
		l		L₁		d₁	d₂
Dãy 1	Dãy 2	Dài	Ngắn	Dài	Ngắn
1	2	3	4	5	6	7	8
6	-	16	-	10	-	M4	-
7	-
8	-	20		12		M6
9	-
10	-	23		15
11	-
12	-	30		18		M8 x 1	M4
14	-
16	-	40	20	28	16	M10 x 1,25
18	-						M5
-	19
20	-	50	36	36	22	M12 x 1,25	M6
22	-
-	24
25	-	60	42	42	24	M16 x 1,5	M8
28	-
30	-	80	58	58	36	M20 x 1,5	M12
32	-
35	-
36	-
-	38					M24 x 2
40	-	110	82	82	54
-	42
45	-					M30x 2	M16
-	48
50	-					M36 x 3
-	53						M20
55	-
-	56
60	-	140	105	105	70	M42 x 3
63	-
-	65
70	-					M48 x 3	M24
71	-
-	75
80	-	170	130	130	130	M56 x 4	M30
-	85
90	-					M64 x 4
-	95						M36
100	-	210	165	165	120	M72 x 4
-	105
110	-					M80 x 4	M42
-	120					M90 x 4
125	-						M48
-	130	250	200	200	150	M100 x 4	-
140	-
-	150					M110 x 4
160	-	300	240	240	160	M125 x 4
-	170
180	-					M140 x 6
-	190	350	280	280	210
200	-					M160 x 6
-	210
220	-
-	240	410	-	330	-	M180 x 6
250	-
-	260					M200 x 6
280	-	470	-	380	-	M220 x 6
-	300
320	-					M250 x 6
-	340	550	-	450	-	M280 x 6
360	-
-	380					M300 x 6
400	-	650	-	540	-	M320 x 6
-	420
-	440					M350 x 6
450	-
-	460					M380 x 6
-	480
500	-					M420 x 6
-	530	800	-	680	-
560	-					M450 x 6
-	600					M500 x 6
630	-					M560 x 6

_{CHÚ THÍCH: Chọn đường kính danh nghĩa ưu tiên theo dãy 1.}

Hình 3 - Đầu trục côn

_{CHÚ THÍCH: Đối với rãnh then song song với đường tâm trục cho phép dùng phương pháp khác để ghi kích thước chiều sâu rãnh.}

Bảng 3

_mm

Đường kính danh nghĩa, d		Then và rãnh
Đường kính danh nghĩa, d		d₃		b	h	t
Dãy 1	Dãy 2	Dài	Ngắn	b	h	t
1	2	3	4	5	6	7
6	-	5,50	-	- -	- -	- -
7	-	6,50	-
8	-	7,40	-
9	-	8,40	-
10	-	9,25	-
11	-	10,25	-	2	2	1,2
12	-	11,10	-	2	2	1,2
14	-	13,10	-	3	3	1,8
16	-	14,60	15,20	3	3	1,8
18	-	16,60	17,20	4	4	2,5
-	19	17,60	18,20
20	-	18,20	18,90
22	-	20,20	20,90
-	24	22,20	22,90	5	5	3,0
25	-	22,90	23,80
28	-	25,90	26,80
30	-	27,10	26,20
32	-	29,10	30,20	6	6	3,5
35	-	32,10	30,20
36	-	33,10	34,20
-	38	35,10	36,20
40	-	35,90	37,30	10	8	5,0
-	42	37,90	39,30	10
45	-	40,90	42,30	12
-	48	43,90	45,30
50	-	45,90	47,30
-	53	48,90	50,30	14	9	5,5
55	-	50,90	52,30
-	56	51,90	53,30
60	-	54,75	56,60	16	10	6,0
63	-	57,75	59,60
-	65	59,75	61,50
70	-	64,75	66,50	18	11	7,0
71	-	65,75	67,50
-	75	69,75	71,50
80	-	73,50	75,50	20	12	7,5
-	85	78,50	80,50	20	12	7,5
90	-	83,50	85,50	22	14	9,0
-	95	88,50	90,50
100	-	91,75	94,00	25
-	105	96,75	99,00
110	-	101,75	104,00
-	120	111,75	114,00	20	16	10,0
125	-	116,75	119,00
-	130	120,00	122,50
140	-	130,00	132,50	32	18	11,0
-	150	140,00	142,50	32	18	11,0
160	-	148,00	151,00	36	20	12,0
-	170	158,00	161,00	36	20	12,0
180	-	168,00	171,00	40	22	13,0
-	190	176,00	179,50
200	-	186,00	189,50
-	210	196,00	199,50	45	25	15,0
220		206,00	209,50	45	25	15,0
-	240	223,50	-	50	28	17,0
250	-	233,50
-	260	243,50
280	-	261,00	-	56	32 32	20,0 20,0
-	300	281,00	-	63
320	-	301,00		63
-	340	317,50		70	36	22,0
360	-	337,50
-	380	357,50
400	-	376,00		80	40	25,0
-	420	393,00
-	440	413,00
450	-	423,00		90	45	28,0
-	463	433,00
-	480	453,00
500	-	473,00
-	530	496,00		100	50	31,0
560	-	526,00
-	600	566,00
630	-	596,00

_{Bảng 4 - Mômen xoắn cho phép truyền qua đầu trục}

Đường kính danh nghĩa d, mm				Mômen xoắn cho phép M_x, N.m
				Hệ số K, MPa
1		2		3		4		5	6	7		8		9		10
Dãy 1		Dãy 2		2		2,8		4	5,6	8		11,2		16		22,4
6		-		0,5		0,7		1,0	1,4	2,0		2,8		4,0		5,6
7		-		0,7		1,0		1,4	2,0	2,8		4,0		5,6		6,0
8		-		1,00		1,4		2,0	2,3	4,0		5,6		8,0		11,2
9		-		1,40		2,0		2,8	4,0	5,6		8,0		11,2		16,0
10		-		2,0		2,8		4,0	5,6	8,0		11,2		16,0		22,4
11		-		2,8		4,0		5,6	8,0	11,2		16,0		22,4		31,5
12		-		4,0		5,6		8,0	11,2	16,0		22,4		31,5		45,0
14		-		5,6		8,0		11,2	16,0	22,4		31,5		45,0		63,0
16		-		8,0		11,2		16,0	22,4	31,5		45,0		63,0		90,0
18		-		11,2		16,0		22,5	31,5	45,5		63,0		90,0		100
-		19		12,5		18,0		25,0	35,5	50,0		71,0		100		110
20		-		16,0		22,4		32,5	45,0	63,0		90,0		125		180
22		-		22,4		31,5		45,0	63,0	90,0		125		180		250
-		24		25,0		35,5		50,0	71,0	100		140		200		280
	25		-		31,5		45,0	63,0	90,0		125		180		250		355
	28		-		45,0		63,0	90,0	125		180		250		355		500
	30		-		60,0		71,0	100	140		200		280		400		560
	32		-		63,0		90,0	125	180		250		355		500		710
	35		-		90,0		125	180	250		355		500		710		1000
	36		-
	-		38		100		140	200	280		400		560		800		1120
	40		-		125		180	250	355		500		710		1000		1400
	-		42		140		200	280	400		560		800		1120		1600
	45		-		180		250	355	500		710		1000		1400		2000
	-		48		200		280	400	560		800		1120		1600		2200
	50		-		250		355	500	710		1000		1400		2000		2800
	-		53		280		400	560	800		1120		1600		2240		3150
	55		-		355		500	710	1000		1400		2000		2800		4000
	-		56
	60		-		400		560	800	1120		1600		2240		3150		4500
	63		-		500		710	1000	1400		2000		2800		4000		5600
	-		65		560		800	1120	1600		2240		3150		4500		6300
	70		-		710		100	1400	2000		2800		4000		5600		8000
	71		-
	-		75		800		1120	1600	2240		3150		4500		6300		9000
	80		-		1000		1400	2000	2800		4000		5600		8000		11200
	-		85		1120		1600	2240	3150		4500		6300		9000		12500
	90		-		1400		2000	2800	4000		5600		8000		11200		16000
	-		95		1600		2240	3150	4500		6300		9000		12500		18000
	100		-		2000		2800	4000	5600		8000		11200		16000		22400
	-		105		2500		3150	4500	6300		9000		12500		18000		25000
	110		-		2800		4000	5600	8000		11200		16000		22400		31500
	-		120		3150		14500	16300	19000		12500		18000		25000		35500
125		-		4000		5600		8000	11200	16000		22400		31500		45000
-		130		4500		6300		9000	12500	18000		25000		35500		50000
140		-		5600		8000		11200	16000	22400		31500		45000		63000
-		150		6300		9000		12500	18000	25000		35500		50000		71000
160		-		9000		11200		16000	22400	31500		45000		63000		90000
-		170		9000		12500		18000	25000	35500		50000		71000		100000
180		-		11200		16000		22400	31500	45000		63000		90000		125000
-		190		14000		18000		25000	35500	50000		71000		100000		140000
200		-		16000		22400		31500	45000	63000		90000		125000		180000
-		210		18000		25000		35500	50000	71000		10000		140000		200000
220		-		22400		31500		45000	63000	90000		125000		180000		250000
-		240		25000		35500		50000	71000	100000		140000		200000		280000
250		-		31500		45000		63000	90000	125000		180000		250000		355000
-		260		35500		50000		71000	100000	140000		200000		280000		400000
280		-		45000		63000		90000	125000	100000		250000		355000		500000
-		300		50000		71000		100000	140000	200000		280000		400000		560000
320		-		63000		90000		125000	180000	250000		355000		500000		710000
-		340		71000		100000		140000	200000	280000		400000		560000		800000
360		-		90000		125000		180000	250000	355000		500000		710000		1000000
-		380		100000		140000		200000	280000	400000		560000		800000		1120000
400		-		125000		180000		250000	355000	500000		710000		1000000		1400000
-		420		140000		200000		280000	400000	560000		800000		1120000		1600000
-		440		180000		250000		355000	500000	710000		1000000		1400000		2000000
450		-
-		460
-		480		200000		280000		400000	560000	800000		1120000		1600000		2240000
500		-		250000		355000		500000	710000	1000000		1400000		2000000		2800000
-		530		280000		400000		560000	800000	1120000		1600000		2240000		3150000
560		-		355000		500000		710000	1000000	1400000		2000000		2800000		4000000
	-		600		400000		560000	800000	1120000		1600000		2240000		3150000		4500000
	630		-		500000		710000	1000000	1400000		2000000		2800000		4000000		5600000

Phụ lục 1

Các biểu thức tính mômen xoắn cho phép

Các trị số mômen xoắn được tính theo công thức

M_x = K. d₃. 10^-3, N.m

Trong đó:

d - đường kính đầu trục, mm

_{K - hệ số phụ thuộc ứng suất xoắn cho phép}

_,_MPa

_{Bảng 5 - Hệ số K và ứng suất xoắn cho phép tương ứng}

K, MPa	2	2,8	4,0	5,6	8,0	11,2	16,0	22,4
t, MPa	10	14	20	28	40	56	80	112

Bảng 6 - Hệ số K phụ thuộc đặc tính tải trọng _{độ bền và độ cứng vật liệu của trục}

Giới hạn bền _d_b, Mpa	Độ cứng của trục, HB	Hệ số K, MPa
		Đặc tính tải trọng
		Xoắn thuần túy			Xoắn và uốn do tải hướng tâm F
					F ≤ 250\		F > 250\
		a	b	c	a	b	a	b
500 đến 850	145 đến 250	8	5,6	4	5,6	4	2,8	2
Lớn hơn 850 đến 1200	Lớn hơn 250 đến 350	11,2	8	5,6	8	5,6	4	2,8
Lớn hơn 1200	Lớn hơn 350	16	11,2	8	11,2	8	5,6	4
		22,4

a) Khi tải trọng có trị số và hướng không đổi.

b) Khi tải trọng có trị số thay đổi, trị số lớn nhất có thể đạt gấp 2 lần.

c) Khi xoắn thuần túy hướng thay đổi.

_{CHÚ THÍCH: Tải trọng hướng tâm F đặt vào giữa chiều dài đầu trục.}

Phụ lục 2

Tương quan chiều dài các loại đầu trục trụ và côn

Văn bản được dẫn chiếu

Văn bản liên quan cùng nội dung

Văn bản liên quan nội dung

HIỆU LỰC VĂN BẢN

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4243:1986 về Đầu trục trụ và côn

Số hiệu: TCVN4243:1986

Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam

Ngày ban hành: 01/01/1986

Nơi ban hành: Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước

Người ký: ***

Ngày công báo: Đang cập nhật

Số công báo: Đang cập nhật

Ngày hiệu lực: Đang cập nhật

Tình trạng: ● Còn hiệu lực

Lĩnh vực: Công nghiệp

Tải văn bản

Tải bản Word Tải bản PDF

Hỏi Đáp AI (Demo)

Online

👋 Xin chào! Tôi là Trợ lý AI Pháp Luật. Bạn cần giải đáp hoặc tóm tắt điều khoản nào trong Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4243:1986 về Đầu trụ...?

✨ 3 điểm chính 📅 Ngày hiệu lực ✍️ Người ký

Chế độ Trả lời thông minh A.I

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4243:1986 về Đầu trục trụ và côn