Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4368:1986

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4368:1986 (hoàn toàn tương đương với ST SEV 977:1979) quy định các quy tắc ghi đơn giản kích thước lỗ trên bản vẽ kỹ thuật thuộc hệ thống tài liệu thiết kế. Tiêu chuẩn này đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa trình bày bản vẽ, giảm thiểu thời gian thiết kế, đồng thời tăng tính thống nhất và chính xác trong việc đọc hiểu bản vẽ kỹ thuật giữa các bên liên quan từ khâu thiết kế đến chế tạo.

Nội dung chi tiết các điều khoản cốt lõi (Từ Điều 1 đến Điều 4)

- Điều 1: Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

• Tiêu chuẩn này được áp dụng bắt buộc đối với tất cả các loại tài liệu thiết kế của các ngành công nghiệp và xây dựng có liên quan đến việc thể hiện bản vẽ cơ khí và chế tạo.
• Quy định chi tiết các quy tắc ghi đơn giản kích thước của các loại lỗ phổ biến trên bản vẽ kỹ thuật, bao gồm lỗ trơn, lỗ ren, lỗ bậc, lỗ côn và các loại lỗ gia công đặc biệt khác mà không cần phải vẽ chi tiết cấu trúc phức tạp của chúng.

- Điều 2: Nguyên tắc chung khi ghi kích thước đơn giản

• Cho phép đơn giản hóa tối đa việc biểu diễn hình học của các lỗ trên bản vẽ bằng cách sử dụng các ký hiệu quy chuẩn kết hợp với đường dẫn chỉ dẫn kích thước.
• Kích thước của lỗ được chỉ ra trên đường dẫn có giá đỡ (đường chỉ dẫn có nhánh ngang) trỏ trực tiếp vào tâm hoặc đường bao của lỗ tương ứng trên bản vẽ.
• Đảm bảo tính rõ ràng, trực quan, tuyệt đối không gây nhầm lẫn giữa các loại lỗ có chức năng, kích thước và yêu cầu kỹ thuật khác nhau trên cùng một bản vẽ chi tiết.

- Điều 3: Quy tắc ghi kích thước cụ thể cho từng loại lỗ

• Đối với lỗ thông suốt: Người thiết kế chỉ cần ghi ký hiệu đường kính kèm theo trị số kích thước đường kính của lỗ trên đường chỉ dẫn mà không cần vẽ thêm hình chiếu phụ.
• Đối với lỗ không thông suốt (lỗ tịt): Phải ghi rõ trị số đường kính và chiều sâu của lỗ. Trị số chiều sâu được ngăn cách với trị số đường kính bằng các ký hiệu quy chuẩn hoặc ghi chú rõ ràng ngay trên đường dẫn.
• Đối với nhóm lỗ giống nhau: Cho phép ghi số lượng lỗ trước ký hiệu kích thước (ví dụ: số lượng x đường kính) để tránh việc lặp lại thông tin không cần thiết, giúp bản vẽ thông thoáng và dễ đọc hơn.
• Đối với lỗ bậc và lỗ khoét: Kích thước của phần bậc hoặc phần khoét (đường kính bậc, chiều sâu bậc) được ghi tiếp nối ngay sau kích thước của lỗ chính trên cùng một đường chỉ dẫn theo thứ tự gia công.

- Điều 4: Ký hiệu và cách trình bày trên bản vẽ

• Quy định cụ thể về hình dạng, kích thước của mũi tên chỉ dẫn và cách đặt chữ số kích thước trên giá đỡ của đường chỉ dẫn để đảm bảo tính thẩm mỹ và kỹ thuật.
• Các ký hiệu viết tắt hoặc ký hiệu bằng hình vẽ (như ký hiệu ren, ký hiệu độ sâu, ký hiệu mặt vát) phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn liên quan khác trong hệ thống tài liệu thiết kế toàn quốc.
• Đảm bảo khoảng cách hợp lý giữa các đường chỉ dẫn để bản vẽ không bị chồng chéo, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho việc đọc bản vẽ trong quá trình chế tạo, gia công và kiểm tra chất lượng sản phẩm.