Giới thiệu về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-9:2016 (ISO 10545-9:2013)
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-9:2016 hoàn toàn tương đương với ISO 10545-9:2013, quy định phương pháp xác định độ bền sốc nhiệt của tất cả các loại gạch gốm ốp, lát. Đây là một phần quan trọng trong bộ tiêu chuẩn TCVN 6415 nhằm đánh giá chất lượng và độ bền của gạch dưới sự thay đổi nhiệt độ đột ngột trong quá trình sử dụng thực tế.
- Phạm vi áp dụng (Điều 1)
- Tiêu chuẩn này quy định phương pháp thử nghiệm cụ thể để xác định độ bền sốc nhiệt cho toàn bộ các loại gạch gốm ốp và lát, không phân biệt công nghệ sản xuất hay độ hút nước của sản phẩm.
- Phương pháp này giúp mô phỏng các điều kiện thay đổi nhiệt độ đột ngột mà vật liệu có thể phải chịu đựng trong môi trường tự nhiên hoặc môi trường công nghiệp.
- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)
- Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn tới tiêu chuẩn TCVN 6415-1 (ISO 10545-1) về Gạch gốm ốp, lát - Phần 1: Lấy mẫu và cơ sở nghiệm thu.
- Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).
- Nguyên lý thử nghiệm (Điều 3)
- Thử nghiệm được tiến hành bằng cách cho các viên mẫu thử chịu 10 chu kỳ thay đổi nhiệt độ liên tục từ nhiệt độ thấp (15 độ C) đến nhiệt độ cao (110 độ C) và ngược lại.
- Quy trình thử nghiệm được phân chia thành hai phương pháp dựa trên độ hút nước của gạch: phương pháp ngâm nước trực tiếp (áp dụng cho gạch có độ hút nước thấp, không lớn hơn 10%) và phương pháp không ngâm nước trực tiếp (áp dụng cho gạch có độ hút nước lớn hơn 10%).
- Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm (Điều 4)
- Tủ sấy: Thiết bị sấy phải có khả năng duy trì nhiệt độ ổn định trong khoảng từ 110 độ C đến 115 độ C để làm nóng mẫu thử một cách đồng đều.
- Bể nước lạnh: Bể chứa nước phải duy trì nhiệt độ ổn định ở mức 15 ± 5 độ C. Bể cần có hệ thống lưu thông nước liên tục hoặc có dung tích đủ lớn để đảm bảo nhiệt độ nước không bị biến động quá mức cho phép khi đưa mẫu thử nóng vào.
- Thiết bị cho phương pháp không ngâm nước trực tiếp: Bao gồm hộp kim loại chuyên dụng chứa các hạt nhôm hoặc tấm nhôm truyền nhiệt, giúp mẫu gạch được làm lạnh gián tiếp mà không tiếp xúc trực tiếp với nước, tránh việc hấp thụ nước làm sai lệch kết quả thử nghiệm đối với gạch có độ rỗng cao.
- Dụng cụ kiểm tra khuyết tật: Sử dụng nguồn sáng thích hợp hoặc kính lúp để hỗ trợ việc quan sát, phát hiện các vết nứt, rạn men, bong tróc hoặc các hư hỏng cơ học khác trên bề mặt mẫu thử sau khi hoàn thành các chu kỳ sốc nhiệt.
- Ý nghĩa của việc xác định độ bền sốc nhiệt
Việc xác định độ bền sốc nhiệt theo tiêu chuẩn TCVN 6415-9:2016 đóng vai trò quyết định trong việc đánh giá chất lượng liên kết giữa lớp men và xương gạch, cũng như độ bền cơ lý của bản thân xương gạch. Kết quả thử nghiệm giúp các nhà sản xuất cải tiến công nghệ, đồng thời giúp người tiêu dùng lựa chọn được sản phẩm phù hợp cho các khu vực có điều kiện thời tiết khắc nghiệt hoặc môi trường có sự chênh lệch nhiệt độ lớn như phòng xông hơi, khu vực bếp, hoặc không gian ngoại thất.
TIÊU CHUẨN QUỐC GIA
TCVN 6415-9:2016
GẠCH GỐM ỐP, LÁT - PHƯƠNG PHÁP THỬ
PHẦN 9: XÁC ĐỊNH ĐỘ BỀN SỐC NHIỆT
Ceramic floor and wall tiles - Test method -
Part 9: Determination of resistance to thermal shock
Lời nói đầu
TCVN 6415-9:2016 thay thế TCVN 6415-9:2005.
TCVN 6415-9:2016 tương đương ISO 10545-9:2013.
Bộ tiêu chuẩn TCVN 6415-1÷18:2016 Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử, bao gồm các phần sau:
- TCVN 6415-1:2016 (ISO 10545-1:2014) Phần 1: Lấy mẫu và nghiệm thu sản phẩm;
- TCVN 6415-2:2016 (ISO 10545-2:1995) Phần 2: Xác định kích thước và chất lượng bề mặt;
- TCVN 6415-3:2016 (ISO 10545-3:1995) Phần 3: Xác định độ hút nước, độ xốp biểu kiến, khối lượng riêng tương đối và khối lượng thể tích;
- TCVN 6415-4:2016 (ISO 10545-4:2014) Phần 4: Xác định độ bền uốn và lực uốn gãy;
- TCVN 6415-5:2016 (ISO 10545-5:1996) Phần 5: Xác định độ bền va đập bằng cách đo hệ số phản hồi;
- TCVN 6415-6:2016 (ISO 10545-6:2010) Phần 6: Xác định độ bền mài mòn sâu đối với gạch không phủ men;
- TCVN 6415-7:2016 (ISO 10545-7:1996) Phần 7: Xác định độ bền mài mòn bề mặt đối với gạch phủ men;
- TCVN 6415-8:2016 (ISO 10545-8:2014) Phần 8: Xác định hệ số giãn nở nhiệt dài;
- TCVN 6415-9:2016 (ISO 10545-9:2013) Phần 9: Xác định độ bền sốc nhiệt;
- TCVN 6415-10:2016 (ISO 10545-10:1995) Phần 10: Xác định hệ số giãn nở ẩm;
- TCVN 6415-11:2016 (ISO 10545-11:1994) Phần 11: Xác định độ bền rạn men đối với gạch men;
- TCVN 6415-12:2016 (ISO 10545-12:1995) Phần 12: Xác định độ bền băng giá;
- TCVN 6415-13:2016 (ISO 10545-13:1995) Phần 13: Xác định độ bền hóa học;
- TCVN 6415-14:2016 (ISO 10545-14:2015) Phần 14: Xác định độ bền chống bám bẩn;
- TCVN 6415-15:2016 (ISO 10545-15:1995) Phần 15: Xác định độ thôi chì và cadimi của gạch phủ men;
- TCVN 6415-16:2016 (ISO 10545-16:2010) Phần 16: Xác định sự khác biệt nhỏ về màu;
- TCVN 6415-17:2016 Phần 17: Xác định hệ số ma sát;
- TCVN 6415-18:2016 (EN 101:1991) Phần 18: Xác định độ cứng bề mặt theo thang Mohs.
TCVN 6415-9:2016 do Viện Vật liệu xây dựng - Bộ Xây dựng biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
GẠCH GỐM ỐP, LÁT - PHƯƠNG PHÁP THỬ
PHẦN 9: XÁC ĐỊNH ĐỘ BỀN SỐC NHIỆT
Ceramic floor and wall tiles - Test method -
Part 9: Determination of resistance to thermal shock
1 Phạm vi áp dụng
Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ bền sốc nhiệt cho các loại gạch gốm ốp lát phủ men và không phủ men trong điều kiện sử dụng thông thường.
Tùy theo độ hút nước của gạch mà áp dụng qui trình thử khác nhau (ngâm hoặc không ngâm trong nước), trừ khi có thỏa thuận riêng.
2 Tài liệu viện dẫn
Các tài liệu viện dẫn sau cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm ban hành thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm ban hành thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).
TCVN 6415-3 (ISO 10545-3), Gạch gốm ốp lát - Phương pháp thử - Phần 3: Xác định độ hút nước, độ xốp biểu kiến, khối lượng riêng tương đối và khối lượng thể tích.
3 Nguyên tắc
Xác định độ bền sốc nhiệt đối với viên gạch nguyên bằng chu kỳ 10 lần thử giữa nhiệt độ 15 °C và 145 °C.
4 Thiết bị, dụng cụ
4.1 Bể nước mát, có dòng nước chảy qua, nhiệt độ (15 ± 5) °C. Ví dụ, một bể dài 55 cm, rộng 35 cm và sâu 20 cm, có dòng nước chảy vào với lưu lượng 4 L/min. Có thể sử dụng bất kỳ loại bể nào tương đương.
Phương pháp ngâm mẫu trong nước áp dụng cho gạch có độ hút nước nhỏ hơn hoặc bằng 10 % (xác định theo TCVN 6415-3), bể nước không cần phải đậy và đảm bảo đủ sâu để gạch có thể đặt đứng và ngập hoàn toàn trong nước.
Phương pháp không ngâm mẫu trong nước áp dụng cho gạch có độ hút nước lớn hơn 10 % (xác định theo TCVN 6415-3) bể phải được đậy nắp bằng một tấm nhôm dày 5 mm, sao cho nước có thể tiếp xúc trực tiếp với tấm nhôm. Tấm nhôm được phủ một lớp bột nhôm dày 5 mm.
4.2 Tủ sấy, có khả năng làm việc ở nhiệt độ 145 °C đến 150 °C.
5 Mẫu thử
Số lượng mẫu thử: cần ít nhất 5 viên gạch nguyên. Tuy nhiên, trường hợp mẫu quá lớn thì có thể cắt ra để phù hợp với thiết bị.
6 Cách tiến hành
6.1 Kiểm tra sơ bộ mẫu thử
Trước tiên phải kiểm tra ngoại quan bằng mắt thường hoặc sử dụng kính mắt đảm bảo thị lực để phát hiện khuyết tật mẫu thử từ khoảng cách 25 cm đến 30 cm dưới cường độ ánh sáng khoảng 300 Lux. Tất cả các mẫu để thử không có khuyết tật. Có thể sử dụng dung dịch xanh methylen (6.5) để phát hiện khuyết tật ban đầu.
6.2 Thử nghiệm bằng phương pháp ngâm nước
Trường hợp gạch có độ hút nước nhỏ hơn hoặc bằng 10 %, mẫu được đặt thẳng đứng và ngâm ngập trong nước ở nhiệt độ (15 ± 5) °C, sao cho mẫu không tiếp xúc với nhau.
6.3 Thử nghiệm bằng phương pháp không ngâm nước
Trường hợp gạch có độ hút nước lớn hơn 10 %, úp bề mặt men của gạch xuống tiếp xúc với lớp hạt nhôm của tấm nhôm đặt trên bể nước (4.1), giữ ở nhiệt độ (15 ± 5) °C.
6.4 Chu trình thử nhiệt
Mẫu thử được thực hiện theo phương pháp (6.2) hoặc phương pháp (6.3) với thời gian lưu mẫu khoảng 15 min ở nhiệt độ (15 ± 5) °C. Sau đó mẫu được chuyển ngay sang tủ sấy (4.2) và giữ ở nhiệt độ (145 ± 5) °C cho đến khi nhiệt độ đồng đều (khoảng 20 min).
Lặp lại quy trình trên 10 lần.
6.5 Kiểm tra
Kiểm tra mẫu thử bằng mắt thường hoặc sử dụng kính mắt đảm bảo thị lực, khuyết tật trông thấy từ một khoảng cách từ 25 cm đến 30 cm dưới cường độ sáng 300 Lux. Để đánh giá các khuyết tật xuất hiện, dùng một chất màu thích hợp, ví dụ dung dịch xanh methylen 1 % có chứa một lượng nhỏ chất làm ẩm, quét lên bề mặt men của mẫu. Sau một phút, dùng khăn ẩm lau sạch lớp chất màu.
7 Báo cáo thử nghiệm
Trong báo cáo thử nghiệm bao gồm ít nhất các thông tin sau:
a) viện dẫn tiêu chuẩn này;
b) mô tả mẫu thử;
c) độ hút nước của mẫu;
d) phương pháp thử áp dụng (có hoặc không ngâm nước);
e) số lượng mẫu phát hiện có khuyết tật.
- 1 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-10:2016 (ISO 10545-10:1995) về Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử - Phần 10: Xác định hệ số giãn nở ẩm
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-11:2016 (ISO 10545-11:1994) về Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử - Phần 11: Xác định độ bền rạn men đối với gạch men
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-12:2016 (ISO 10545-12:1995) về Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử - Phần 12: Xác định độ bền băng giá
- 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-13:2016 (ISO 10545-13:1995) về Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử - Phần 13: Xác định độ bền hóa học
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-14:2016 (ISO 10545-14:2015) về Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử - Phần 14: Xác định độ bền chống bám bẩn
- 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-15:2016 (ISO 10545-15:1995) về Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử - Phần 15: Xác định độ thôi chì và cadimi của gạch phủ men
- 7 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-16:2016 (ISO 10545-16:2010) về Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử - Phần 16: Xác định sự khác biệt nhỏ về màu
- 8 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-17:2016 về Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử - Phần 17: Xác định hệ số ma sát
- 9 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-18:2016 (EN 101:1991) về Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử - Phần 18: Xác định độ cứng bề mặt theo thang Mohs
- 1 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7483:2005 về gạch gốm ốp lát đùn dẻo - Yêu cầu kỹ thuật do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7899-2:2008 (ISO 13007-2 : 2005) về Gạch gốm ốp lát - Vữa, keo chít mạch và dán gạch - Phần 2: Phương pháp thử vữa, keo dán gạch
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7899-3:2008 (ISO 13007-3 : 2004) về Gạch gốm ốp lát - Vữa, keo chít mạch và dán gạch - Phần 3: Thuật ngữ, định nghĩa và yêu cầu kỹ thuật đối với vữa, keo chít mạch
- 1 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7483:2005 về gạch gốm ốp lát đùn dẻo - Yêu cầu kỹ thuật do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7899-2:2008 (ISO 13007-2 : 2005) về Gạch gốm ốp lát - Vữa, keo chít mạch và dán gạch - Phần 2: Phương pháp thử vữa, keo dán gạch
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7899-3:2008 (ISO 13007-3 : 2004) về Gạch gốm ốp lát - Vữa, keo chít mạch và dán gạch - Phần 3: Thuật ngữ, định nghĩa và yêu cầu kỹ thuật đối với vữa, keo chít mạch
- 4 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6415-9:2005 (ISO 10545-9:1994) về Gạch gốm ốp lát - Phương pháp thử - Phần 9: Xác định độ bền sốc nhiệt do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-10:2016 (ISO 10545-10:1995) về Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử - Phần 10: Xác định hệ số giãn nở ẩm
- 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-11:2016 (ISO 10545-11:1994) về Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử - Phần 11: Xác định độ bền rạn men đối với gạch men
- 7 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-12:2016 (ISO 10545-12:1995) về Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử - Phần 12: Xác định độ bền băng giá
- 8 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-13:2016 (ISO 10545-13:1995) về Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử - Phần 13: Xác định độ bền hóa học
- 9 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-14:2016 (ISO 10545-14:2015) về Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử - Phần 14: Xác định độ bền chống bám bẩn
- 10 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-15:2016 (ISO 10545-15:1995) về Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử - Phần 15: Xác định độ thôi chì và cadimi của gạch phủ men
- 11 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-16:2016 (ISO 10545-16:2010) về Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử - Phần 16: Xác định sự khác biệt nhỏ về màu
- 12 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-17:2016 về Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử - Phần 17: Xác định hệ số ma sát
- 13 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6415-18:2016 (EN 101:1991) về Gạch gốm ốp, lát - Phương pháp thử - Phần 18: Xác định độ cứng bề mặt theo thang Mohs