Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7835-X05:2016

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7835-X05:2016 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 105-X05:1994, quy định phương pháp xác định độ bền màu của các loại vật liệu dệt đối với tác động của dung môi hữu cơ. Đây là một trong những tiêu chuẩn kỹ thuật cốt lõi trong ngành dệt may, giúp đánh giá khả năng giữ màu và chống loang màu của sản phẩm khi tiếp xúc với các hóa chất làm sạch khô hoặc các dung môi công nghiệp trong quá trình gia công và sử dụng.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ bền màu của tất cả các loại vật liệu dệt, không phân biệt trạng thái tồn tại (bao gồm xơ, sợi, vải hoặc sản phẩm may mặc hoàn thiện), đối với tác động của các dung môi hữu cơ. Phương pháp này đặc biệt có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá chất lượng các sản phẩm dệt may cao cấp, các trang phục được chỉ định phương pháp giặt khô hoặc các sản phẩm thường xuyên tiếp xúc với dung môi trong môi trường công nghiệp.

Nguyên lý thực hiện (Điều 2)

Quy trình thử nghiệm độ bền màu với dung môi hữu cơ được tiến hành dựa trên nguyên lý khoa học nghiêm ngặt sau:

• Một mẫu thử của vật liệu dệt được kết hợp trực tiếp với một mảnh vải thử kèm đa xơ hoặc hai mảnh vải thử kèm đơn xơ để tạo thành một mẫu thử phức hợp hoàn chỉnh.
• Mẫu thử phức hợp này được khuấy trộn cơ học liên tục trong dung môi hữu cơ dưới các điều kiện nhiệt độ, áp suất và thời gian được kiểm soát chặt chẽ theo quy định.
• Sau khi kết thúc quá trình xử lý trong dung môi, mẫu thử được lấy ra, vắt ráo dung môi dư thừa bằng thiết bị ép chuyên dụng và tiến hành làm khô tự nhiên trong không khí ấm.
• Sự thay đổi màu sắc của mẫu thử ban đầu và mức độ dây màu sang các mảnh vải thử kèm được đánh giá trực quan bằng cách so sánh với thang xám chuẩn (Grey Scale) dưới nguồn sáng tiêu chuẩn.

Thiết bị và thuốc thử yêu cầu (Điều 3)

Để đảm bảo tính chính xác, khách quan và khả năng tái lập của kết quả thử nghiệm, tiêu chuẩn yêu cầu chuẩn bị đầy đủ các thiết bị và hóa chất chuyên dụng bao gồm:

• Dung môi hữu cơ: Sử dụng Perchloroethylene (tetrachloroethylene) tinh khiết phân tích. Trong một số trường hợp đặc biệt, có thể sử dụng các dung môi hữu cơ khác theo thỏa thuận cụ thể giữa các bên liên quan nhưng phải được ghi rõ trong báo cáo thử nghiệm.
• Thiết bị thử nghiệm: Bình chứa thủy tinh hoặc kim loại không gỉ có nắp đậy kín tuyệt đối để ngăn ngừa sự bay hơi của dung môi, được lắp đặt trên một hệ thống lắc hoặc khuấy cơ học tuần hoàn để đảm bảo mẫu thử tiếp xúc đều và liên tục với dung môi.
• Vải thử kèm (vải chứng): Sử dụng một mảnh vải thử kèm đa xơ (multifibre) hoặc hai mảnh vải thử kèm đơn xơ (single-fibre) phù hợp với thành phần xơ sợi của mẫu thử để đánh giá chính xác mức độ dây màu.
• Thang xám đánh giá: Bao gồm thang xám dùng để đánh giá sự thay đổi màu của mẫu thử và thang xám dùng để đánh giá sự dây màu lên vải chứng, phù hợp với các tiêu chuẩn ISO tương ứng.

Chuẩn bị mẫu thử (Điều 4)

Quy trình chuẩn bị mẫu thử phức hợp phải tuân thủ nghiêm ngặt các bước kỹ thuật để đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ lô sản phẩm:

• Đối với mẫu thử là vải: Cắt một mẫu thử có kích thước tiêu chuẩn 40 mm x 100 mm. Áp sát mặt trước của mẫu thử vào mảnh vải thử kèm đa xơ có cùng kích thước, sau đó khâu dọc theo một cạnh ngắn để cố định cấu trúc mẫu phức hợp. Trường hợp dùng vải thử kèm đơn xơ, mẫu thử sẽ được kẹp giữa hai mảnh vải chứng và khâu cố định.
• Đối với mẫu thử là sợi hoặc xơ tự do: Tiến hành chải và ép các xơ hoặc sợi thành một lớp phẳng, mịn có kích thước tương đương 40 mm x 100 mm. Kẹp chặt lớp xơ/sợi này giữa hai mảnh vải thử kèm đơn xơ hoặc áp chặt vào một mảnh vải thử kèm đa xơ, sau đó khâu xung quanh tất cả các cạnh để giữ cố định cấu trúc, tránh hiện tượng xơ sợi bị xê dịch hoặc rơi ra ngoài trong suốt quá trình lắc cơ học trong dung môi.