Giới thiệu về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7970:2008 (ISO 8496 : 1998)
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7970:2008 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 8496:1998, quy định phương pháp thử kéo vòng đối với ống kim loại. Đây là tài liệu kỹ thuật quan trọng giúp xác định khả năng biến dạng dẻo, đánh giá chất lượng chế tạo và phát hiện các khuyết tật bề mặt cũng như khuyết tật bên trong của vật liệu ống kim loại.
Phạm vi áp dụng (Điều 1)
- Tiêu chuẩn này áp dụng cho các loại ống kim loại có mặt cắt ngang hình tròn.
- Phương pháp thử kéo vòng được áp dụng cụ thể cho các ống có đường kính ngoài lớn hơn 150 mm và đường kính trong lớn hơn 100 mm.
- Chiều dày thành ống của mẫu thử không được vượt quá 40 mm để đảm bảo tính chính xác của phép thử.
- Thử nghiệm này nhằm mục đích phát hiện các khuyết tật của ống hoặc đánh giá tính chất cơ lý (khả năng chịu lực kéo theo hướng chu vi) của vật liệu làm ống.
Nguyên lý thử nghiệm (Điều 2)
- Quá trình thử nghiệm dựa trên nguyên lý tác dụng lực kéo lên một mẫu thử dạng vòng được cắt ra từ phần đầu hoặc thân của ống kim loại cần kiểm tra.
- Lực kéo được truyền gián tiếp thông qua hai chốt tròn (hoặc hai nửa trục gá) đặt bên trong lòng của vòng thử.
- Hai chốt này dịch chuyển ra xa nhau theo hướng ngược chiều, kéo giãn mẫu thử theo hướng chu vi cho đến khi mẫu xuất hiện vết nứt hoặc bị phá hủy hoàn toàn.
Yêu cầu đối với mẫu thử (Điều 3)
- Mẫu thử phải là một đoạn vòng ống được cắt vuông góc với trục của ống gốc. Mặt cắt phải đảm bảo độ phẳng và song song.
- Chiều rộng của mẫu thử (chiều dài của đoạn ống được cắt ra) thường nằm trong khoảng từ 10 mm đến 40 mm, tùy thuộc vào độ dày thành ống và các yêu cầu cụ thể của tiêu chuẩn sản phẩm tương ứng.
- Các cạnh của mẫu thử phải được gia công cơ học để loại bỏ ba via, các vết xước hoặc các khuyết tật do quá trình cắt gây ra. Việc bo tròn nhẹ các cạnh được khuyến khích để tránh hiện tượng tập trung ứng suất gây sai lệch kết quả thử.
Thiết bị thử nghiệm và đồ gá (Điều 4)
- Thiết bị thử nghiệm phải là máy thử kéo chuyên dụng hoặc máy thử vạn năng có khả năng kiểm soát tốc độ kéo và đo lường lực tác dụng một cách chính xác.
- Đồ gá thử nghiệm gồm hai chốt tròn song song. Đường kính của các chốt này phải phù hợp với đường kính trong của mẫu thử để đảm bảo diện tích tiếp xúc tối ưu và phân bố lực đều.
- Thiết bị gá đặt phải đảm bảo hai chốt không bị uốn cong hoặc lệch trục trong suốt quá trình tăng tải trọng kéo.
TIÊU CHUẨN QUỐC GIA
TCVN 7970 : 2008
ISO 8496 : 1998
VẬT LIỆU KIM LOẠI − ỐNG − THỬ KÉO VÒNG ỐNG
Metallic materials – Tube – Ring tensile test
Lời nói đầu
TCVN 7970 : 2008 hoàn toàn tương đương với ISO 8496 : 1998.
TCVN 7970 : 2008 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 164 Thử cơ lý kim loại biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
VẬT LIỆU KIM LOẠI − ỐNG − THỬ KÉO VÒNG ỐNG
Metallic materials – Tube – Ring tensile test
1. Phạm vi áp dụng
Tiêu chuẩn này quy định phương pháp thử kéo vòng ống để phát hiện các khuyết tật bề mặt và khuyết tật bên trong bằng cách kéo vòng thử cho tới khi vòng bị phá hủy. Phép thử này cũng được sử dụng để đánh giá tính dẻo của ống.
Phương pháp thử kéo vòng ống áp dụng cho ống có đường kính ngoài lớn hơn 150 mm và chiều dày thành ống không lớn hơn 40 mm. Đường kính trong phải lớn hơn 100 mm.
2. Nguyên lý thử
Kéo vòng thử được cắt ra từ đầu mút ống theo hướng chu vi cho tới khi vòng bị phá hủy.
3. Thiết bị thử
Hai trục tròn cùng đường kính có trục song song và có khả năng di chuyển tương đối song song với nhau.
Về nguyên tắc phải chọn trục có đường kính nhỏ nhất có thể trên cơ sở xem xét độ bền, ít nhất phải bằng 3 lần chiều dày thành ống được thử, nhưng với điều kiện đường kính trong của ống cho phép (xem Hình 1).
Kích thước tính bằng milimét
Hình 1
4. Mẫu thử
4.1. Mẫu thử là vòng ống được cắt từ ống có hai mặt đầu vuông góc với trục ống.
4.2. Chiều dài của mẫu thử (chiều rộng của vòng thử) phải khoảng 15 mm. Nếu chiều dày thành ống vượt quá 15 mm thì chiều dài của mẫu thử phải bằng chiều dày thành ống.
4.3. Các đầu của mẫu thử không được có ba via. Các mép của đầu ống thử phải được vê tròn bằng mài hoặc vát cạnh bằng phương pháp khác.
CHÚ THÍCH: Cho phép không vê tròn hoặc không vát cạnh các mép của mẫu thử nếu kết quả thử đạt yêu cầu.
5. Qui trình thử
5.1. Thông thường phép thử được tiến hành ở nhiệt độ thường trong khoảng từ 10 oC đến 35 oC. Phép thử tiến hành trong điều kiện được kiểm soát phải thực hiện ở nhiệt độ 23 oC ± 5 oC.
5.2. Đặt vòng cắt từ ống lên trục tròn. Kéo căng vòng bằng cách cho hai trục tròn chuyển động ra xa nhau với tốc độ quy định cho đến khi vòng bị phá hủy.
Trong trường hợp có tranh chấp, tốc độ này không được lớn hơn 5 mm/s.
5.3. Việc đánh giá phép thử kéo vòng ống phải được tiến hành theo các yêu cầu trong tiêu chuẩn sản phẩm tương ứng. Khi các yêu cầu này không được quy định, mẫu thử được coi là đạt yêu cầu nếu không phát hiện vết nứt mà không sử dụng dụng cụ phóng đại.
6. Báo cáo thử nghiệm
Báo cáo thử nghiệm phải được cung cấp khi được quy định trong tiêu chuẩn sản phẩm tương ứng. Trong trường hợp này báo cáo thử phải bao gồm tối thiểu các thông tin sau:
a) viện dẫn tiêu chuẩn này, TCVN 7970;
b) nhận dạng mẫu thử;
c) kích thước của mẫu thử;
d) kết quả thử.
- 1 Quyết định 2851/QĐ-BKHCN năm 2008 công bố tiêu chuẩn quốc gia về Vật liệu kim loại do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1829:2008 (ISO 8494 : 1998) về Vật liệu kim loại - Ống - Thử gấp mép
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1830:2008 (ISO 8492 : 1998) về Vật liệu kim loại - Ống - Thử nén bẹp
- 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 1832:2008 về Vật liệu kim loại - Ống - Thử thủy lực